Trong những hành lang quyền lực tại Cánh Tây của Nhà Trắng, Tổng thống đương nhiệm Donald Trump đang theo dõi các báo cáo tình báo với một sự điềm tĩnh lạnh lùng thường thấy. Nhưng trên màn hình vệ tinh, hình ảnh không hề điềm tĩnh: Một quả cầu lửa khổng lồ đang nuốt chửng cảng Novorossiysk – "trái tim" xuất khẩu dầu mỏ của Nga tại Biển Đen.
Ukraine vừa thực hiện một cuộc tấn công bằng thiết bị bay không người lái (UAV) tầm xa với quy mô chưa từng có, san phẳng các hệ thống phòng thủ tinh vi nhất của Moscow và biến các trạm nạp dầu thành những đống sắt vụn bốc khói. Đây không chỉ là một đòn đánh quân sự; đó là một thông điệp chính trị đanh thép gửi tới Điện Kremlin và cả Washington: Ukraine không còn chiến đấu để tồn tại, họ đang chiến đấu để làm kiệt quệ đế chế của Vladimir Putin.
Sự trừng phạt từ bầu trời: Khi "Bóng ma" vượt mặt "Gấu Nga"
Cuộc tấn công vào Novorossiysk không phải là một sự ngẫu nhiên. Nó là hệ quả trực tiếp của một sai lầm chiến lược mà Putin đã phạm phải khi ra lệnh oanh tạc các nhà thờ Chính thống giáo vào dịp Thứ Sáu Tuần Thánh (Good Friday) vừa qua. Hành động mang tính khiêu khích tôn giáo này đã vấp phải một sự đáp trả tàn khốc.
Lần đầu tiên trong bốn năm chiến tranh, dữ liệu cho thấy Ukraine đã phóng nhiều UAV tầm xa vào lãnh thổ Nga hơn cả số lượng Moscow bắn vào Ukraine trong cùng một tháng. Tại Novorossiysk, sáu trong số bảy trạm nạp dầu đã bị hư hại nặng nề. Các đường ống dẫn, đơn vị kiểm soát và trạm quan trắc dầu khí – những mạch máu của nền kinh tế chiến tranh Nga – đã bị "vô hiệu hóa" trong nháy mắt.
Sự thất bại của hệ thống phòng không Nga không còn là lời đồn đoán. Ngay cả những người ủng hộ nhiệt thành nhất của Điện Kremlin cũng phải thừa nhận một thực tế đắng cay: các đơn vị Pantsir đang cạn kiệt đạn dược, và nhiều xe phòng không hiện chỉ là những khối sắt vô dụng đậu bên lề đường. Một cựu Đại tá Nga đã thốt lên trong cay đắng: "Không còn hậu phương nào trên khắp đất nước này nữa".
Chiến lược "Bóp nghẹt" và cơn ác mộng của ngành dầu khí
Để hiểu được mức độ nghiêm trọng của sự kiện này, cần nhìn vào bản đồ năng lượng. Ba cửa ngõ xuất khẩu dầu lớn nhất của Nga là Primorsk, Ust-Luga ở vùng Baltic và Novorossiysk ở Biển Đen chiếm tới 60% tổng lượng xuất khẩu. Chỉ trong vòng hai tuần, Ukraine đã tấn công thành công cả ba địa điểm này.
Đây là một đòn đánh vào tử huyệt. Các chuyên gia đánh giá rằng Nga sẽ mất ít nhất một năm để sửa chữa những hư hại này. Nhưng thời gian là thứ mà Putin không có. Khi các cảng bị tê liệt, các kho lưu trữ sẽ đầy nhanh chóng. Khi các kho chứa đầy, các nhà máy lọc dầu phải ngừng hoạt động. Và khi các nhà máy lọc dầu ngừng hoạt động, Nga buộc phải đóng cửa các giếng dầu.
Trong ngành công nghiệp dầu khí, việc đóng cửa một giếng dầu đang hoạt động liên tục là một "án tử hình" kỹ thuật. Việc mở lại chúng cực kỳ khó khăn và tốn kém, thậm chí là không thể đối với một quốc gia đang chịu hàng loạt lệnh trừng phạt về công nghệ như Nga. Moscow hiện đang đối mặt với viễn cảnh kinh hoàng: một nền kinh tế không thể xuất khẩu và cũng không thể lưu trữ tài nguyên quý giá nhất của mình.
Donald Trump và ngôn ngữ của sức mạnh
Tại Washington, Tổng thống Trump đã thể hiện rõ quan điểm: Mỹ sẽ không cấp séc khống cho bất kỳ ai, nhưng Mỹ tôn trọng sức mạnh. Ukraine, bằng cách tự sản xuất UAV tại nội địa, đã thoát khỏi sự kìm kẹp về "quyền cho phép" của phương Tây để tấn công vào các mục tiêu chiến lược. Họ đang chứng minh cho chính quyền Trump thấy rằng họ là một đối tác có khả năng thay đổi cục diện thực tế trên thực địa, thay vì chỉ là một bên nhận viện trợ.
Tổng thống Zelensky, trong một tuyên bố sắc sảo, đã vạch trần thói đạo đức giả của Điện Kremlin. Ông khẳng định Nga đang cố gắng "chơi trò chơi" với Tổng thống Trump bằng những lời hứa về đàm phán, trong khi thực tế họ chỉ muốn kéo dài thời gian để phục hồi sau những tổn thất khủng khiếp. Zelensky hiểu rằng chỉ có sự sụp đổ về kinh tế – cụ thể là việc Nga không thể hưởng lợi từ giá dầu cao do chiến tranh Iran – mới có thể buộc Putin ngồi vào bàn đàm phán một cách thực tâm.
Một xã hội Dystopia bên trong "Pháo đài Nga"
Sự hoảng loạn của Điện Kremlin không chỉ dừng lại ở mặt trận quân sự. Một nước Nga từng tự hào về sự ổn định giờ đây đang biến thành một xã hội "Dystopia" đúng nghĩa. Các đoạn video rò rỉ cho thấy cảnh sát Nga dừng xe thường dân chỉ để kiểm tra điện thoại xem có cài đặt VPN hay chứa nội dung bị cấm hay không.
Chính quyền Putin đang nỗ lực đóng cửa Internet và Telegram để ngăn người dân nhận ra một sự thật trần trụi: Quân đội Nga đang cạn kiệt tên lửa phòng không đến mức họ vô tình bắn trúng chính các tòa nhà chung cư của mình khi cố gắng đánh chặn UAV Ukraine. Sự hy sinh của hàng trăm ngàn binh sĩ đổi lại là một nền kinh tế đang "chảy máu" và một hệ thống chỉ huy tham nhũng, nơi các chỉ huy lữ đoàn nhận tiền trên xác của những người lính đã khuất.
Thời khắc của sự thật
Putin, người từng phát động "chiến dịch quân sự đặc biệt 3 ngày", giờ đây sau 4 năm lại đang phải cầu cứu phương Tây thuyết phục Ukraine ngừng tấn công vào các cảng dầu của mình. Đó là một sự mỉa mai cay đắng nhất của lịch sử.
Nước Nga không còn là một cường quốc bất khả xâm phạm. Dưới áp lực từ các đòn đánh UAV chính xác của Ukraine và sự tính toán thực dụng của chính quyền Donald Trump, đế chế năng lượng của Putin đang rạn nứt. Khi những ngọn lửa tại Novorossiysk lụi tàn, cái bóng bao trùm lên tương lai của nước Nga sẽ chỉ còn là sự hoang tàn và một bài học đắt giá về tham vọng bành trướng không dựa trên thực lực.