Bão lửa Trung Đông đang nuốt chửng mọi tính toán chiến lược của Nhà Trắng. Chỉ trong vòng vài ngày, cuộc tấn công chung Mỹ-Israel vào Iran – được Trump gọi là "Operation Epic Fury" – đã biến thành một cuộc chiến lan rộng, với thương vong Mỹ tăng vọt và Tehran đáp trả bằng những đòn đánh tàn khốc vào các căn cứ đồng minh. Bốn, rồi sáu lính Mỹ thiệt mạng, 18 người bị thương nặng, và giờ đây, cái chết thứ sáu được xác nhận sau những cuộc tấn công tên lửa xuyên thủng lưới phòng không liên minh. Trump, vị Tổng thống từng hứa hẹn "không có boots on the ground", giờ đây công khai thừa nhận: "Tôi không có yips với việc đưa bộ binh vào" – một câu nói lúng túng, lặp lại như để tự trấn an bản thân trước viễn cảnh sa lầy mà ông từng chỉ trích các đời tổng thống trước.
Từ Bahrain đến Kuwait, từ UAE đến Ả Rập Xê Út, khói lửa bao trùm các căn cứ Mỹ. Hình ảnh vệ tinh từ Planet Labs và Airbus cho thấy Naval Support Activity Bahrain – trụ sở Hạm đội 5 – bị tàn phá nghiêm trọng sau đòn đánh của Iran vào tàu chở dầu mang cờ Mỹ Stenna Imperative. Tình trạng đe dọa Bravo được ban bố trên toàn bộ các căn cứ Mỹ ở khu vực, mức báo động cao nhất trước nguy cơ khủng bố và tấn công tên lửa. Iran không chỉ phòng thủ; họ đang mở rộng chiến trường, biến cuộc chiến thành một cuộc xung đột khu vực thực sự. Tên lửa và drone từ Tehran bay tới Lebanon, Yemen, Iraq, thậm chí tấn công đại sứ quán Mỹ ở Riyadh. Hezbollah bị Israel đánh phủ đầu, nhưng Iran đã khiến toàn bộ Vùng Vịnh rung chuyển.
Trump, trong những cuộc phỏng vấn điện thoại liên tục với báo chí, liên tục thay đổi thông điệp. Lúc thì mục tiêu là "hủy diệt kho tên lửa, tiêu diệt hải quân Iran, chấm dứt tham vọng hạt nhân, ngăn chặn tài trợ khủng bố". Lúc thì "big wave" – đợt tấn công lớn nhất – sắp đến, và "chúng ta chưa đánh mạnh tay". Ông dự báo chiến dịch kéo dài 4-5 tuần, nhưng "có khả năng kéo dài hơn nhiều". Rồi lại nhấn mạnh: "Đây là cơ hội cuối cùng tốt nhất để giải quyết mối đe dọa". Nhưng đằng sau những lời lẽ mạnh mẽ là sự hỗn loạn rõ rệt. Ông gọi điện cho Jake Tapper trên CNN, rồi New York Post, rồi Fox, mỗi lần lại điều chỉnh mục tiêu: từ "giải phóng nhân dân Iran" đến "không phải thay đổi chế độ", từ "Venezuela template" – tìm một lãnh đạo thân thiện để hậu thuẫn – đến "không boots on the ground trừ khi cần thiết". Sự mâu thuẫn này không phải ngẫu nhiên; nó phản ánh một Nhà Trắng đang vật lộn với thực tế chiến trường khắc nghiệt hơn dự tính.
Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth và Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Dan Caine xuất hiện trong buổi họp báo Pentagon đầy kịch tính, gần như kịch bản Hollywood mà Trump yêu thích. Hegseth né tránh mọi câu hỏi về thời hạn, gọi đó là "câu hỏi kiểu NBC gotcha", rồi tuyên bố: "Đây không phải Iraq. Không phải chiến tranh vô tận. Không xây dựng dân chủ, không quy tắc giao chiến ngu ngốc". Ông nhấn mạnh "maximum authorities" cho binh sĩ, "fight to win", và cầu nguyện "theo Kinh Thánh" cho sự khôn ngoan và dũng cảm. Caine thì thẳng thừng hơn: "Chúng ta sẽ chịu thêm tổn thất. Đây là chiến dịch tác chiến lớn, đòi hỏi thời gian và công việc bẩn thỉu". Cả hai đều tránh cam kết thời gian cụ thể, nhưng thừa nhận "major combat operations take a long time". Buổi họp báo này không trấn an dư luận; nó chỉ làm lộ rõ sự thiếu chuẩn bị chiến lược sâu sắc.
Iran, dưới sự lãnh đạo tạm quyền sau cái chết của Ayatollah Ali Khamenei – bị tiêu diệt trong đợt tấn công mở màn – đáp trả bằng giọng điệu thép. Ali Larijani, Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia, tuyên bố: "Iran đã chuẩn bị cho một cuộc chiến dài hạn". Họ cáo buộc Trump "phản bội America First để theo đuổi Israel First", "hy sinh máu xương Mỹ cho tham vọng bành trướng của Netanyahu". Tehran khẳng định không đàm phán với Mỹ, và sẽ khiến kẻ thù "hối hận vì tính toán sai lầm". Iran không chỉ phòng thủ thụ động; họ đang khai thác tối đa mạng lưới proxy: Hezbollah ở Lebanon, Houthis ở Yemen, các nhóm dân quân ở Iraq và Syria. Việc tấn công tàu chở dầu và căn cứ Mỹ ở Bahrain cho thấy khả năng chiến tranh bất đối xứng của họ vẫn còn nguyên vẹn, dù không quân Mỹ-Israel đang thống trị bầu trời Tehran.
Tác động địa chính trị lan tỏa chóng mặt. Nga và Trung Quốc công khai ủng hộ Iran: Putin bày tỏ "thất vọng sâu sắc" với "sự xâm lược trắng trợn", duy trì liên lạc liên tục với Tehran. Bắc Kinh chỉ trích việc giết Khamenei là "không thể chấp nhận". Pháp, dưới thời Macron, tuyên bố tăng cường kho vũ khí hạt nhân và ngừng công bố quy mô kho dự trữ – một tín hiệu rõ ràng về sự bất an trước vòng xoáy Trung Đông. Tây Ban Nha cấm Mỹ sử dụng căn cứ trên lãnh thổ để tấn công Iran. Các đồng minh Ả Rập ở Vùng Vịnh, dù miễn cưỡng hỗ trợ, đang phải đối mặt với đòn trả đũa trực tiếp, đẩy giá dầu tăng vọt và khiến thị trường toàn cầu rung lắc.
Trump dường như đang cố gắng tái hiện "Venezuela scenario": tấn công chớp nhoáng, loại bỏ lãnh đạo cứng rắn, rồi hậu thuẫn một phe thay thế thân thiện hơn – có thể là một lãnh đạo quân sự hoặc cải cách sẵn sàng đàm phán hạt nhân kèm nhượng bộ dầu mỏ. Nhưng thực tế chiến trường đang chứng minh điều ngược lại. Iran không sụp đổ nhanh chóng; họ đang mở rộng xung đột, buộc Mỹ phải phân tán lực lượng. Việc ba chiếc F-15 bị bắn rơi do hỏa lực thân thiện từ Kuwait là minh chứng cho sự hỗn loạn: ngay cả đồng minh cũng có thể trở thành mối nguy. Thương vong Mỹ tăng nhanh, và Trump – người từng chỉ trích Biden về Afghanistan – giờ phải đối mặt với chính "quagmire" mà ông hứa tránh.
Từ góc nhìn quân sự, chiến dịch không quân Mỹ-Israel đã đạt được một số thành công: phá hủy phần lớn cơ sở hạ tầng tên lửa, hải quân Iran bị tê liệt, các cơ sở hạt nhân bị đánh bom nặng nề. Nhưng Tehran vẫn giữ được khả năng phản công bằng tên lửa đạn đạo và drone giá rẻ – vũ khí bất đối xứng đã chứng minh hiệu quả trong việc xuyên thủng phòng thủ. Không có dấu hiệu nội bộ Iran sụp đổ; ngược lại, cái chết của Khamenei có thể củng cố tinh thần dân tộc, biến cuộc chiến thành "chiến tranh vệ quốc" chống xâm lược. Trump có thể tuyên bố "chiến thắng" bằng cách rút lui sau khi phá hủy mục tiêu chính, để lại Iran trong hỗn loạn – nhưng điều đó sẽ tạo khoảng trống cho Nga và Trung Quốc lấp đầy, đồng thời khiến các đồng minh Arab nghi ngờ cam kết của Mỹ.
Cuộc chiến này không chỉ là về Iran; nó là bài kiểm tra cuối cùng cho "America First" của Trump. Ông đã chọn con đường quân sự để giải quyết vấn đề hạt nhân Iran – một quyết định mà các đời tổng thống trước né tránh – nhưng giờ đây, ông đang đối mặt với giá đắt: máu Mỹ đổ, đồng minh lung lay, đối thủ toàn cầu trỗi dậy. Tehran đã chuẩn bị cho "long war"; Washington thì dường như vẫn đang ứng biến từng ngày. Và khi "big wave" thực sự ập đến, câu hỏi không còn là ai thắng, mà là ai sẽ chịu đựng được lâu hơn trong địa ngục lửa này.