Bàn cờ Trung Đông xoay trục: Sự sụp đổ của những pháo đài ngầm và trật tự mới

Bàn cờ Trung Đông xoay trục: Sự sụp đổ của những pháo đài ngầm và trật tự mới

Khi những hầm ngầm kiên cố nhất cũng không còn là nơi trú ẩn, thế giới bàng hoàng nhận ra: Luật chơi đã thay đổi vĩnh viễn dưới tay Donald Trump...


Ánh đèn tại Phòng Bầu dục chưa bao giờ tắt kể từ khi Donald Trump tái đắc cử, và những gì thế giới đang chứng kiến không chỉ là một sự thay đổi nhân sự tại Washington, mà là một cuộc đại tu triệt để về cách thức Mỹ thực thi quyền lực. Những tiếng nổ xé toạc bầu trời tại các cứ điểm chiến lược không còn là những "phản ứng tương xứng" yếu ớt của một thời đại cũ. Đó là âm thanh của một học thuyết quân sự mới: Học thuyết của sự áp đảo tuyệt đối và sự trừng phạt tức thì.

Trong nhiều thập kỷ, eo biển Hormuz hay các "pháo đài ngầm" được coi là những con át chủ bài trong trò chơi địa chính trị vùng Vịnh. Các nhà phân tích phương Tây từng lo ngại về một cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu hoặc một cuộc chiến tiêu hao kéo dài. Nhưng Trump, với bản năng của một người đàm phán dựa trên sức mạnh, đã lật ngược bàn cờ. Washington hiện tại không còn quan tâm đến việc "quản lý xung đột"; họ đang tập trung vào việc "chấm dứt khả năng gây xung đột" của đối phương.

Sự sụp đổ của các mạng lưới phòng thủ ngầm vốn được quảng bá là "bất khả xâm phạm" đã gửi đi một thông điệp lạnh lùng tới mọi đối thủ từ Á sang Âu. Khi các tên lửa xuyên phá sâu (bunker-busters) thế hệ mới bắt đầu công việc của chúng, nó không chỉ phá hủy bê tông và thép; nó phá hủy luôn cả huyền thoại về sự răn đe của các cường quốc khu vực. Sự gần kề của các mục tiêu bị tấn công với những cơ sở nhạy cảm như nhà máy điện hạt nhân – chỉ cách vỏn vẹn vài chục mét – là một minh chứng cho độ chính xác đáng kinh ngạc và sự tự tin đến mức ngạo mạn của quân đội Mỹ dưới thời vị Tổng thống thứ 47. Đây không phải là sự hớ hênh; đây là một thông điệp có tính toán: "Chúng tôi có thể chạm tới bất cứ đâu, bất cứ lúc nào, với sai số bằng không."

Về mặt chiến thuật, chúng ta đang thấy một sự kết hợp hoàn hảo giữa tình báo AI và hỏa lực cơ động. Những lỗ hổng trong hệ thống phòng không của đối phương bị khai thác một cách tàn nhẫn bằng các đòn tấn công bão táp. Không còn những cuộc đàm phán kéo dài nhiều tháng tại Vienna hay Geneva. Thay vào đó là các lệnh tác chiến được ký bằng mực đậm ngay sau những báo cáo tình báo sáng sớm. Trump đã chứng minh rằng, trong thế giới của ông, sự mơ hồ chiến lược là một thứ xa xỉ gây hại. Ông chọn sự rõ ràng đến mức tàn khốc.

Tác động địa chính trị của những diễn biến này là một cơn sóng thần lan rộng. Các đồng minh của Mỹ, những người từng hoài nghi về cam kết của Washington, nay đang vội vã điều chỉnh lại các thỏa thuận an ninh. Các đối thủ, vốn quen với lối đánh du kích và đe dọa bất đối xứng, nay nhận ra rằng những lá bài của họ đã bị vô hiệu hóa bởi một đối phương sẵn sàng "tất tay".

Nhìn vào những đống đổ nát tại Bushehr hay dọc theo bờ biển Hormuz, giới quan sát nhận ra một thực tế nghiệt ngã: Học thuyết "Nước Mỹ trên hết" không đồng nghĩa với sự rút lui. Ngược lại, nó có nghĩa là sự can thiệp một cách sòng phẳng và dứt khoát hơn bao giờ hết. Donald Trump không cần một cuộc chiến tranh vĩnh cửu; ông cần một kết quả vĩnh cửu. Sự hủy diệt các pháo đài ngầm không chỉ là một thắng lợi quân sự; nó là một sự sụp đổ về mặt tâm lý đối với toàn bộ "Trục kháng cự".

Nhưng cái giá của trật tự mới này là gì? Chúng ta đang tiến vào một vùng biển không có bản đồ, nơi các quy tắc ngoại giao truyền thống bị gạt sang một bên để nhường chỗ cho sức mạnh cứng. Khi Mỹ không còn đóng vai "người giữ hòa bình" theo kiểu đa phương, mà chuyển sang vai trò "người thiết lập luật chơi" bằng hỏa lực, thế giới sẽ trở nên ổn định hơn hay dễ nổ tung hơn?

Câu trả lời có lẽ nằm ngay trong cách mà Trump điều hành: Ông không tìm kiếm sự yêu mến từ cộng đồng quốc tế, ông tìm kiếm sự kiêng dè. Và nhìn vào những gì đang diễn ra trên thực địa, có vẻ như ông đã đạt được điều đó. Các đối thủ giờ đây phải đối mặt với một Nhà Trắng không còn biết đến khái niệm "kiềm chế" theo cách thông thường. Mỗi bước đi sai lầm của họ giờ đây không còn được trả giá bằng những lời lên án tại Liên Hợp Quốc, mà bằng sự bốc hơi của những tài sản chiến lược quý giá nhất trong chớp mắt.

Trận chiến tại Hormuz và sự tan hoang của những cơ sở ngầm chỉ là chương mở đầu. Thế giới đang nín thở dõi theo những gì tiếp theo, khi "Người nghệ sĩ của những thỏa thuận" nay đã trở thành "Kiến trúc sư của những đòn trừng phạt thép". Trong kỷ nguyên Trump 2.0, hòa bình không được thương lượng trên bàn trà; nó được khắc ghi trên những đống tro tàn của sự kháng cự không hợp thời.