Khi eo biển Hormuz biến thành lò lửa, với những quả mìn vô hình và những con tàu chở dầu bốc cháy dưới mưa tên lửa, Tổng thống Donald Trump – người đang ngồi trong Nhà Trắng năm 2026 – lại chọn cách cắt giảm 5.000 quân từ Đức, đồng thời đe dọa “cắt sâu hơn nữa”. Đó không phải là sai lầm chiến lược. Đó là tuyên ngôn: Mỹ sẽ không còn gánh vác gánh nặng cho những đồng minh đang cắn xé chính mình.
Câu chuyện bắt đầu từ một tin đồn kỳ quặc nhưng chết người: Iran đang huấn luyện “cá heo cảm tử” gắn thủy lôi nhằm lao vào tàu chiến Mỹ. CNN và Fox News đồng loạt đưa tin, dù Lầu Năm Góc lập tức bác bỏ. Nhưng chính sự hoang đường ấy đã phơi bày nỗi tuyệt vọng của Tehran. Trong bối cảnh hải quân và không quân Iran đã bị tàn phá nặng nề sau hơn 40 ngày oanh tạc của Mỹ-Israel, chế độ Hồi giáo cách mạng chỉ còn lại những vũ khí bất đối xứng: xuồng cao tốc, drone cảm tử, và giờ là cả động vật biển được vũ trang. Đó là dấu hiệu của một kẻ bị dồn vào góc tường, sẵn sàng dùng mọi thứ để bóp nghẹt tuyến huyết mạch năng lượng toàn cầu.
Nhưng tâm điểm thực sự không phải là cá heo. Là Hormuz – nơi 20-25% dầu mỏ thế giới phải chảy qua. Iran đã phong tỏa, Mỹ triển khai “Dự án Tự do” với hải quân dẫn đường tàu trung lập qua vùng lãnh hải Oman, và thế là hỗn loạn bùng nổ. Tàu chở dầu UAE bị drone Iran tấn công, tàu Hàn Quốc bốc cháy, giá dầu Brent vọt lên 120 USD/thùng. Trump gọi đó là “công việc kinh doanh rất sinh lời” khi hải quân Mỹ bắt giữ tàu Iran – lời nói thẳng thừng, gần như châm biếm, nhưng cũng là lời cảnh cáo lạnh lùng: ai chạm vào tuyến đường biển này sẽ phải trả giá.
Trong khi đó, châu Âu đang run rẩy. Thủ tướng Đức Friedrich Merz – người từng ủng hộ Israel “làm việc khó khăn thay mặt châu Âu” – giờ lại chỉ trích Mỹ “bị Iran sỉ nhục” và “không có lối thoát chiến lược”. Ông ta quên rằng chính ông từng ca ngợi các cuộc không kích Mỹ-Israel. Giờ thì tỷ lệ ủng hộ của ông chỉ còn 19%, đảng cực hữu AfD dẫn trước, và kinh tế Đức lao đao vì giá năng lượng. Trump đáp trả bằng cách rút quân khỏi Đức – động thái đã được báo trước từ lâu, nhưng giờ trở thành đòn bẩy chính trị.
Đức và Tây Ban Nha đang lọt vào tầm ngắm. Tây Ban Nha từ chối cho Mỹ sử dụng không phận, từ chối chi 5% GDP cho quốc phòng, và bị Lầu Năm Góc soạn kế hoạch “trừng phạt” – thậm chí đình chỉ tư cách NATO. Trump còn đe dọa chuyển căn cứ từ Tây Ban Nha sang Maroc – một đồng minh lớn không thuộc NATO. Hình ảnh Mỹ và EU đứng hai phe đối lập trong một cuộc chiến tranh Maroc-Tây Ban Nha về lãnh thổ Bắc Phi không còn là viễn tưởng. Đó là kịch bản tan rã thực sự của liên minh.
Khi Đồng Minh Quay Lưng, Trump Đang Xây Dựng Liên Minh Mới
UAE rời OPEC chỉ vài ngày sau khi ký thỏa thuận hoán đổi đô la 20 tỷ USD với Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent là minh chứng rõ ràng nhất. Abu Dhabi không còn muốn bị Saudi Arabia kìm kẹp. Họ muốn tăng sản lượng tự do, muốn hành lang dầu qua Fujairah tránh Hormuz, và muốn đặc quyền tài chính chỉ dành cho những kẻ trung thành với Washington. Cú đánh này giáng thẳng vào Riyadh và toàn bộ cartel dầu mỏ – đúng như Trump từng gọi OPEC là “kẻ cướp”.
Trung Quốc, kẻ nhập khẩu dầu lớn nhất thế giới, đáp trả bằng cách ra lệnh cho các nhà máy lọc dầu “teapot” phớt lờ hoàn toàn các lệnh trừng phạt Mỹ. Bộ Thương mại Bắc Kinh viện dẫn luật Chống cấm vận 2021, biến các công ty Trung Quốc tuân thủ Mỹ thành tội phạm trong nước. Hengli Dalian và bốn nhà máy khác tiếp tục mua dầu Iran giá rẻ. Đây không chỉ là tranh chấp dầu mỏ. Đây là cuộc chiến trực diện về ai sẽ viết quy tắc tài chính toàn cầu.
Đồng thời, hạm đội đánh bắt cá “bóng tối” của Trung Quốc – hơn 16.000 tàu – đang càn quét từ Nam Cực đến Tây Phi, tắt AIS, dùng cờ Panama, Argentina, đánh bắt bằng điện và lưới kéo đáy. Họ không chỉ cướp cá. Họ đang khẳng định sức mạnh địa chính trị trên đại dương, trong khi Mỹ bị kẹt ở Hormuz. Biển Đông lại một lần nữa bị Trung Quốc ban lệnh cấm đánh bắt đơn phương, trong khi Việt Nam phản đối gay gắt. Chiến lược tiêu hao của Iran đang phát huy: mỗi tàu sân bay Mỹ ở Vùng Vịnh là một tàu sân bay vắng mặt ở Thái Bình Dương.
Khi Nga Áp Dụng Chiến Thuật Mới, Châu Âu Mất Hướng
Ở mặt trận Ukraine, Putin tuyên bố ngừng bắn đơn phương hai ngày 8-9/5 để kỷ niệm Chiến thắng, nhưng thực chất là để dồn ép Kiev. Zelensky đáp trả bằng ngừng bắn riêng, nhưng Moscow vẫn dội Shahid và tên lửa suốt ngày đêm. Mục tiêu rõ ràng: vắt kiệt hệ thống phòng không Ukraine, buộc họ phải lựa chọn giữa bảo vệ thủ đô và bảo vệ tiền tuyến. Trong khi đó, phe cứng rắn Nga chỉ trích Putin “yếu mềm” vì vẫn tin Trump. Cuộc điện đàm thân thiện giữa hai tổng thống tại Alaska năm ngoái và thỏa thuận ngầm về năng lượng, tiền tệ đang khiến Moscow ngày càng xa cách Bắc Kinh – đúng như Trump tính toán.
BRICS, SCO, OPEC – tất cả đang tan rã. Nga sẵn sàng quay lại SWIFT bằng đô la. Iran bị cô lập ngay cả trong SCO. BRICS chưa tạo được đồng tiền chung. Châu Âu thì tự bắn vào chân mình bằng 20 gói trừng phạt Nga, đẩy công nghiệp vào suy thoái và đồng euro ngày càng yếu.
Khi Thế Giới Hỗn Loạn, Trump Đang Viết Lại Quy Tắc
30 nghị sĩ Dân chủ Hạ viện yêu cầu Mỹ công khai thừa nhận Israel có vũ khí hạt nhân – dấu hiệu vị thế Israel đang lung lay ngay trong lòng Mỹ. Trong khi đó, Lầu Năm Góc giải mật hồ sơ UFO Apollo, khơi lại nghi vấn về những gì phi hành gia từng thấy trên mặt trăng. Nhưng đó chỉ là khói. Thực chất, Trump đang dùng Hormuz làm cái cớ để siết chặt Trung Quốc, phá vỡ các liên minh cũ, và buộc châu Âu phải tự lo.
Iran vẫn tin thời gian đứng về phía mình. Họ thành lập “Cơ quan Quản lý Eo biển Vịnh Ba Tư” – thực chất là trạm thu phí – và tuyên bố mọi tàu phải xin phép. Mỹ im lặng, để mặc các nước vùng Vịnh phẫn nộ. UAE đáp trả bằng cách nghi ngờ tấn công cảng Bandar Abbas. Saudi Arabia im thin thít. Toàn bộ trật tự Trung Đông cũ đang sụp đổ.
Và Trump? Ông đang cười. Bởi vì trong đống tro tàn của Hormuz, của NATO, của OPEC, ông đang xây dựng một trật tự mới – nơi đồng minh thực sự là những kẻ sẵn sàng trả tiền, sẵn sàng đánh cùng Mỹ, chứ không phải những kẻ chỉ biết chỉ trích từ xa rồi đòi Mỹ bảo vệ.
Câu hỏi chỉ còn lại: khi giá dầu chạm 150 USD, khi châu Âu đối mặt suy thoái kép, khi Trung Quốc phải chọn giữa năng lượng và đô la – ai sẽ là người cuối cùng quỳ gối?