Vào đúng khoảnh khắc mà thế giới tưởng chừng đã quen với những lời đe dọa rỗng tuếch, Donald Trump đã biến lời nói thành hành động đẫm máu: Operation Epic Fury – cái tên mà Lầu Năm Góc đặt cho cuộc tấn công phối hợp Mỹ-Israel nhằm vào Iran – đã bùng nổ vào rạng sáng ngày 28 tháng 2 năm 2026, xé toạc bầu trời Tehran và đẩy Trung Đông vào vòng xoáy chiến tranh toàn diện. Không phải là một cuộc không kích giới hạn để "ngăn chặn hạt nhân", mà là một chiến dịch decapitation tàn khốc, nhằm triệt hạ lãnh đạo tối cao và thay đổi chế độ. Ayatollah Ali Khamenei – biểu tượng bất di bất dịch của Cộng hòa Hồi giáo – đã bị tiêu diệt trong đòn đánh đầu tiên, cùng hàng chục tướng lĩnh cấp cao IRGC và quan chức chính trị. Trump, từ Truth Social, tuyên bố rõ ràng: đây không còn là vấn đề uranium nữa, mà là chế độ thay đổi, là lời kêu gọi người Iran nổi dậy lật đổ "bạo quyền" để nắm lấy "tương lai huy hoàng".
Cú sốc đầu tiên không nằm ở sức mạnh hủy diệt của liên minh Mỹ-Israel – điều đó đã được dự báo – mà ở sự thất bại thảm hại của ngoại giao mà chính Trump từng khoe khoang. Chỉ vài ngày trước, Ngoại trưởng Oman Badr al-Busaidi còn lạc quan trên Face the Nation rằng Iran sẵn sàng đàm phán: không tích lũy uranium cấp cao, xuống cấp tồn kho hiện có xuống mức tự nhiên, chuyển hóa thành nhiên liệu dân sự không thể đảo ngược, và chấp nhận giám sát toàn diện của IAEA. Tehran dường như đã nhượng bộ đáng kể, chỉ còn chờ chi tiết kỹ thuật vào thứ Hai. Thế nhưng Trump đã chọn bom thay vì bàn đàm phán. Ông công khai thừa nhận: Iran "không chịu nói từ khóa" – không có vũ khí hạt nhân – và vì thế, "chơi đùa 47 năm là đủ rồi". Lời biện minh ấy nghe như lời thú tội: hạt nhân chỉ là cái cớ, mục tiêu thực sự là lật đổ chế độ từ lâu đã nằm trong tầm ngắm của Trump và Netanyahu.
Chiến thuật quân sự của Operation Epic Fury lộ rõ sự phân công sắc bén. Israel đảm nhận vai trò decapitation strikes: các phi đội F-35I Adir xâm nhập không phận Iran với tên lửa chính xác cao, nhắm vào trụ sở lãnh đạo, trung tâm chỉ huy IRGC, và các căn cứ tên lửa ngầm. Kết quả ban đầu: phần lớn giới tinh hoa quân sự Iran bị quét sạch trong 30 giây đầu, theo tuyên bố của IDF. Mỹ tập trung vào hạ tầng chiến lược: Tomahawk từ tàu khu trục ở Vịnh Ba Tư, B-2 Spirit thả bom xuyên boongke GBU-57 vào các cơ sở hạt nhân Natanz, Fordow, và Isfahan – những nơi từng bị tấn công năm 2025 nhưng đã tái thiết. Hơn 1.000 mục tiêu bị phá hủy trong ngày đầu, hải quân Iran gần như tê liệt, kho tên lửa đạn đạo bị san phẳng. Trump khoe "tiến độ vượt kế hoạch", hứa hẹn chiến dịch kéo dài "bốn tuần hoặc ít hơn", nhưng thực tế là một cuộc chiến tranh tiêu hao, nơi không quân Mỹ-Israel thống trị bầu trời, buộc Iran phải chuyển sang chiến tranh bất đối xứng.
Phản ứng của Tehran nhanh chóng và tàn bạo, nhưng cũng lộ rõ sự tuyệt vọng. Iran phóng hàng trăm tên lửa đạn đạo và drone Shahed vào Israel – Tel Aviv, Jerusalem, Beit Shemesh – gây thiệt hại dân sự nghiêm trọng: 9 người chết ở một giáo đường, hàng chục bị thương. Nhưng đòn chí mạng hơn là việc mở rộng vòng vây: Bahrain (căn cứ Hạm đội 5 Mỹ), UAE (Abu Dhabi, Dubai), Qatar (Al Udeid), Kuwait, Saudi Arabia, thậm chí Jordan. Hàng trăm tên lửa rơi xuống các thành phố giàu có, sân bay quốc tế, khu nghỉ dưỡng sang trọng. UAE báo cáo chặn 152/165 tên lửa, nhưng mảnh vỡ và vài quả xuyên thủng gây chết người và hỗn loạn ở Palm Jumeirah. Bahrain ghi nhận vụ nổ trực tiếp vào trụ sở Hạm đội 5. Qatar, Kuwait, Riyadh đều báo động đỏ. Ba lính Mỹ thiệt mạng ở Kuwait – cái chết đầu tiên của Washington trong cuộc chiến này – khiến Trump thề "trả thù" và thừa nhận "sẽ còn nhiều hơn nữa, đó là bản chất của chiến tranh".
Sự leo thang này không chỉ là trả đũa; nó là nỗ lực kéo theo các nước vùng Vịnh vào lằn ranh chiến tranh. Bằng cách tấn công đồng minh Mỹ, Iran hy vọng kích hoạt phản ứng dây chuyền, buộc Saudi Arabia, UAE phải đáp trả trực tiếp, biến xung đột thành chiến tranh khu vực toàn diện. Nhưng tính toán ấy đang phản tác dụng. Các nước vùng Vịnh, dù phẫn nộ trước vi phạm chủ quyền, vẫn giữ lập trường thận trọng: UAE tuyên bố "quyền tự vệ", Saudi Arabia lên án "vi phạm nghiêm trọng", nhưng chưa ai cam kết tham chiến trực tiếp. Oman – quốc gia trung gian – được tha, như lời nhắc nhở rằng Tehran vẫn muốn giữ một lối thoát ngoại giao mong manh.
Tác động địa chính trị lan rộng như sóng thần. Eo biển Hormuz – nơi 20% dầu mỏ thế giới đi qua – đang treo lơ lửng. Houthis ở Yemen tuyên bố tái tấn công tàu chở hàng, đe dọa phong tỏa hoàn toàn. Giá dầu đã vọt lên, thị trường chứng khoán toàn cầu lao dốc. Nga và Trung Quốc lên án gay gắt, nhưng chưa có dấu hiệu can thiệp quân sự – Moscow bận rộn với Ukraine, Bắc Kinh tính toán lợi ích kinh tế. Châu Âu chia rẽ: Macron cảnh báo "hậu quả nghiêm trọng", Anh ủng hộ Mỹ nhưng kín đáo. Trong nước Mỹ, phe Dân chủ chỉ trích Trump "không có kế hoạch ngày sau", Quốc hội tranh cãi về quyền chiến tranh, nhưng phe Cộng hòa đoàn kết quanh khẩu hiệu "hòa bình qua sức mạnh".
Trump đang đánh cược tất cả vào một giả định táo bạo: rằng việc triệt hạ lãnh đạo sẽ kích hoạt nổi dậy nội bộ, người Iran sẽ lật đổ chế độ như ông kêu gọi trong video mồ hôi nhễ nhại, đội mũ USA. Mossad hack vào ứng dụng cầu nguyện và Telegram của Iran, phát tán thông điệp "bây giờ là lúc". Cảnh sát chống bạo động Tehran đã sẵn sàng trấn áp, nhưng khoảng trống quyền lực sau cái chết của Khamenei là thực tế: hội đồng chuyển tiếp được thành lập vội vã, chưa ai đủ uy tín thay thế. Nếu phong trào xanh 2009 hay biểu tình 2022 bùng nổ lần nữa, dưới sức ép không kích liên tục, chế độ có thể sụp đổ từ bên trong. Nhưng nếu không, Iran sẽ trở thành một "nhà nước thất bại" với vũ khí phân tán, proxy Hezbollah, Houthis tiếp tục chiến tranh du kích, kéo Mỹ vào vũng lầy dài hạn – đúng điều Trump từng chỉ trích Obama và Biden.
Chiến tranh này không phải "chiến tranh vì dầu" hay "chiến tranh vì Israel" đơn thuần. Nó là đỉnh điểm của chủ nghĩa can thiệp Trumpian: dùng sức mạnh áp đảo để tái định hình bản đồ địa chính trị, bất chấp chi phí máu và tiền bạc. Trump từng hứa "không chiến tranh vô tận", từng chế nhạo những kẻ hiếu chiến gửi con cái người khác ra chiến trường. Giờ đây, ông là người khởi xướng cuộc chiến lớn nhất kể từ Iraq 2003. Lịch sử sẽ phán xét liệu đây là "sứ mệnh cao cả" hay sai lầm chiến lược chết người. Nhưng ngay lúc này, khi tên lửa vẫn bay, khi Tehran cháy, khi Vịnh Ba Tư rung chuyển, một điều rõ ràng: Trung Đông chưa bao giờ gần bờ vực hỗn loạn đến thế. Và thế giới đang nín thở chờ xem liệu Trump có thực sự "kết thúc" chế độ Iran, hay chỉ mở ra một chương mới của địa ngục.