Tại Phòng Bầu dục, Donald Trump không gọi đó là một cuộc đàm phán. Ông gọi đó là một "sự đầu hàng có điều kiện".
Trong khi những ánh đèn flash của giới truyền thông vẫn đang mải mê săn đuổi những tuyên bố đầy ẩn ý của Tổng thống về một "món quà khổng lồ" từ Iran, thì tại các hầm ngầm của Lầu Năm Góc, những mũi tên tác chiến đã được vẽ sẵn. Sự im lặng đáng sợ của các phi đội tàng hình Mỹ trên bầu trời Tehran không phải là dấu hiệu của sự hòa hoãn; đó là sự tĩnh lặng trước một cơn đại hồng thủy quân sự mà Washington đã chuẩn bị sẵn sàng để trút xuống nếu Islamabad – nơi diễn ra các cuộc đối thoại bí mật – thất bại.
Bản danh sách 15 điều kiện: Một Pax Americana mới tại Trung Đông
Thế giới đang nín thở dõi theo cuộc gặp thượng đỉnh tại Islamabad, nơi những nhân vật cốt cán nhất của chính quyền Trump – từ Phó Tổng thống JD Vance, Marco Rubio cho đến Jared Kushner – đang đối mặt với những bộ óc cứng rắn nhất của chế độ giáo sĩ Iran. Nhưng đừng nhầm lẫn: đây không phải là một cuộc mặc cả công bằng. Bản dự thảo 15 điểm mà Mỹ đặt lên bàn đàm phán thực chất là một bản "khai tử" đối với tham vọng bá quyền của Iran.
Yêu cầu của Washington rất rõ ràng và tàn nhẫn: Iran phải tháo dỡ hoàn toàn hạ tầng hạt nhân, từ Natanz đến Fordow; chuyển giao toàn bộ kho uranium đã làm giàu cho IAEA; và quan trọng nhất, phải từ bỏ hoàn toàn "mô hình ủy nhiệm" (proxy paradigm) – thứ vốn là xương sống trong chiến lược bành trướng của Tehran suốt bốn thập kỷ qua.
Trump đang áp dụng một chiến thuật kinh điển: "Áp lực tối đa" kết hợp với "Sự hủy diệt cận kề". Để đổi lấy việc dỡ bỏ cấm vận và hỗ trợ hạt nhân dân sự, Iran phải chấp nhận trở thành một quốc gia "bình thường" – một khái niệm vốn đồng nghĩa với cái chết chính trị đối với các giáo sĩ tại Tehran.
Eo biển Hormuz: Khi "Phòng tuyến sự sống" trở thành điểm thắt nút tử thần
Sự ngạo mạn của Tehran đã đạt đến đỉnh điểm khi họ đưa ra yêu cầu kiểm soát Eo biển Hormuz như cách Ai Cập quản lý kênh đào Suez – một hình thức "thu phí mafia" đối với mạch máu kinh tế toàn cầu. Đây là một tính toán sai lầm thảm hại.
Dữ liệu vệ tinh cho thấy lưu lượng tàu thuyền qua Hormuz đã rơi tự do từ hơn 100 tàu/ngày xuống con số đơn vị kể từ khi xung đột nổ ra. Việc Iran hé cửa cho một vài tàu dầu đi qua trong 72 giờ qua – thứ mà Trump gọi là "món quà" – thực chất là một động thái xuống thang đầy tuyệt vọng. Iran đang cạn kiệt oxy tài chính, và họ biết rằng nếu Eo biển này tiếp tục đóng cửa, chính họ mới là người chết ngạt trước tiên.
Nhưng Washington không đợi câu trả lời bằng lời nói. Sư đoàn Dù 82 – những "thiên thần cận vệ" tinh nhuệ nhất của Mỹ – đã được đặt trong tình trạng báo động đỏ, sẵn sàng đổ bộ trong vòng 18 giờ. Cùng với đội tàu chiến của Thủy quân lục chiến từ căn cứ Nhật Bản đang tiến gần vùng Vịnh, thông điệp của Trump là không thể nhầm lẫn: Nếu các ông không mở cửa Hormuz bằng bút ký, chúng tôi sẽ mở nó bằng lưỡi lê.
Kho tên lửa bốc hơi và sự rỗng tuếch của "Đế chế bóng tối"
Tại sao Iran lại chấp nhận ngồi vào bàn đàm phán vào lúc này? Câu trả lời nằm ở những con số lạnh lùng trên bản đồ tác chiến. Các báo cáo tình báo xác nhận kho tên lửa đạn đạo của Iran – niềm tự hào và là lá bài răn đe duy nhất của họ – đang cạn kiệt nghiêm trọng. Con số còn lại có thể chỉ dưới 1.000 quả.
Trong khi truyền hình nhà nước Iran vẫn dõng dạc tuyên bố về một cuộc xâm lược Bahrain hay UAE, thì thực tế trên chiến trường lại kể một câu chuyện khác. Các đợt tập kích vào UAE đã giảm dần theo biểu đồ hình sin đi xuống. Tehran đang phải chắt chiu từng quả tên lửa cuối cùng để bảo vệ những "thành phố tên lửa" dưới lòng đất trước sự thống trị tuyệt đối của không quân Mỹ và Israel.
Sự mâu thuẫn giữa những lời đe dọa đao to búa lớn và năng lực quân sự thực tế cho thấy một chế độ đang rạn nứt từ bên trong. Họ có thể có hàng trăm nghìn flycam tự sát Shahed, nhưng chúng không thể thay đổi cục diện một cuộc chiến tổng lực chống lại siêu cường số một thế giới.
Trục Sunni và cuộc tái cấu trúc lịch sử của Mohammad bin Salman
Một biến số quan trọng trong ván bài này chính là Thái tử Saudi Arabia, Mohammad bin Salman (MBS). Khác với những người tiền nhiệm, MBS không muốn một thỏa thuận ngừng bắn tạm thời. Ông muốn một giải pháp cuối cùng.
Theo các nguồn tin nội bộ, MBS đang thúc đẩy Trump tiếp tục chiến dịch quân sự cho đến khi "mối đe dọa Iran" bị xóa sổ hoàn toàn khỏi bản đồ địa chính trị. Đối với Riyadh, đây là cơ hội lịch sử nghìn năm có một để tái lập trật tự Trung Đông dựa trên trục Sunni ổn định và hiện đại. Việc Iran tấn công các mỏ gas của Qatar và đe dọa hạ tầng của Saudi đã vô tình đẩy toàn bộ khối Ả Rập vào vòng tay của Washington một cách chặt chẽ chưa từng thấy.
Cuộc xung đột này đã vượt ra ngoài biên giới lãnh thổ; nó đang trở thành một cuộc chiến định hình lại ranh giới giáo phái giữa Shia và Sunni trên quy mô toàn cầu. Trump, với bản năng của một người chốt giao dịch, đang tận dụng sự chia rẽ này để xây dựng một liên minh quân sự - kinh tế mà ở đó, Iran chỉ có hai lựa chọn: Hoặc là một phần của hệ thống dưới sự kiểm soát của Mỹ, hoặc là trở thành tàn tích của lịch sử.
Phán quyết cuối cùng
Chúng ta đang đứng trước một bước ngoặt mà lịch sử sẽ gọi là "Sự dàn xếp Islamabad" hoặc "Cuộc chiến mười ngày". Donald Trump đã đặt cược tất cả vào khả năng chịu đựng của Tehran. Ông biết rằng đối thủ của mình đang chảy máu, kho vũ khí đang cạn và đồng minh thì đang rời bỏ.
Nếu những chiếc C-17 chở quân của Sư đoàn 82 cất cánh, đó sẽ không phải là để bắt đầu một cuộc chiến tranh tiêu hao như ở Iraq hay Afghanistan. Đó sẽ là một cú đấm triệt hạ vào các yết hầu kinh tế và quân sự của Iran – từ đảo Kharg cho đến các cơ sở hạt nhân.
Tehran có thể tiếp tục diễn kịch trên truyền hình, nhưng trong những căn phòng kín ở Islamabad, họ biết rằng bóng tối đang sụp xuống. Món quà mà Iran gửi cho Trump không phải là dầu mỏ; đó là tín hiệu của sự run sợ. Và với một người như Trump, sự run sợ của đối thủ chính là lúc để kết thúc cuộc chơi.