Trong những hành lang dát vàng của Nhà Trắng vào một buổi chiều tháng Ba năm 2026, Tổng thống Donald Trump đứng trước một đám đông nông dân đang lo âu, nhưng tâm trí ông dường như đang đặt tại những lò cao đang rực cháy ở Khuzestan và Isfahan. Khi những báo cáo về việc Israel và Mỹ phối hợp không kích vào các tổ hợp thép khổng lồ của Iran — bao gồm cả "trái tim công nghiệp" Mubarak Steel — còn chưa ráo mực, thế giới nín thở chờ đợi một cuộc đại chiến toàn diện. Nhưng tại Washington, vị Tổng thống thứ 47 của Hoa Kỳ lại chọn cách phản ứng bằng một sự kết hợp kỳ lạ giữa sự tự mãn quân sự và những đòn tấn công chính trị nội bộ đầy cay nghiệt.
Đây không còn là một cuộc diễn tập. Đây là thực tế của một học thuyết đối ngoại "hỗn loạn có kiểm soát" mà Trump đang áp dụng, nơi ranh giới giữa an ninh quốc gia và những lời thóa mạ trên mạng xã hội đã hoàn toàn biến mất.
Những lò cao đổ nát và lời thề của Tehran
Cuộc tấn công vào các cơ sở thép của Iran không đơn thuần là một hành động phá hoại công nghiệp. Bằng cách nhắm vào Mubarak Steel — đơn vị sản xuất hơn một nửa sản lượng thép của Tehran — liên minh Trump-Netanyahu đã đánh thẳng vào cột sống kinh tế của nước Cộng hòa Hồi giáo. Thép là nền tảng của tên lửa, là khung xương của các phương tiện bọc thép, và là nguồn ngoại tệ hiếm hoi còn sót lại của Iran dưới áp lực trừng phạt.
Phản ứng từ Tehran đến ngay lập tức và đầy tính đe dọa. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) không chỉ đe dọa Israel mà còn gửi một thông điệp lạnh gáy tới các quốc gia Ả Rập lân cận: Bất kỳ ai hỗ trợ Mỹ và Israel sẽ trở thành mục tiêu hợp pháp. Lệnh di tản khẩn cấp trong bán kính một km quanh các cơ sở công nghiệp có vốn đầu tư của Mỹ tại khu vực đã được ban bố. Tiếng trống trận đang vang lên dồn dập tại eo biển Hormuz, nơi mà theo báo cáo, đã bị phong tỏa một phần, khiến chuỗi cung ứng phân bón toàn cầu rơi vào tình trạng tê liệt.
Sự lệch pha giữa Nhà Trắng và thực tế chiến trường
Trong khi các binh sĩ Mỹ tại các căn cứ ở Trung Đông đang phải đối mặt với nguy cơ bị tấn công trả đũa từ các lực lượng ủy nhiệm của Iran, Tổng thống Trump lại xuất hiện trong một buổi lễ tại Nhà Trắng với phong thái như thể ông đang ở trong một chương trình truyền hình thực tế. "Chúng ta đang làm rất tốt tại Iran," ông tuyên bố, một câu nói gợi nhớ đến sự lạc quan thái quá của những ngày đầu cuộc chiến Iraq.
Nhưng "tốt" theo định nghĩa của Trump là gì? Đó là một nền kinh tế Mỹ đang vật lộn với lạm phát phi mã do giá dầu và phân bón tăng vọt. Đó là việc ông phải chi thêm 12 tỷ USD tiền cứu trợ cho nông dân Mỹ — những người đang trở thành nạn nhân gián tiếp của chính sách đối ngoại "Nước Mỹ trên hết". Sự mâu thuẫn lộ rõ khi Trump ca ngợi sức mạnh quân sự "vô đối" nhưng đồng thời lại phải thừa nhận rằng các thị trường xuất khẩu nông sản đang đóng cửa trước mắt người nông dân Mỹ.
Đáng kinh ngạc hơn cả là việc xác định "kẻ thù" của vị Tổng thống đương nhiệm. Trong khi Nga đang âm thầm cung cấp thông tin tình báo và khí tài cho Iran để nhắm vào các mục tiêu Mỹ, Trump lại hướng mũi dùi vào... những nhà bảo vệ môi trường trong nước. Ông gọi họ là "những kẻ khủng bố môi trường", cho rằng họ tồi tệ hơn cả Iran hay các mối đe dọa bên ngoài. Đây là một chiến thuật đánh lạc hướng điển hình: Khi đối mặt với một cuộc khủng hoảng địa chính trị không có lối thoát rõ ràng, hãy tạo ra một kẻ thù nội bộ để đoàn kết cử tọa cốt lõi của mình.
Bóng ma Điện Kremlin trong Nhà Trắng
Một trong những điểm gây tranh cãi nhất trong nhiệm kỳ thứ hai này của Trump là mối quan hệ nồng ấm kỳ lạ với Moscow giữa bối cảnh xung đột. Việc ông mời Duma Quốc gia Nga đến thăm Điện Capitol và dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt dầu mỏ đối với Nga, ngay cả khi Nga là đồng minh chiến lược của Iran, là một cú tát vào mặt các đồng minh truyền thống của Mỹ.
Tại sao Trump lại nhượng bộ Nga khi Tehran đang đe dọa xóa sổ các lợi ích của Mỹ? Câu trả lời có thể nằm ở một sự sắp xếp địa chính trị mới, nơi Trump tin rằng ông có thể dùng Nga để kiềm chế Iran, hoặc ít nhất là để giữ cho giá dầu không nổ tung trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Tuy nhiên, cái giá phải trả là sự xói mòn lòng tin tuyệt đối trong khối NATO và sự hoang mang của những quốc gia như Ukraine, những người hiện đang bị Washington bỏ rơi trong bóng tối.
Cỗ máy tuyên truyền và "Giáo phái hóa" quyền lực
Buổi phát biểu tại Nhà Trắng còn chứng kiến những màn tung hô mang hơi hướm của các chế độ độc tài phương Đông. Bộ trưởng Nông nghiệp Brooke Rollins tuyên bố: "Đôi khi bạn có những kế hoạch cho riêng mình, nhưng rồi Chúa và Donald Trump đã chuyển hướng kế hoạch đó." Việc đặt tên của một chính trị gia ngang hàng với thần linh trong một diễn ngôn chính thức tại Washington là dấu hiệu cho thấy sự thay đổi sâu sắc trong văn hóa chính trị Mỹ dưới thời Trump 2025.
Mọi thứ dường như được thiết kế để phục vụ cho cái tôi của vị Tổng thống. Từ việc khen ngợi một chiếc máy kéo màu vàng là "được làm riêng cho tôi" đến việc ra mắt ứng dụng Nhà Trắng bằng những video bí ẩn theo phong cách "mật lệnh hạt nhân", chính quyền Trump đang biến quản trị quốc gia thành một buổi trình diễn nghệ thuật sắp đặt.
Kết luận: Một thế giới trên bờ vực
Sự hỗn loạn không phải là tác dụng phụ của chính sách Trump; đó chính là công cụ của ông. Bằng cách tấn công vào các cơ sở thép của Iran, Trump đã đẩy Trung Đông vào một quỹ đạo không thể đảo ngược. Nhưng thay vì trình bày một chiến lược rút lui hoặc một lộ trình ngoại giao, ông lại chọn cách sa lầy vào những cuộc cãi vã về "MIT degree" để vận hành máy kéo hay tấn công thống đốc bang Minnesota.
Trong khi Trump mải mê với những chiếc máy kéo màu vàng và những lời tung hô tại Nhà Trắng, bóng tối từ các lò thép đang cháy tại Iran đang đổ dài lên toàn cầu. Một cuộc chiến với Iran sẽ không giống như bất kỳ cuộc chiến nào Mỹ từng tham gia. Đó sẽ là một cuộc chiến của tên lửa hành trình, của phong tỏa hàng hải và của những đòn trả đũa tàn khốc vào các đồng minh Ả Rập.
Nếu "Nước Mỹ trên hết" đồng nghĩa với việc đẩy thế giới vào một cuộc đại chiến chỉ để chứng minh "ai là kẻ mạnh", thì cái giá của thép và máu có lẽ sẽ cao hơn nhiều so với những gì các cử tri Mỹ có thể tưởng tượng.