Trong đêm 7 tháng 3 năm 2026, bầu trời Tehran rực sáng bởi những vệt lửa từ hàng trăm quả bom dẫn đường chính xác, biến Mehrabad – sân bay quốc tế kiêm căn cứ quân sự then chốt – thành một biển lửa không thể kiểm soát. Không phải lần đầu tiên, nhưng đây là đòn chí mạng thứ ba chỉ trong vòng một tuần, và lần này, dưới sự phối hợp hủy diệt của Không quân Israel và lực lượng Mỹ, toàn bộ mạng lưới không vận chiến lược của Iran đã bị xóa sổ. Hơn 80 máy bay chiến đấu Israel, hỗ trợ bởi các phi đội F-35 và B-2 từ CENTCOM, đã thả xuống hơn 230 quả bom, phá hủy 16 máy bay vận tải thuộc Lực lượng Quds, những chiếc Il-76 và Boeing 747 cải tiến từng là cầu không vận bí mật chở vũ khí, tiền mặt và chỉ huy đến Hezbollah, Houthis, dân quân Iraq. Hình ảnh vệ tinh sau đó cho thấy xác máy bay cháy đen, cánh gãy vụn nằm la liệt trên đường băng nứt nẻ, khói đen đặc quánh bao trùm thủ đô.
Nhưng Tehran chỉ là mở đầu. Cùng đêm ấy, tại Isfahan – trung tâm của Không quân Iran, nơi lưu giữ hạm đội F-14 Tomcat huyền thoại cuối cùng trên thế giới – một đòn đánh đồng thời đã xóa sạch biểu tượng sức mạnh không quân còn sót lại từ thời Shah. IDF xác nhận đã tiêu diệt toàn bộ số F-14 còn hoạt động, những chiến đấu cơ Mỹ chế tạo thập niên 1970, từng bắn hạ hàng chục máy bay Iraq trong cuộc chiến 1980-1988 nhờ tên lửa Phoenix tầm xa. Chúng đã sống sót qua 45 năm cấm vận, được kỹ sư Iran vá víu từng mảnh, trở thành niềm tự hào tuyên truyền của chế độ. Giờ đây, chúng nằm cháy rụi ngay trong hầm trú ẩn, không kịp cất cánh. Không chỉ F-14, hệ thống phòng không S-300 Nga và Bavar-373 nội địa cũng bị đánh mù, radar bị phá hủy hoặc chế áp điện tử hoàn toàn. Đây không phải ngẫu nhiên: sự chính xác phẫu thuật đến mức tên lửa lao thẳng vào hầm chứa máy bay đang bảo dưỡng, chứng tỏ tình báo đã thâm nhập sâu đến mức biết chính xác vị trí, trạng thái từng chiếc.
Chiến dịch này đánh dấu bước ngoặt chết người trong cuộc chiến Iran – Mỹ – Israel, khởi động từ cuối tháng 2 dưới tên mã Operation Epic Fury (Mỹ) và Roaring Lion (Israel). Dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Tổng thống Donald Trump – người đang ngồi vững Nhà Trắng lần hai – Washington đã chuyển từ các đòn cảnh cáo sang hủy diệt toàn diện năng lực không quân và hậu cần của Tehran. Trước đó, Mỹ đã đánh chìm gần như toàn bộ hải quân Iran ở Vịnh Ba Tư, phá hủy phần lớn kho tên lửa đạn đạo và căn cứ drone. Giờ đây, với việc xóa sổ cầu không vận và hạm đội tiêm kích, Iran không còn khả năng tiếp nhận viện trợ từ Nga hay Trung Quốc – dù Moscow có muốn gửi đạn dược hay Bắc Kinh cung cấp linh kiện điện tử. Đường băng Mehrabad bị phá hủy nhiều đoạn, không còn chỗ hạ cánh an toàn; Isfahan thì biến thành nghĩa địa sắt vụn.
Tác động địa chính trị lan tỏa như sóng thần. Việc nhắm vào các nhà máy lọc dầu quanh Tehran – Tonguan, Shahriar, Shahr Rey – không chỉ là phá hủy hạ tầng năng lượng mà còn cắt đứt nguồn nhiên liệu cho xe tăng, máy phát điện và đơn vị thiết giáp còn sót lại. Dầu tràn ra đường phố, cống rãnh, biến thủ đô thành một địa ngục khói lửa, nơi dân thường thức dậy trong mùi khét lẹt và bóng tối mất điện. Lực lượng Quds mất khả năng tiếp tế cho các tay sai khu vực: Hezbollah ở Lebanon đã cạn kiệt rocket, Houthis ở Yemen không còn drone tầm xa, dân quân Iraq-Syria bị cô lập. Chiến lược “trục kháng chiến” của Iran – xây dựng trên mạng lưới ủy nhiệm – giờ chỉ còn là đống tro tàn.
Sự sụp đổ không chỉ ở vật chất. Đòn đánh ngày 7/3 phơi bày lỗ hổng tình báo sâu hoắm trong lòng chế độ. Để F-35 và F-15I Israel lọt lưới phòng không nhiều lớp quanh Isfahan mà không bị phát hiện sớm, phải có sự rò rỉ từ bên trong: mã khóa radar, vị trí máy bay cụ thể, lịch bảo dưỡng. IRGC và Artesh đang rơi vào cơn hoang mang tập thể – chỉ huy nghi ngờ cấp dưới, tướng lĩnh sợ hãi đồng nghiệp. Lịch sử quân sự dạy chúng ta: khi một quân đội bắt đầu nghi ngờ chính mình, nó đã thua trước khi bắn phát súng cuối cùng. Chế độ Tehran giờ đối mặt với hai kẻ thù: Mỹ-Israel trên bầu trời và sự tan rã từ bên trong.
Trump, với phong cách không khoan nhượng quen thuộc, đã công khai tuyên bố trên Truth Social và các cuộc họp báo: “Không quân Iran không còn tồn tại. Hải quân nằm đáy vịnh. Chúng ta kiểm soát bầu trời, và nếu cần, chúng ta sẽ kết thúc trong vài ngày.” Ông bác bỏ mọi chỉ trích về chi phí hay rủi ro leo thang, nhấn mạnh đây là “hòa bình thông qua sức mạnh” – triết lý đã đưa ông trở lại Oval Office. Dưới thời Trump, Mỹ không ngần ngại leo thang: từ việc ám sát lãnh đạo tối cao (bao gồm cả dấu vết của Ayatollah Khamenei trong giai đoạn đầu), đến phá hủy cơ sở hạt nhân ngầm, giờ là xóa sổ không quân. Mục tiêu không còn mơ hồ: triệt tiêu khả năng hạt nhân, tên lửa và khủng bố ủy nhiệm của Iran, thậm chí ngầm thúc đẩy thay đổi chế độ mà không cần đưa bộ binh vào – dù Trump không loại trừ “mọi lựa chọn”.
Đối với Nga và Trung Quốc, thông điệp cay đắng: Tehran không còn là đối tác đáng tin cậy. Các cuộc tấn công gần Bushehr – nơi có nhân viên Nga – là lời cảnh báo trực tiếp đến Moscow. Bắc Kinh, vốn đầu tư vào cảng và dầu mỏ Iran, giờ chứng kiến tuyến đường tơ lụa chiến lược bị cắt đứt. Thế giới đang chứng kiến một trật tự mới: Mỹ dưới Trump sẵn sàng dùng sức mạnh áp đảo để tái định hình Trung Đông, bất chấp giá dầu vọt lên 100 USD/thùng và nguy cơ lạm phát toàn cầu.
Iran giờ bị giam lỏng trong biên giới mình. Không bay được, không tiếp tế được, không phòng thủ được. Chế độ có thể kéo dài bằng đàn áp nội bộ, nhưng ảo tưởng bất khả xâm phạm đã tan vỡ. Bầu trời Tehran không còn thuộc về họ nữa. Và khi khói lửa tan đi, câu hỏi còn lại là: Tehran sẽ sụp đổ từ bên trong trước khi đòn cuối cùng từ bên ngoài giáng xuống?