Một tháng kể từ khi Tổng thống Donald Trump ra lệnh kích hoạt chiến dịch quân sự quy mô lớn nhắm vào Tehran, bầu trời Trung Đông chưa bao giờ ngừng rực cháy bởi vệt đuôi của những quả tên lửa hành trình. Nhưng tại Phòng Bầu dục, những báo cáo mật đang vẽ nên một bức tranh hoàn toàn khác với những tuyên bố chiến thắng hào hùng trên mạng xã hội. Hoa Kỳ, dưới sự điều hành đầy quyết liệt nhưng cũng đầy rủi ro của Trump, đang sa chân vào một cuộc chiến tiêu hao khủng khiếp, nơi mà "quyền lực cứng" của siêu cường đang bị thử thách bởi một đối thủ đã chuẩn bị cho ngày này suốt bốn thập kỷ.
Cơn khát đạn dược và giới hạn của "Thanh kiếm Mỹ"
Con số 850 tên lửa Tomahawk được phóng đi chỉ trong 30 ngày là một minh chứng cho học thuyết quân sự "áp đảo tuyệt đối" mà chính quyền Trump theo đuổi. Tuy nhiên, đằng sau sự phô diễn sức mạnh ấy là một sự thật nghiệt ngã: Lầu Năm Góc đang tiến gần đến tình trạng "cháy túi" về đạn dược tầm xa. Với mức giá 3,6 triệu USD cho mỗi quả và chu kỳ sản xuất lên tới hai năm, Tomahawk không phải là thứ có thể xài phí phạm như kẹo.
Các tàu khu trục và tàu ngầm của Hải quân Mỹ tại Vịnh Ba Tư hiện đang rơi vào tình thế tiến thoái lưỡng nan. Họ đã trút sạch các ống phóng thẳng đứng (VLS), biến những chiến hạm tỷ đô thành những pháo đài rỗng ruột. Việc nạp đạn trên biển vẫn còn là một thử nghiệm xa xỉ, buộc các tàu phải rời hiện trường để về cảng nạp lại. Nhưng họ không thể đi. Nếu rút lui, mạng lưới phòng không bảo vệ các căn cứ Mỹ sẽ sụp đổ trước cơn mưa máy bay không người lái (UAV) và tên lửa đạn đạo của Iran. Đây là một cái bẫy chiến thuật mà Tehran đã giăng ra một cách tinh vi: buộc Mỹ phải tiêu tốn những tên lửa đánh chặn đắt đỏ (như Patriot hay SM-3) để đối đầu với những "thứ đồ rẻ tiền" nhưng vô tận của Iran.
Bức tường sắt dưới lòng đất: Sự bất lực của không quân
Washington tuyên bố đã tấn công hơn 10.000 mục tiêu, một con số có vẻ rực rỡ trên bảng thành tích. Nhưng số liệu tình báo lại cho thấy một sự thật trớ trêu: chỉ khoảng 1/3 kho tên lửa và UAV của Iran thực sự bị phá hủy. Những cơ sở như Jaz — các căn cứ tên lửa ngầm sâu hàng trăm mét dưới lòng đất — vẫn là một "hộp đen" với không quân Mỹ. Những vụ oanh tạc tàn bạo nhất chỉ có thể làm sập lối vào hầm ngầm, trong khi các bệ phóng và tên lửa vẫn nằm an toàn dưới lớp đá cứng.
Iran đã chứng minh rằng họ không chỉ giỏi phòng thủ, mà còn là bậc thầy về khả năng duy trì sức chiến đấu dưới áp lực khủng khiếp. Cho dù Mỹ tấn công 300 đến 500 mục tiêu mỗi ngày, Tehran vẫn đều đặn phóng đi 30 đến 40 quả tên lửa mỗi đêm. Những đòn tấn công vào cảng Suwaikh và sân bay Kuwait ngày hôm qua là lời nhắc nhở lạnh lùng: vòi rồng của Trump không thể dập tắt được ngọn lửa du kích từ dưới lòng đất của Iran.
Con xúc xắc địa chính trị: Vòng xoáy dầu mỏ và phân bón
Nhưng cuộc chiến này không chỉ gói gọn trong lãnh thổ Iran. Một vòng tròn định mệnh với bán kính 4.000 km, tâm điểm là châu Á, đang nín thở dõi theo từng biến động của Eo biển Hormuz. Đây là nơi chứa đựng vận mệnh của 55% dân số thế giới. Khi 80% dầu thô đi qua eo biển này hướng về châu Á, việc Iran đe dọa đóng cửa "yết hầu" này đã đẩy giá dầu thô Brent chạm mức 112 USD/thùng và thực tế giao dịch tại Dubai lên tới 150 USD.
Cú sốc lạm phát này không chỉ là những con số trên sàn chứng khoán. Nó là sự đứt gãy của chuỗi cung ứng phân bón toàn cầu, nơi Trung Đông đóng góp 30% lượng phân bón gốc nitơ. Từ các cánh đồng tại Việt Nam, Thái Lan cho đến Bangladesh, nông dân đang đối mặt với một mùa vụ trắng tay khi giá Urê tăng vọt. Sự kết hợp giữa năng lượng đắt đỏ và thiếu hụt thực phẩm đang tạo ra một cơn bão hoàn hảo, có nguy cơ làm tê liệt các nền kinh tế năng động nhất hành tinh.
"Cơ hội lịch sử" hay "Vũng lầy của Trump"?
Trong khi các đồng minh châu Á như Philippines lo ngại về một khoảng trống an ninh mà Trung Quốc có thể tận dụng tại Biển Đông, thì tại Riyadh, Thái tử Mohammed Bin Salman lại nhìn thấy một "cơ hội lịch sử" để tái định hình Trung Đông. Sự ủng hộ của Saudi Arabia và UAE đối với chiến dịch của Mỹ không phải vì họ yêu mến Trump, mà vì họ muốn mượn tay siêu cường để nhổ đi "cái gai" Iran một lần và mãi mãi.
Tuy nhiên, tờ The Economist đã đưa ra một cảnh báo đầy cay độc: Nhà Trắng không còn cách nào để giành được chiến thắng thực chất. Trump đã phát động cuộc chiến này mà không có một mục tiêu chiến lược rõ ràng ngoài việc phô trương sức mạnh. Và giờ đây, khi cái giá chính trị và kinh tế bắt đầu đè nặng lên các cử tri Mỹ, áp lực buộc ông phải chấp nhận một lệnh ngừng bắn đang lớn dần.
Liệu Trump sẽ chọn cách leo thang "đòn tấn công cuối cùng" như một canh bạc tất tay, hay sẽ phải cúi đầu trước thực tế rằng, ở thế kỷ 21, tên lửa Tomahawk không còn là chìa khóa vạn năng để mở cánh cửa hòa bình theo ý muốn của Washington? Câu trả lời có lẽ đang nằm sâu dưới những hầm ngầm của Iran, nơi những tên lửa đạn đạo vẫn đang âm thầm chờ đợi lệnh phóng tiếp theo.