Khi những tiếng nổ vang vọng qua trung tâm Moscow đêm 7 tháng 5 năm 2026, không ai trong số hàng chục nghìn hành khách đang nằm dài trên sàn bê tông lạnh lẽo của sân bay Vnukovo còn đủ sức để ngẩng đầu lên. Không ai đến. Không ai nói một lời. Mọi người chỉ ngủ, vì sàn nhà đã trở thành giường. Đây không phải là một cuộc diễn tập. Đây là hiện thực của thủ đô Nga khi chiến tranh cuối cùng cũng gõ cửa nhà mình.
Những gì xảy ra trong tuần đầu tháng 5 không chỉ là một loạt cuộc tấn công. Đó là một chiến dịch quân sự được tính toán chính xác đến từng milimet, biến lời hứa “chiến tranh sẽ ở đằng kia” của Vladimir Putin thành tro bụi. Ukraine đã gửi khoảng 700 máy bay không người lái chỉ trong một đêm, nhắm vào hơn 20 vùng lãnh thổ, trong đó có Moscow. 15 sân bay tê liệt. Hơn 60.000 hành khách bị kẹt lại. Hơn 500 chuyến bay bị hủy hoặc hoãn vô thời hạn. Từ ngày 3 tháng 5, ba sân bay lớn nhất Moscow đồng loạt đóng cửa.
Thị trưởng Moscow Sergey Sobyanin tuyên bố đã bắn hạ 74 drone hướng về thủ đô và gọi đó là “thành công”. Nhưng hình ảnh từ mặt đất kể một câu chuyện khác: hành khách nằm dài trên sàn, không thức ăn, không nước uống, không thông tin. Thẻ ngân hàng không hoạt động. Internet gián đoạn. Hệ thống thanh toán sụp đổ. Người dân Moscow lần đầu tiên nghe tiếng drone Ukraine rít qua đầu phố, tiếng nổ của hệ thống phòng không vang vọng giữa những tòa nhà chọc trời. Chiến tranh đã về nhà.
Sự sụp đổ của “liên minh chăn quá ngắn”
Hệ thống phòng không S-300, S-400 và Pantsir của Nga đang phải gồng mình che chắn ba mặt trận cùng lúc: đường dây phía trước dài hơn 1.000 km, các thành phố lớn và cơ sở công nghiệp – năng lượng. Đây là bài toán kinh điển “chăn quá ngắn”. Kéo chăn về bảo vệ Moscow thì drone Ukraine sẽ tàn sát lực lượng mặt trận. Giữ chăn ở tiền tuyến thì sân bay thủ đô đóng cửa, kho nhiên liệu bốc cháy, nhà máy sản xuất vũ khí bị tê liệt. Ukraine hiểu rõ điều này và khai thác triệt để.
Chiến thuật bão hòa (saturation attack) được áp dụng hoàn hảo: gửi hàng trăm mục tiêu cùng lúc để hệ thống phòng không phải tiêu tốn tên lửa đắt đỏ cho từng drone giá rẻ. Mỗi quả tên lửa Nga bắn đi là một lỗ hổng mới cho đợt sóng sau. Kết quả là Pantsir-1 phải được đặt trên mái Bộ Quốc phòng Nga – biểu tượng quyền lực quân sự giờ phải tự bảo vệ chính mình từ trên nóc nhà.
Nhiên liệu, vũ khí và huyết mạch phía Nam tan vỡ
Không chỉ sân bay. Đêm 8 tháng 5, kho nhiên liệu Sochi bốc cháy dữ dội. Đây là mắt xích quan trọng cung cấp xăng dầu cho 60.000 quân Nga ở Crimea và mặt trận phía Nam. Chỉ hai ngày trước đó, tên lửa Storm Shadow đã đánh trúng nhà máy Progress ở Chuvashia – nơi sản xuất “bộ não” dẫn đường cho drone Shahed và tên lửa Iskander. Nhà máy lọc dầu Kirishi – một trong ba nhà máy lớn nhất Nga – cũng bị vô hiệu hóa. Tuapse đã bị đánh bốn lần vào cuối tháng 4. Đường sắt quân sự qua ga Archeda bị cắt đứt.
Trong vòng một tuần, chuỗi hậu cần phía Nam gần như sụp đổ hoàn toàn. Putin muốn kết thúc chiến tranh trước ngày Chiến thắng 9 tháng 5. Ông từ chối đề nghị ngừng bắn của Ukraine, dồn toàn lực vào Kiev. Kết quả ông nhận được là một thủ đô hỗn loạn, một ngày lễ Chiến thắng không có xe tăng, không có tên lửa đạn đạo, chỉ còn lính diễu hành và vệt khói máy bay. Lần đầu tiên sau 20 năm, Nga không dám trưng bày sức mạnh quân sự vì sợ drone Ukraine.
Sự hoảng loạn của Kremlin và lời đề nghị trao đổi tù nhân
Theo các nguồn tin quốc tế, Putin đã đề nghị trao đổi tù nhân qua kênh không chính thức với điều kiện Ukraine cam kết không tấn công lễ diễu hành trên Quảng trường Đỏ. Một cường quốc hạt nhân lớn nhất thế giới lại phải van xin bảo vệ ngày lễ thiêng liêng của chính mình. Tổng thống Ukraine Zelensky đã đáp trả bằng một thông điệp sắc lạnh: “Nga đã chiến đấu đến mức ngay cả lễ diễu hành chính của họ cũng phải phụ thuộc vào chúng tôi”.
Điện Kremlin cắt toàn bộ mạng di động ở Moscow ngày 9 tháng 5 vì sợ drone sử dụng sóng điện thoại để dẫn đường. Các biện pháp chống drone được tăng cường xung quanh Quảng trường Đỏ. Tất cả chỉ để che giấu một sự thật phũ phàng: lời hứa “Moscow an toàn” của Putin đã vỡ vụn.
Đồng minh đang nhìn và tính toán lại
Bắc Kinh, Tehran và Bình Nhưỡng đang quan sát rất kỹ. Trung Quốc thấy đồng minh của mình không giữ nổi sân bay thủ đô trong 20 giờ đồng hồ, các nhà máy lọc dầu cháy rụi, chuỗi sản xuất vũ khí bị đánh gãy. Nga càng yếu, Trung Quốc càng trở thành đối tác thống trị – nhưng thống trị một con tàu đang chìm cũng đồng nghĩa với nguy cơ phải gánh trách nhiệm cứu tàu.
Với Iran, cú đánh vào nhà máy Chuvashia càng đáng lo ngại hơn. Nếu Nga không bảo vệ nổi dây chuyền sản xuất “bộ não” Shahed của chính mình, thì làm sao có thể hỗ trợ Tehran khi cần? Câu hỏi thầm lặng đang lan tỏa giữa các đồng minh: “Nếu Nga không bảo vệ nổi thủ đô của mình, thì làm sao bảo vệ chúng ta?”
Xã hội Nga và bản hợp đồng đã rách
Người dân Nga từng chấp nhận chiến tranh vì chiến tranh không chạm đến cuộc sống thường ngày. Giờ thì khác. Giá xăng tăng vọt. Cúp điện, cúp nước lan cả vào trung tâm các thành phố lớn. Internet bị siết chặt đến mức vô lý: Telegram bị chặn 80%, kế hoạch tắt hoàn toàn. Quân đội Nga phụ thuộc vào Telegram để phối hợp trên chiến trường, giờ bị câm điếc giữa thế kỷ 21.
Ở vùng biên giới Kursk, cư dân biểu tình đòi bồi thường thiệt hại mà Putin từng hứa nhưng không thực hiện. Họ bị xếp vào diện “di cư tự nguyện” và cắt hết viện trợ. Không một quan chức nào đến thăm. Bản hợp đồng xã hội giữa nhà nước và nhân dân – “các người im lặng, chúng tôi giữ cuộc sống bình thường” – đã bị xé toạc.
Mặt trận và lời thú nhận từ chính phe Nga
Các blogger quân sự Nga không còn che giấu nổi. Tuổi thọ trung bình của một đơn vị tấn công chỉ còn 12 ngày. Ukraine có thể thả cùng lúc 500 drone FPV, quét sạch mọi chuyển động trong bán kính 20 km. Mặt trận được ví như “lò mổ Siberia”. Ngay cả những phóng viên chiến trường Nga cũng thừa nhận: “Lãnh đạo hiện tại không thể thích ứng với thực tế chiến tranh”. Những vùng lãnh thổ “giải phóng” bằng máu giờ cũng chỉ là địa ngục không thể cứu vãn.
Trump và bóng dáng của một trật tự mới
Trong bối cảnh Donald Trump đang ngồi tại Nhà Trắng, hình ảnh Moscow hỗn loạn càng trở nên sắc nhọn. Chiến lược “America First” của ông Trump không cho phép Washington can thiệp trực tiếp, nhưng cũng không cho phép Nga duy trì ảo tưởng về sức mạnh. Sự sụp đổ của không phận Nga đang nhắc nhở cả thế giới rằng thời đại “chiến tranh ở đằng kia” đã kết thúc. Chiến tranh giờ đây có thể đến bất kỳ thủ đô nào, bất kỳ lúc nào.
Ukraine đã chứng minh rằng một quốc gia bị bao vây, bị cô lập vẫn có thể dùng công nghệ thấp chi phí cao để làm tê liệt một siêu cường hạt nhân. 700 drone trong một đêm không chỉ là con số. Đó là lời tuyên bố: chúng tôi có thể làm điều này mỗi tuần.
Sự thật phũ phàng cuối cùng
Putin muốn kết thúc chiến tranh trước ngày 9 tháng 5. Ông đã nhận được chiến tranh ngay giữa lòng Moscow. Không còn nơi trú ẩn an toàn. Gió đã đổi chiều. Và lần này, không ai biết khi nào nó sẽ ngừng thổi.