Eo biển Hormuz đang yên lắng hơn sau nhiều ngày đụng độ lẻ tẻ. Nhưng sự yên ắng ấy không hề mang ý nghĩa hòa bình. Nó giống như một khoảng lặng đầy thuốc súng, nơi chỉ một UAV, một hỏa tiễn, hay một vụ va chạm trên biển cũng đủ thổi bùng trở lại cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu. Khi một tàu chở khí hóa lỏng của Qatar được phép tiến về phía Hormuz để tới Pakistan, Tehran lập tức phát đi thông điệp rất rõ ràng: Iran không đóng hoàn toàn cánh cửa hàng hải, nhưng Iran muốn là kẻ quyết định ai được đi qua, ai phải đứng ngoài. Đó chính là điểm nguy hiểm nhất.
Đây không phải quyết định nhân đạo hay ngoại giao thông thường. Đây là đoàn tín hiệu chiến lược. Tehran muốn chứng minh rằng họ đủ khả năng mở hoặc siết chặt chiếc van năng lượng của thế giới theo ý mình. Chỉ riêng thông điệp đó cũng đủ khiến các thị trường dầu mỏ, bảo hiểm hàng hải và vận tải biển quốc tế phải nín thở theo dõi từng giờ. Cần nhớ rằng, trước khi cuộc xung đột Mỹ-Israel với Iran bùng nổ vào cuối tháng trước, khoảng 20% lượng dầu mỏ toàn cầu vẫn đi qua Hormuz. Đây không phải tuyến hàng hải bình thường mà là huyết mạch năng lượng của hành tinh.
Chỉ cần lưu lượng qua eo biển này giảm mạnh, giá dầu lập tức tăng vọt, kéo theo chi phí vận tải, sản xuất và lạm phát toàn cầu leo thang. Đó là lý do Iran không cần đánh chìm hàng loạt tàu hàng để gây khủng hoảng. Họ chỉ cần khiến thế giới cảm thấy rằng không ai còn chắc chắn điều gì sẽ xảy ra ở Hormuz trong 24 giờ tiếp theo. Và Tehran đang làm điều đó một cách tinh vi, lạnh lùng.
Điều đáng chú ý là Iran đang tránh vượt qua lằn ranh đỏ có thể kích hoạt phản ứng quân sự áp đảo từ Mỹ. Họ chưa phong tỏa hoàn toàn Hormuz, chưa đánh chìm tàu chiến Mỹ, chưa tấn công trực diện vào các căn cứ lớn của Washington tại Vùng Vịnh. Thay vào đó, Iran sử dụng chiến thuật vùng xám: UAV xuất hiện bất ngờ trên không phận UAE, các vụ va chạm lẻ tẻ trên biển, tàu hàng bị vật lạ tấn công gần Qatar, những lời đe dọa nhắm vào các quốc gia tuân thủ lệnh trừng phạt Mỹ. Tất cả được thiết kế để duy trì sức ép liên tục nhưng vẫn tránh đẩy xung đột thành chiến tranh toàn diện. Đây là kiểu chiến tranh mà Iran có nhiều lợi thế hơn người ta tưởng.
Hormuz quá hẹp, mật độ tàu thương mại quá dày đặc. Trong khi Iran sở hữu mạng lưới hỏa tiễn chống hạm ven biển, UAV cảm tử, súng cao tốc và thủy lôi đủ để biến toàn bộ khu vực thành cơn ác mộng đối với vận tải quốc tế. Chỉ cần vài vụ tập kích nhỏ cũng đủ khiến phí bảo hiểm hàng hải tăng vọt. Và khi chi phí vận chuyển năng lượng tăng lên, cả thế giới sẽ phải trả giá. Tehran hiểu rất rõ điều đó. Vì vậy Iran đang cố biến Hormuz thành một đoàn bẫy chính trị hơn là một chiến trường hủy diệt.
Việc cho tàu Qatar đi qua là ví dụ điển hình. Qatar đóng vai trò trung gian ngoại giao giữa Washington và Tehran. Còn Pakistan đang chìm trong khủng hoảng điện năng do thiếu khí đốt. Bằng cách mở cửa có chọn lọc, Iran muốn gửi thông điệp rằng họ không phải bên gây hỗn loạn vô điều kiện. Tehran muốn các quốc gia trong khu vực thấy rằng muốn ổn định năng lượng thì phải đối thoại với Iran chứ không thể chỉ dựa vào sức mạnh của Mỹ.
Nhưng chính điều đó lại khiến Washington và Israel đặc biệt lo ngại. Bởi nếu Iran thành công trong việc áp đặt mô hình kiểm soát chọn lọc ở Hormuz, đây sẽ là tiền lệ cực kỳ nguy hiểm cho toàn bộ thế giới. Khi đó, các tuyến hàng hải chiến lược sẽ không còn được bảo vệ bởi luật pháp quốc tế hay sức mạnh hải quân phương Tây mà sẽ phụ thuộc vào việc một quốc gia khu vực có hài lòng hay không. Đây là điều Mỹ không thể chấp nhận. Hormuz không chỉ là câu chuyện Trung Đông mà là nền móng của toàn bộ hệ thống thương mại năng lượng toàn cầu do Washington bảo vệ suốt nhiều thập niên qua.
Trong lúc căng thẳng tại Hormuz tiếp tục âm ỉ, Washington vẫn chưa lựa chọn con đường chiến tranh toàn lực. Đây là điểm cho thấy chính quyền Tổng thống Donald Trump đang cố giữ thế chủ động chiến lược thay vì phản ứng nóng vội trước các động thái gây sức ép của Iran. Nhà Trắng hiểu rất rõ rằng mục tiêu lớn nhất của Mỹ hiện nay không chỉ là đối phó Tehran mà còn phải duy trì ổn định cho toàn bộ hệ thống thương mại và năng lượng toàn cầu.
Trên thực tế, nếu Washington muốn mở rộng chiến dịch quân sự, Mỹ hoàn toàn có đủ khả năng để làm điều đó. Hải quân Mỹ vẫn duy trì ưu thế áp đảo tuyệt đối tại Vùng Vịnh với các nhóm tác chiến hàng không mẫu hạm, chiến hạm phòng không, tàu ngầm và mạng lưới tình báo vệ tinh phủ khắp khu vực. Nhưng thay vì phát động một cuộc tấn công quy mô lớn có nguy cơ biến Trung Đông thành thùng thuốc súng, Tổng thống Donald Trump đang cố gắng sử dụng sức ép quân sự kết hợp ngoại giao để buộc Iran quay lại bàn đàm phán. Đây là điểm khác biệt lớn trong cách tiếp cận của Washington. Mỹ muốn chứng minh rằng họ không tìm kiếm chiến tranh vô tận mà đang cố bảo vệ nguyên tắc tự do hàng hải quốc tế và ổn định kinh tế toàn cầu.
Khi Iran gây áp lực lên Hormuz, hậu quả không chỉ tác động đến Mỹ hay Israel mà còn ảnh hưởng trực tiếp tới Châu Âu, Châu Á và toàn bộ các nền kinh tế phụ thuộc dầu mỏ Trung Đông. Chính vì thế, Washington muốn đặt Tehran vào thế khó về mặt ngoại giao bằng cách cho thế giới thấy ai mới là bên đang đe dọa dòng chảy thương mại quốc tế. Trong bối cảnh đó, việc Mỹ áp đặt phong tỏa với các tàu Iran mang ý nghĩa chiến lược hơn là chỉ đơn thuần quân sự. Washington muốn siết chặt không gian kinh tế của Tehran, buộc Iran phải cân nhắc giữa tiếp tục leo thang hay quay lại đàm phán.
Dù có nhiều tranh cãi về mức độ hiệu quả tức thời của các biện pháp này, lợi thế lớn nhất của Mỹ vẫn là khả năng duy trì sức ép dài hạn vượt xa năng lực chịu đựng của Iran. Điểm đáng chú ý là nhiều đồng minh phương Tây dù có dè chừng nhưng vẫn hiểu rằng nếu Mỹ thất bại trong việc bảo vệ tự do hàng hải tại Hormuz, hậu quả sẽ lan rộng toàn thế giới. Đó là lý do Anh và Pháp bắt đầu xúc tiến kế hoạch liên minh hàng hải quốc tế. Việc London điều chiến hạm HMS Dragon tới Trung Đông cho thấy phương Tây đang dần tập hợp lại quanh vai trò dẫn dắt của Washington.
Trong khi Iran cố gắng dùng Hormuz như một đoàn bẫy gây sức ép, Mỹ đang tìm cách biến cuộc khủng hoảng này thành minh chứng cho vai trò không thể thay thế của Washington trong việc bảo vệ trật tự quốc tế. Và cho tới lúc này thì dù Trung Đông tiếp tục căng thẳng, Mỹ vẫn là quốc gia duy nhất đủ năng lực quân sự, kinh tế và ngoại giao để ngăn cuộc khủng hoảng vượt khỏi tầm kiểm soát hoàn toàn.
Một trong những tín hiệu quan trọng nhất vài ngày qua chính là việc Anh quyết định điều chiến hạm HMS Dragon tới Trung Đông để chuẩn bị cho sứ mệnh bảo vệ hàng hải quốc tế tại Hormuz. Đây không chỉ là động thái quân sự đơn lẻ mà là dấu hiệu cho thấy phương Tây đang dần hình thành một liên minh an ninh mới dưới vai trò dẫn dắt của Mỹ và Anh nhằm đối phó chiến thuật gây sức ép của Iran. Điều này đặc biệt quan trọng bởi Tehran từng kỳ vọng rằng Mỹ sẽ bị cô lập trong cuộc khủng hoảng hiện nay. Iran hiểu rất rõ tâm lý mệt mỏi chiến tranh tại Châu Âu sau nhiều năm xung đột Ukraine. Nhưng thực tế đang diễn ra theo hướng khác. Dù nhiều nước NATO vẫn còn thận trọng với nguy cơ leo thang quân sự, họ cũng nhận ra rằng nếu để Iran thiết lập mô hình kiểm soát các tuyến hàng hải tại Hormuz, hậu quả sẽ vô cùng nguy hiểm cho toàn bộ hệ thống thương mại quốc tế.
Chính vì vậy, kế hoạch của Anh và Pháp không đơn giản là hộ tống tàu thương mại. Mục tiêu lớn hơn là tái khẳng định rằng các tuyến hàng hải quốc tế không thể bị biến thành công cụ mặc cả địa chính trị. Theo các nguồn tin phương Tây, hơn 40 quốc gia đã tham gia thảo luận về cơ chế phối hợp an ninh tại Hormuz, bao gồm bảo vệ tàu dân sự, rà phá thủy lôi và thiết lập hành lang hàng hải an toàn khi điều kiện cho phép.
Đáng chú ý là phương Tây đang lựa chọn cách tiếp cận rất thận trọng. Mỹ, Anh và Pháp hiểu rằng Hormuz là chiến trường cực kỳ nguy hiểm cho bất kỳ chiến dịch quân sự trực diện nào. Eo biển này quá hẹp, mật độ tàu hàng quá dày đặc trong khi Iran lại có lợi thế địa lý áp sát bờ biển. Iran sở hữu mạng lưới hỏa tiễn chống hạm, UAV cảm tử, súng cao tốc và các hệ thống tác chiến bất đối xứng đủ để tạo ra mối đe dọa liên tục với vận tải biển. Nhưng chính tại đây, ưu thế công nghệ và khả năng phối hợp quân sự của Mỹ cùng đồng minh bắt đầu phát huy tác dụng. Hải quân phương Tây có thể không kiểm soát hoàn toàn Hormuz từng giờ, nhưng họ đủ năng lực để duy trì hành lang hàng hải quốc tế, theo dõi sát hoạt động quân sự Iran và phản ứng nhanh với các mối đe dọa trên biển.
Đây là khác biệt rất lớn giữa một lực lượng hải quân khu vực như Iran và liên minh quân sự hàng đầu thế giới do Mỹ dẫn dắt. Trong khi các bên vẫn nói về đàm phán và ngừng bắn, thực địa Trung Đông lại tiếp tục nóng lên từng giờ. UAE xác nhận hệ thống phòng không nước này đã đánh chặn hai UAV bay từ hướng Iran trong khi một tàu hàng gần Qatar bị trúng vật thể chưa xác định gây cháy cục bộ. Những diễn biến này cho thấy cái gọi là ổn định tại Vùng Vịnh lúc này thực chất cực kỳ mong manh.
Điều đáng chú ý là Iran tiếp tục phủ nhận liên quan trực tiếp tới các vụ tấn công. Nhưng đây cũng chính là đặc điểm quen thuộc trong chiến thuật vùng xám mà Tehran đã sử dụng nhiều năm qua. Các cuộc tấn công thường diễn ra ở cường độ thấp, khó xác định nguồn gốc tuyệt đối và đủ để tạo sức ép mà chưa vượt ngưỡng kích hoạt chiến tranh toàn diện. Với cách tiếp cận này, Iran có thể duy trì trạng thái căng thẳng kéo dài trong khi vẫn tránh phải đối đầu trực diện với sức mạnh quân sự áp đảo của Mỹ.
Tuy nhiên, điều khiến các quốc gia Ả Rập Vùng Vịnh lo ngại là xung đột không còn giới hạn giữa Mỹ, Israel và Iran. Các tuyến hàng hải dân sự, tàu thương mại và không phận khu vực đang bắt đầu trở thành mục tiêu rủi ro. Khi UAV xuất hiện trên bầu trời UAE hay các tàu hàng bị tấn công gần Qatar, thông điệp được gửi đi rất rõ ràng: toàn bộ Vùng Vịnh đều có thể bị cuốn vào vòng xoáy bất ổn bất cứ lúc nào. Đây cũng là lý do Washington tiếp tục duy trì hiện diện quân sự cường độ cao trong khu vực. Mỹ hiểu rằng nếu các quốc gia Ả Rập mất niềm tin vào khả năng bảo vệ an ninh hàng hải và phòng không của phương Tây, cấu trúc an ninh Trung Đông do Washington xây dựng nhiều thập niên qua sẽ bị lung lay nghiêm trọng.
Vì vậy, ngoài việc bảo vệ Hormuz, Mỹ còn phải chứng minh với các đồng minh rằng họ vẫn đủ khả năng kiểm soát tình hình và ngăn xung đột lan rộng. Nhưng cũng chính chiến thuật này đang khiến Iran đối mặt rủi ro ngày càng cao về mặt ngoại giao. Các quốc gia Ả Rập Vùng Vịnh có thể không muốn bị kéo vào chiến tranh nhưng họ cũng không chấp nhận việc không phận và tuyến hàng hải của mình liên tục bị đe dọa. Càng nhiều UAV xuất hiện, càng nhiều tàu dân sự bị tấn công, khả năng các nước Ả Rập xích lại gần hơn với Mỹ và phương Tây càng tăng.
Israel đặc biệt theo dõi sát diễn biến này. Với Tel Aviv, các vụ UAV và đe dọa hàng hải là bằng chứng cho thấy Iran không chỉ là thách thức đối với riêng Israel mà còn là nguy cơ an ninh với toàn bộ Trung Đông. Chính vì vậy, Israel tiếp tục thúc đẩy hợp tác quân sự và tình báo với các đối tác Ả Rập, đồng thời muốn phương Tây nhìn Tehran như một nguồn gây bất ổn khu vực dài hạn chứ không chỉ là một đối thủ song phương.
Điểm đáng lo ngại nhất lúc này là mọi sự cố đều có thể trở thành mồi lửa cho phản ứng dây chuyền. Chỉ cần một UAV gây thương vong lớn, một tàu thương mại bị đánh chìm hay một cuộc đối đầu trực tiếp giữa hải quân Mỹ và lực lượng Iran vượt khỏi kiểm soát thì toàn bộ khu vực có thể chuyển từ trạng thái căng thẳng giới hạn sang xung đột mở rộng.
Giữa lúc Hormuz tiếp tục căng thẳng, một thông tin khác đang gây chú ý lớn trong giới an ninh Trung Đông là báo Wall Street Journal tiết lộ Israel đã xây dựng một căn cứ bí mật trong sa mạc Iran để phục vụ chiến dịch chống Iran. Theo nguồn tin này, cơ sở trên được dùng làm trung tâm hậu cần hỗ trợ lực lượng đặc nhiệm và bố trí đội cứu hộ phi công cho các chiến dịch không kích. Reuters hiện chưa xác minh độc lập được thông tin này nhưng nếu nội dung đó chính xác, nó cho thấy Israel đã chuẩn bị cho kịch bản đối đầu kéo dài với Tehran từ rất lâu trước khi xung đột hiện nay bùng nổ. Điều này hoàn toàn phù hợp với cách tiếp cận an ninh truyền thống của Israel.
Tel Aviv luôn coi Iran là một mối đe dọa chiến lược lớn nhất đối với sự tồn tại của mình. Không chỉ vì chương trình hạt nhân mà còn bởi mạng lưới lực lượng thân Iran trải rộng khắp Trung Đông: từ Hezbollah ở Lebanon, các nhóm vũ trang tại Iraq cho tới lực lượng Houthi ở Yemen. Israel tin rằng Tehran đang cố gắng tạo ra một vòng cung quân sự bao quanh nhà nước Do Thái. Vì vậy với Israel, phòng thủ đơn thuần là không đủ. Tel Aviv từ lâu theo đuổi học thuyết phòng thủ chủ động, nghĩa là phải phát hiện và vô hiệu hóa mối đe dọa từ xa trước khi chúng tiến sát lãnh thổ Israel. Nếu các báo cáo về căn cứ bí mật tại Iran là thật, điều đó phản ánh rõ chiến lược này: mở rộng chiều sâu hoạt động quân sự để tăng khả năng phản ứng trước các mối đe dọa từ Iran.
Điểm đáng chú ý là Israel cho rằng đã xây dựng cơ sở này với sự chấp nhận từ phía Mỹ. Điều đó cho thấy Washington và Tel Aviv có mức độ phối hợp chiến lược rất sâu trong hồ sơ Iran. Mỹ có thể theo đuổi ngoại giao để kiểm soát xung đột. Nhưng Washington cũng hiểu rằng Israel sẽ không chấp nhận để Tehran mở rộng năng lực quân sự mà không có phản ứng.
Giữa lúc Trung Đông nóng lên từng giờ vì khủng hoảng Hormuz, một diễn biến khác cũng thu hút sự chú ý đặc biệt của giới quan sát quốc tế. Tổng thống Putin bất ngờ tuyên bố cuộc chiến Ukraine đang đi đến hồi kết. Phát biểu này được đưa ra chỉ vài giờ sau lễ duyệt binh Ngày Chiến thắng 9 tháng 5 tại Moscow. Trong bối cảnh Nga và Ukraine vừa đồng ý thực hiện lệnh ngừng bắn tạm thời kéo dài ba ngày theo sáng kiến do Tổng thống Trump thúc đẩy, đây là tín hiệu đáng chú ý. Suốt nhiều năm qua, Điện Kremlin luôn khẳng định sẽ tiếp tục chiến dịch quân sự cho tới khi đạt được toàn bộ mục tiêu chiến lược tại Ukraine. Nhưng hiện tại cuộc chiến đã bước sang năm thứ năm với chi phí ngày càng khổng lồ. Nga kiểm soát được nhiều vùng lãnh thổ nhưng chưa đạt được chiến thắng quyết định.
Trong khi đó, nền kinh tế Nga dù chưa sụp đổ như phương Tây từng kỳ vọng vẫn đang chịu áp lực nặng nề từ chiến tranh kéo dài, trừng phạt và chi phí quân sự ngày càng lớn. Điều quan trọng hơn là Mỹ đang tạo ra hình ảnh một bên trung gian có khả năng hạ nhiệt đồng thời nhiều điểm nóng toàn cầu. Với Tổng thống Donald Trump, việc thúc đẩy ngừng bắn tạm thời giữa Nga và Ukraine mang ý nghĩa chiến lược rất lớn. Nhà Trắng muốn chứng minh Washington vẫn là trung tâm của các nỗ lực ổn định quốc tế, ngay cả khi Mỹ đồng thời phải xử lý cuộc khủng hoảng cực kỳ nguy hiểm với Iran tại Trung Đông.
Lệnh ngừng bắn kéo dài từ ngày 9 đến ngày 11 tháng 5 cùng kế hoạch trao đổi 1.000 tù binh mỗi bên được xem là bước đi mang tính biểu tượng nhưng có ý nghĩa chính trị đáng kể. Sau nhiều năm chiến tranh, bất kỳ dấu hiệu giảm nhiệt nào cũng đều có tác động mạnh tới dư luận quốc tế. Việc cả Moscow lẫn Kyiv đang chấp nhận đề xuất do Mỹ hậu thuẫn cho thấy Washington vẫn giữ vai trò ảnh hưởng quan trọng trong hồ sơ Ukraine.
Tuy nhiên, đằng sau các tuyên bố hòa giải, thực tế chiến trường vẫn vô cùng phức tạp. Nga và Ukraine tiếp tục cáo buộc lẫn nhau vi phạm các lệnh ngừng bắn trước đó. Hai bên đều hiểu rằng cuộc chiến này không chỉ là vấn đề lãnh thổ mà còn liên quan trực tiếp tới cấu trúc an ninh của Châu Âu trong nhiều thập niên tới. Chính vì vậy, ngay cả Moscow phát tín hiệu muốn giảm nhiệt cũng không đồng nghĩa với mọi bất đồng đã được giải quyết.
Dẫu vậy, việc Tổng thống Putin công khai nói rằng cuộc chiến đang đi đến hồi kết vẫn phản ánh một thực tế quan trọng: Nga cũng đang cần một khoảng dừng chiến lược. Cuộc chiến kéo dài đã khiến Moscow phải tiêu hao khổng lồ về quân sự, kinh tế và ngoại giao. Ngay cả lễ duyệt binh Ngày Chiến thắng năm nay cũng được tổ chức với quy mô nhỏ hơn nhiều so với trước đây. Không còn những màn phô diễn khí tài đồ sộ như các năm trước, thay vào đó là hình ảnh chiến trường được chiếu trên màn hình lớn. Điều đó cho thấy sức nặng của cuộc chiến đang tác động trực tiếp tới nước Nga.
Trong khi Washington đang tận dụng thời điểm này để củng cố vai trò lãnh đạo toàn cầu, Mỹ hiểu rằng nếu vừa kiểm soát được khủng hoảng Hormuz vừa thúc đẩy giảm nhiệt tại Ukraine thì thế chiến lược của Washington sẽ được tăng cường đáng kể trước cả Nga lẫn Trung Quốc. Đây là lý do Nhà Trắng đặc biệt muốn tránh để xung đột Trung Đông leo thang ngoài tầm kiểm soát bởi một cuộc chiến mới kéo dài sẽ phá hỏng toàn bộ nỗ lực tái định hình cán cân chiến lược mà Mỹ đang theo đuổi.
Đối với Trung Quốc, tình hình hiện nay mở ra cơ hội quan sát cực kỳ quan trọng. Bắc Kinh đang theo dõi liệu Mỹ có đủ khả năng duy trì ảnh hưởng cùng lúc ở Châu Âu và Trung Đông hay không. Nếu Washington sa lầy vào nhiều cuộc khủng hoảng, Trung Quốc sẽ có thêm khoảng trống chiến lược tại Châu Á-Thái Bình Dương. Chính vì vậy, cả hồ sơ Ukraine lẫn Hormuz lúc này đều gắn chặt với cuộc cạnh tranh quyền lực toàn cầu giữa các siêu cường.
Từ vùng biển Hormuz cho tới chiến trường Ukraine, thế giới đang chứng kiến các cuộc khủng hoảng lớn dần kết nối với nhau thành một cuộc cạnh tranh quyền lực toàn cầu ngày càng nguy hiểm. Iran muốn dùng vị trí chiến lược của Hormuz để tạo ra sức ép lên Mỹ và phương Tây. Nga muốn chứng minh họ vẫn đủ sức chịu đựng sau nhiều năm chiến tranh tiêu hao tại Ukraine. Trong khi đó, Trung Quốc lặng lẽ quan sát để đánh giá mức độ phân tán nguồn lực và ý chí chiến lược của Washington.
Nhưng giữa bức tranh đầy biến động đó, vai trò trung tâm của Mỹ vẫn chưa thể thay thế. Dù bị kéo đồng thời vào nhiều điểm nóng, Washington vẫn là lực lượng duy nhất đủ khả năng triển khai sức mạnh quân sự, ngoại giao và kinh tế trên quy mô toàn cầu. Từ các cuộc đàm phán ngừng bắn Ukraine cho tới nỗ lực bảo vệ tự do hàng hải tại Hormuz, mọi con đường cuối cùng vẫn đang dẫn về Mỹ.
Đó cũng là lý do Iran chọn chiến thuật vùng xám thay vì đối đầu trực diện. Tehran hiểu rằng họ có thể gây tổn thất, có thể tạo áp lực tâm lý lên thị trường năng lượng, nhưng rất khó giành lợi thế để bước vào một cuộc chiến toàn diện với liên minh do Mỹ dẫn đầu. Chính vì thế, Iran đang cố gắng kéo dài trạng thái bất ổn có kiểm soát nhằm làm suy giảm ý chí của phương Tây theo thời gian.
Tuy nhiên, chiến thuật này cũng mang nhiều rủi ro cực kỳ lớn cho Tehran. Càng nhiều UAV xuất hiện trên bầu trời Vùng Vịnh, càng nhiều tàu thương mại bị đe dọa và càng nhiều tuyến hàng hải quốc tế rơi vào nguy hiểm, Iran càng phải đối mặt với nguy cơ bị cô lập mạnh hơn về ngoại giao và quân sự. Những động thái mới của Anh, Pháp cùng các đối tác phương Tây cho thấy một liên minh bảo vệ Hormuz đang dần hình thành và điều đó có thể khiến không gian chiến lược của Tehran ngày càng thu hẹp.
Với Israel, cuộc đối đầu hiện nay không chỉ là vấn đề an ninh trước mắt mà là trận chiến quyết định tương lai chiến lược của Trung Đông. Tel Aviv tin rằng nếu Iran tiếp tục mở rộng ảnh hưởng quân sự và sử dụng mạng lưới lực lượng thân Iran để gây áp lực lớn lên khu vực, nguy cơ bất ổn sẽ còn kéo dài nhiều năm nữa. Vì vậy, Israel sẽ tiếp tục hành động quyết liệt để ngăn Iran mở rộng sức mạnh.
Trong khi đó, Tổng thống Donald Trump đang đứng trước một bài toán cực kỳ khó khăn nhưng cũng mang ý nghĩa lịch sử. Nếu Washington vừa ngăn được Hormuz bùng nổ thành chiến tranh toàn diện, vừa duy trì được đà giảm nhiệt tại Ukraine, Mỹ sẽ tái khẳng định vai trò lãnh đạo toàn cầu trong giai đoạn thế giới hỗn loạn nhất kể từ sau Chiến tranh Lạnh. Nhưng ngược lại, chỉ cần một tính toán sai lầm ở Vùng Vịnh, mọi thứ có thể vượt khỏi tầm kiểm soát rất nhanh. Một tàu chở dầu bị đánh chìm, một chiến hạm bị tập kích hoặc một cuộc đụng độ trực tiếp giữa lực lượng Mỹ và Iran hoàn toàn có thể kích hoạt phản ứng dây chuyền trên toàn bộ thị trường năng lượng thế giới.