Khi những chiếc xe bọc thép chở Vladimir Putin lăn bánh chậm rãi qua Quảng Trường Đỏ vào sáng 9 tháng 5 năm 2026, không phải là tiếng reo hò của hàng trăm nghìn người dân Nga, mà là sự im lặng nặng nề của một thủ đô đang co ro dưới lớp giáp sắt và nỗi sợ hãi. Lễ diễu binh Ngày Chiến thắng – biểu tượng thiêng liêng nhất của Nga Xô viết và sau này là Liên bang Nga – đã biến thành một vở kịch bi thảm kéo dài chỉ 43 phút, không một xe tăng, không tên lửa, không khí tài quân sự nặng. Thay vào đó là hàng ngàn lính bộ binh diễu qua dưới tầm ngắm của những tay súng bắn tỉa, trong khi Tổng thống Nga di chuyển bằng xe bọc thép thay vì bước chân truyền thống. Đây không phải là lễ kỷ niệm chiến thắng, mà là lời thú nhận thầm lặng rằng Moscow giờ đây cũng dễ bị tổn thương như bất kỳ mục tiêu nào khác trên chiến trường Ukraine.
Những hình ảnh ấy, được phát trực tiếp trên truyền hình nhà nước Nga, đã khiến ngay cả những người ủng hộ Kremlin trung thành nhất – các blogger Z-patriot và phóng viên chiến trường – phải cắn răng nuốt nước bọt. Họ dùng từ ngữ thô tục để mô tả: “sự nhục nhã”, “sự yếu đuối”. Và họ có lý do. Theo lời chứng từ những người có mặt, vòng bảo vệ của Putin đông hơn hẳn số lượng khách mời – một vòng tròn hẹp đến mức thảm hại: chỉ còn Belarus, Uzbekistan, Kazakhstan, Lào, Abkhazia và Nam Ossetia. Không có Trung Quốc, không Ấn Độ, không một cường quốc thực sự nào. Putin, người từng diễu bước trên thảm đỏ với hàng loạt nguyên thủ, giờ đây phải núp sau lớp giáp và những khẩu súng trường ngắm xa. Nỗi sợ hãi đã biến ông thành tù nhân của chính cung điện mình.
ZELENSKY – NGƯỜI BẢO VỆ BẤT ĐẮC DĨ CHO KREMLIN
Điều nhục nhã nhất, theo đúng lời Ruslan Kutayev – Chủ tịch Hội đồng Các dân tộc Caucasus – là sắc lệnh hài hước của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky. Sau yêu cầu trực tiếp từ Tổng thống Mỹ Donald Trump đương nhiệm, Zelensky đã ban hành nghị định “cho phép” Moscow tổ chức diễu binh, đồng thời loại trừ Quảng Trường Đỏ khỏi kế hoạch tấn công bằng vũ khí Ukraine. Tọa độ chính xác của Quảng trường thậm chí được công bố công khai. Kremlin gọi đó là “trò đùa ngớ ngẩn”, nhưng dư luận Nga thì không. Các Z-patriot gào thét: “Chúng ta bị xúc phạm! Zelensky là người đảm bảo an toàn cho chúng ta, chứ không phải Putin hay nhà nước Nga!”. Một tổng thống Ukraine, người mà Moscow vẫn gọi là “tên hề”, lại trở thành người quyết định liệu Nga có được kỷ niệm “Chiến thắng” hay không. Trump, với vai trò trung gian, đã buộc cả hai bên tạm ngừng bắn ba ngày kèm trao đổi tù binh 1.000 người mỗi bên – nhưng chính sự “nhân đạo” ấy lại phơi bày sự lệ thuộc chiến lược của Moscow.
Đây không chỉ là trò đùa ngoại giao. Nó là đòn chí mạng vào tinh thần Nga. Lễ diễu binh Immortal Regiment – biểu tượng của “nhân dân bất diệt” – bị chuyển hoàn toàn sang trực tuyến. Hơn 30% các vùng lãnh thổ Nga hủy bỏ diễu binh địa phương vì sợ drone Ukraine. Internet di động tại Moscow bị tắt từ ngày 6-7 tháng 5, chỉ bật lại khi Putin rời đi, rồi tắt lần nữa vào ngày 9. Tất cả nhằm ngăn chặn khả năng phối hợp tấn công từ bên trong. Putin không còn dám bước chân trên phố, không dám xuất hiện công khai mà không có lớp bảo vệ gấp bội. Tin tình báo châu Âu được Financial Times và CNN công bố xác nhận: từ tháng 3/2026, Putin đã sống trong hầm ngầm hiện đại hóa, nhân viên xung quanh bị cấm dùng điện thoại thông minh, thậm chí đầu bếp, nhiếp ảnh gia và bảo mẫu con cái cũng bị camera giám sát 24/7. Đơn vị chống drone dọc sông Moscow được tăng cường. Nỗi ám ảnh drone không chỉ từ Ukraine mà còn từ chính nội bộ – những “công ty quân sự tư nhân” hoặc “tháp Kremlin” có thể thanh toán ông bất cứ lúc nào.
NHỮNG ĐƯỜNG RẠCH NỨT TRONG CUNG ĐÌNH: SHOIGU, PATRUSHEV VÀ BÓNG MA ĐẢO CHÍNH
Ruslan Kutayev, với nguồn tin từ nội bộ FSB và chính phủ, vẽ nên bức tranh khắc nghiệt hơn: Putin không còn tin tưởng ai ngoài lực lượng Vệ binh Quốc gia của Zolotov và quân đội Kadyrov. Hai trụ cột này vẫn trung thành tuyệt đối – Kadyrov thậm chí được Putin “tái bổ nhiệm” lãnh đạo Chechnya dù có tin đồn thay thế. Nhưng phần còn lại của giới tinh hoa đang rạn nứt. Patrushev, Bortnikov, Lavrov – những nhân vật tình báo và ngoại giao – đang đứng về phe “thực tế”. Shoigu, cựu Bộ trưởng Quốc phòng hiện là Thư ký Hội đồng An ninh, được tình báo châu Âu đánh giá là “yếu tố gây bất ổn” vì vẫn giữ ảnh hưởng trong bộ chỉ huy quân sự. Việc bắt giữ phó cũ của ông ta – Ruslan Tsalikov – vào tháng 3 đã phá vỡ thỏa thuận ngầm bảo vệ giới tinh hoa, khiến Shoigu có động cơ thực sự. Kutayev nhấn mạnh: Shoigu nhận được sự ủng hộ ngầm từ Trung Quốc – một chi tiết hiếm khi được nhắc nhưng cực kỳ quan trọng. Bắc Kinh có thể dùng Shoigu làm con bài để định hình nước Nga hậu Putin.
Trong khi đó, xung đột giữa Tổng tham mưu, FSB, Rosgvardia và Bộ Quốc phòng ngày càng leo thang. Các vụ ám sát tướng lĩnh đang diễn ra. Putin không chỉ sợ drone Ukraine mà còn sợ chính “các đại tá từ chiến hào” – những sĩ quan đã trưởng thành trong lửa đạn và có thể dẫn đầu các đơn vị nổi dậy khi thất bại lan rộng. Kutayev tiên đoán: một cuộc đảo chính cung đình im lặng, kiểu năm 1953, có thể xảy ra. Không phải cách mạng, mà là “thức dậy trong một đất nước khác”. Các kỹ trị gia như Mishustin, Kiriyenko đang chờ thời. Họ ghét Putin vì ông đã cướp mất đặc quyền cũ. Khi quyền lực chuyển giao, họ sẽ ký thỏa thuận đầu hàng để tránh bị truy tố, rồi nhường chỗ cho lực lượng mới. Thời gian tồn tại của chính quyền chuyển tiếp chỉ 6-12 tháng. Sau đó là thủ tục thất bại chính thức, với châu Âu và có thể cả Mỹ tham gia bên cạnh Ukraine.
CHECHNYA – MỐI ĐE DỌA TỪ BIÊN GIỚI NỘI BỘ
Ngay trước ngày 9/5, Grozny bị tấn công. Tòa nhà FSB địa phương và doanh trại sư đoàn 42 bị drone nhắm trúng. Kadyrov đã rút toàn bộ hệ thống phòng không về bảo vệ dinh thự cá nhân, bỏ mặc “liên bang”. Kutayev không giấu niềm vui: “Tôi chúc mừng các phi công drone Ukraine và những người Chechen chiến đấu bên cạnh họ”. Những cuộc tấn công chính xác ấy không phải ngẫu nhiên – chúng nhắm vào kẻ thù thực sự của Ukraine và của chính người Chechen. Rosgvardia và FSB – hai lực lượng đối địch với Kadyrov – đang bị tổn thương. Điều này càng làm lộ rõ: ngay cả Chechnya, thành trì trung thành nhất, cũng không còn an toàn.
TỪ LỄ DIỄU BINH ĐẾN BIỂN ĐỔI TOÀN CẦU: TRUMP, UKRAINE VÀ SỰ SỤP ĐỔ CỦA ĐẾ CHẾ
Trong bối cảnh Donald Trump đang ngồi tại Nhà Trắng, sự kiện này mang ý nghĩa địa chính trị sâu sắc. Trump đã ép được thỏa thuận ngừng bắn ngắn hạn, trao đổi tù binh – bước đi thực tế nhằm chấm dứt “cuộc chiến dài, đẫm máu”. Nhưng Putin vẫn tuyên bố “chiến thắng sắp đến” trong bài phát biểu. Lời nói ấy giờ chỉ là tiếng vọng trống rỗng. Quân đội Nga kiệt quệ, thiết bị bị giữ lại cho mặt trận, thủ đô phải co ro phòng thủ. Xếp hạng tín nhiệm của Putin sụt giảm thảm hại, kinh tế Nga đối mặt thâm hụt ngân sách khổng lồ, lạm phát phi mã. Các khu vực hủy diễu binh vì sợ drone – dấu hiệu rõ ràng rằng chiến tranh không còn cách xa Moscow.
Từ góc nhìn quân sự, đây là minh chứng sống động cho sức mạnh của chiến tranh không đối xứng: drone giá rẻ đã vô hiệu hóa cả một lễ diễu binh truyền thống. Không khí tài nặng đồng nghĩa với việc Nga đang thua cuộc trên không phận. Về mặt chiến lược, Moscow ngày càng cô lập. Chỉ còn những chư hầu nhỏ bé đứng bên. Trung Quốc, qua Shoigu, đang chờ thời cơ định hình tương lai Nga. Mỹ dưới thời Trump không ép Ukraine đầu hàng như Kremlin từng hy vọng; ngược lại, Washington vẫn duy trì đòn bẩy ngoại giao và quân sự.
Nga giờ đứng trước ngưỡng cửa thay đổi. Như Kutayev cảnh báo: “Mọi thứ có thể sụp đổ chỉ trong một đêm, giống như Liên Xô năm xưa”. Các tướng lĩnh, tình báo, chính phủ – tất cả đều biết Putin đã thua. Khi thất bại trên chiến trường lan rộng, những đơn vị tiền tuyến có thể hành quân về Moscow không phải để diễu binh, mà để đòi công bằng. Cung điện Kremlin, từng là biểu tượng bất khả xâm phạm, giờ chỉ còn là pháo đài của nỗi sợ. Và thế giới đang chứng kiến: không phải bằng xe tăng, mà bằng sự vắng mặt của chúng, Nga đã thừa nhận thất bại chiến lược sâu sắc nhất kể từ năm 1991.