Bắt đầu từ những tiếng nổ vang vọng qua bầu trời Tehran vào rạng sáng ngày 28 tháng 2 năm 2026, chiến dịch "Epic Fury" – cái tên mà Lầu Năm Góc đặt cho cuộc tấn công quy mô lớn của Mỹ và Israel nhằm vào Iran – đã chính thức mở màn một chương mới trong lịch sử địa chính trị Trung Đông: cuộc chiến tranh toàn diện giữa Hoa Kỳ dưới thời Tổng thống Donald Trump và Cộng hòa Hồi giáo Iran. Không phải là những đòn không kích giới hạn như hồi tháng 6 năm 2025 nhằm vào các cơ sở hạt nhân Natanz, Fordow và Isfahan, mà là một chiến dịch "massive and ongoing" nhắm thẳng vào lãnh đạo tối cao, các cơ sở chỉ huy Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC), hệ thống tên lửa, hải quân và hạ tầng chính trị. Ayatollah Ali Khamenei đã thiệt mạng trong đòn đánh đầu tiên, cùng với hàng loạt lãnh đạo cấp cao khác, biến Tehran thành một thành phố hỗn loạn giữa khói lửa và tiếng tên lửa đáp trả.
Trump, từ Mar-a-Lago, đã công bố qua Truth Social rằng đây là "sứ mệnh cao cả" để bảo vệ tương lai nước Mỹ khỏi mối đe dọa hạt nhân Iran, kêu gọi người dân Iran "lấy lại chính phủ của các bạn". Nhưng chỉ trong vòng vài giờ, Iran đã phóng khoảng 300 tên lửa đạn đạo đáp trả, trúng các căn cứ Mỹ tại Bahrain, Kuwait, Qatar, UAE, và cả Israel – đồng minh trực tiếp tham gia chiến dịch. Ba binh sĩ Mỹ đã thiệt mạng, hàng trăm mục tiêu bị đánh trúng, và thế giới chứng kiến một cuộc chiến tranh không còn giới hạn bởi "red lines" ngoại giao nữa.
Những gì diễn ra không phải là tai nạn chiến lược, mà là đỉnh điểm của một chuỗi quyết định mà Trump đã ấp ủ từ đầu nhiệm kỳ thứ hai. Hồi tháng 6 năm 2025, dưới cái tên Operation Midnight Hammer, Mỹ đã phối hợp với Israel không kích ba cơ sở hạt nhân then chốt của Iran, Trump tuyên bố chương trình hạt nhân Tehran "bị xóa sổ hoàn toàn". Nhưng tám tháng sau, chính quyền lại khẳng định Iran đã tái thiết, đe dọa Mỹ và đồng minh bằng tên lửa tầm xa có thể vươn tới lãnh thổ Mỹ. Sự mâu thuẫn ấy không chỉ là vấn đề tình báo – mà là bằng chứng cho thấy Washington đã chuyển từ "ngăn chặn hạt nhân" sang "thay đổi chế độ" một cách công khai.
Và chính tại điểm này, phe Dân chủ – đặc biệt là những cựu chiến binh từng trải qua lửa đạn Trung Đông – đã nổi lên như một khối phản kháng dữ dội nhất. Đại diện Jason Crow, cựu Army Ranger từng tham chiến ba lần, không giấu giận dữ: "Trump đang lao chúng ta vào một cuộc chiến lựa chọn khác ở Trung Đông. Ông ta chẳng học được gì từ hàng thập kỷ thất bại. Không có mục tiêu rõ ràng, không có ủy quyền từ Quốc hội, không có sự ủng hộ từ dân chúng Mỹ." Crow nhấn mạnh rằng những lời hùng biện cứng rắn từ một "kẻ trốn lính năm lần" nghe thật trống rỗng khi so với thực tế: tầng lớp lao động Mỹ lại là những người phải gánh chịu giá máu.
Tương tự, Dân biểu Pat Ryan – từng hai lần tham chiến ở Iraq – gọi Trump là "kẻ hiếu chiến trốn lính" và nhấn mạnh rằng Luật Quyền Lực Chiến Tranh (War Powers Resolution) được ban hành sau Việt Nam chính là để ngăn chặn những quyết định đơn phương như thế này. Ryan đồng bảo trợ nghị quyết War Powers cùng với Massie và Kaine, kêu gọi bỏ phiếu ngay lập tức: "Trump chưa giải thích mục tiêu, chưa nói chi phí – cả về tiền bạc lẫn những chiếc quan tài phủ cờ. Chúng ta không thể lặp lại logic 'sẽ tính sau' như năm 2001-2002. Tôi đã mất quá nhiều bạn bè vì điều đó."
Thượng nghị sĩ Mark Kelly, cựu phi công chiến đấu từng bay nhiệm vụ ở Desert Storm, thêm vào: "Tôi có niềm tin tuyệt đối vào khả năng của quân đội Mỹ, nhưng câu hỏi không phải họ có làm được không, mà là sứ mệnh này có hợp lý, có làm chúng ta an toàn hơn, và cái giá là gì." Kelly chỉ trích Trump thiếu kế hoạch hậu chiến, thiếu minh bạch với dân chúng – điều mà ông từng thấy rõ ràng trong các chiến dịch trước đây.
Thượng nghị sĩ Ruben Gallego, cựu Thủy quân Lục chiến từng chiến đấu ở Iraq, đi xa hơn khi gọi đây là "cuộc chiến bất hợp pháp thứ hai trong đời tôi". Gallego cảnh báo: "Chúng ta đang gửi những đứa trẻ lao động đến chết vì lợi ích của Saudi Arabia, Qatar, UAE và Israel. Trump hứa chấm dứt chiến tranh, giờ lại bảo vệ kẻ ấu dâm và khởi động chiến tranh." Ông nhấn mạnh rằng nếu không có bỏ phiếu War Powers, Thượng viện không nên tiến hành bất kỳ hoạt động nào khác.
Những lời chỉ trích này không chỉ là chính trị đảng phái. Chúng phản ánh một vết nứt sâu trong xã hội Mỹ: sự mệt mỏi với "military adventurism", sự phẫn nộ khi giới tinh hoa Washington gõ trống chiến tranh trong khi con em tầng lớp lao động phải ra trận. Các cựu binh Dân chủ đang tận dụng uy tín chiến trường của mình để thách thức trực tiếp Trump – người mà họ gọi là "Cadet Bone Spurs" – và buộc Quốc hội phải thực thi vai trò hiến định.
Về mặt chiến thuật quân sự, "Epic Fury" là một đòn đánh chớp nhoáng, chính xác cao, sử dụng F-35, F-22, tên lửa hành trình từ tàu ngầm và tàu sân bay, kết hợp với không quân Israel. Nhưng chiến lược thì khác hẳn. Không giống cuộc không kích giới hạn năm 2025 nhằm trì hoãn chương trình hạt nhân, lần này mục tiêu là sụp đổ chế độ – tiêu diệt lãnh đạo, làm tê liệt IRGC, phá hủy hải quân và tên lửa. Trump hy vọng làn sóng biểu tình lớn nhất kể từ Cách mạng Hồi giáo 1979 sẽ bùng nổ thành nổi dậy vũ trang, với người dân Iran "lấy lại chính phủ".
Tuy nhiên, lịch sử cho thấy không kích hiếm khi dẫn đến thay đổi chế độ mà không có lực lượng mặt đất hoặc nội chiến thực sự. Iran đã chứng minh khả năng đáp trả bất đối xứng: tấn công tên lửa vào các căn cứ Mỹ, kích hoạt proxy ở Iraq, Yemen, Lebanon, thậm chí đe dọa tấn công toàn cầu. IRGC tuyên bố sẽ "giải phóng những đòn đánh chưa từng có trong lịch sử". Với ba binh sĩ Mỹ đã chết, và Trump thề "trả thù", vòng xoáy leo thang đang hình thành.
Tác động địa chính trị thì khôn lường. Nga và Trung Quốc đã lên án, coi đây là vi phạm luật quốc tế. Châu Âu lo ngại giá dầu vọt lên, khủng hoảng năng lượng tái diễn. Các đồng minh vùng Vùng Vịnh như Saudi Arabia và UAE có thể hưởng lợi ngắn hạn từ sự suy yếu của Iran, nhưng cũng đối mặt nguy cơ bị kéo vào chiến tranh. Israel, dù tham gia tấn công, đang ở tuyến đầu đối mặt với tên lửa Hezbollah và Hamas.
Trong nước Mỹ, Trump đang mất kiểm soát câu chuyện. Ông hủy bài phát biểu quốc gia để dự fundraiser MAGA, trong khi phe Dân chủ kêu gọi Quốc hội trở lại ngay lập tức để bỏ phiếu War Powers. Nếu nghị quyết thông qua, nó có thể buộc Trump rút quân trong vòng 60-90 ngày trừ khi Quốc hội ủy quyền. Nhưng với đa số Cộng hòa ở Hạ viện và Thượng viện, khả năng thành công thấp – trừ khi dư luận Mỹ quay lưng mạnh mẽ.
Cuối cùng, đây không chỉ là cuộc chiến với Iran, mà là bài kiểm tra cuối cùng cho lời hứa "America First" của Trump. Ông đã hứa chấm dứt chiến tranh vô tận, giảm chi phí cho người dân, tập trung vào biên giới và kinh tế. Giờ đây, ông đang dẫn dắt nước Mỹ vào một cuộc xung đột có thể kéo dài hàng năm, tiêu tốn hàng nghìn tỷ đô la, và có thể khiến hàng nghìn binh sĩ Mỹ thiệt mạng. Những cựu binh Dân chủ đang hét lên: "Đủ rồi". Câu hỏi là liệu tiếng hét ấy có đủ lớn để ngăn chặn một bi kịch mới ở Trung Đông hay không.