Vào buổi sáng ngày 28 tháng 2 năm 2026, bầu trời Tehran rực sáng bởi những vệt lửa từ 21 tên lửa hành trình Tomahawk được phóng từ các tàu chiến Mỹ ở Vùng Vịnh, lao thẳng vào khu phức hợp tư gia kiên cố của Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei. Hình ảnh vệ tinh từ Airbus Defense and Space, được hãng tin New York Times công bố ngay sau đó, cho thấy một khu vực rộng lớn từng là biểu tượng quyền lực bất khả xâm phạm giờ chỉ còn là đống đổ nát phẳng lì, khói đen cuồn cuộn bốc lên như lời tuyên ngôn cuối cùng của một chế độ đang sụp đổ. Không chỉ là một đòn đánh quân sự, đây là đòn decapitation chiến lược – cắt đầu – được phối hợp chặt chẽ giữa Washington và Tel Aviv, với Tổng thống Donald Trump công khai xác nhận cái chết của Khamenei trên Truth Social, gọi ông ta là "một trong những kẻ ác độc nhất lịch sử".
Sự kiện này không phải ngẫu nhiên. Nó là đỉnh điểm của chuỗi leo thang kéo dài từ chiến dịch "Midnight Hammer" hồi tháng 6 năm 2025, khi Mỹ đã "phá hủy" các cơ sở hạt nhân then chốt tại Fordow, Natanz và Isfahan – dù các đánh giá tình báo sau đó cho thấy chương trình hạt nhân Iran vẫn còn nguyên vẹn phần lớn vật liệu làm giàu. Tehran từ chối mọi vòng đàm phán, tiếp tục tái thiết và mở rộng tên lửa đạn đạo có tầm bắn đủ để đe dọa châu Âu, thậm chí "sớm" vươn tới lục địa Mỹ. Trump, với phong cách không khoan nhượng quen thuộc, đã tuyên bố rõ ràng: "Họ sẽ không bao giờ có vũ khí hạt nhân". Và giờ đây, với sự tham gia trực tiếp của Israel trong "Operation Epic Fury" (tên Mỹ) hay "Roaring Lion" (tên Israel), mục tiêu không dừng ở hạt nhân mà mở rộng sang tiêu diệt lãnh đạo, phá hủy ngành công nghiệp tên lửa, hải quân và các lực lượng ủy nhiệm.
Phân tích chiến thuật quân sự cho thấy sự phối hợp hoàn hảo giữa hai bên đồng minh. Israel tập trung vào "săn lùng" toàn bộ hệ thống tên lửa Iran – từ kho tàng, cơ sở sản xuất, bệ phóng đến chỉ huy IRGC – bằng các phi đội F-35 và F-16 thực hiện hàng trăm phi vụ xuất kích lớn nhất lịch sử Không quân Israel. Mỹ đảm nhận vai trò then chốt: sử dụng Tomahawk từ tàu khu trục và tàu ngầm để triệt hạ phòng không, chỉ huy hạt nhân và các mục tiêu cao cấp. Ít nhất 7 quả Tomahawk đã xác nhận trúng trực tiếp khu phức hợp của Khamenei, nơi ông ta đang họp với vòng trong gồm Ali Shamkhani và Mohammad Pakpour. Các nguồn tình báo Mỹ-Israel khẳng định thi thể Khamenei đã được tìm thấy, cùng hàng chục quan chức cấp cao khác – ước tính khoảng 40 lãnh đạo bị loại bỏ trong đợt đầu. Đây là đòn đánh chính xác, tận dụng yếu tố bất ngờ khi phát hiện cuộc họp nội bộ, ngăn chặn khả năng Khamenei trốn thoát vào hầm ngầm sâu.
Tác động địa chính trị lan tỏa như sóng thần. Cái chết của Khamenei – người nắm quyền tuyệt đối 37 năm – tạo ra khoảng trống quyền lực khổng lồ trong hệ thống thần quyền Iran. Không có người kế vị rõ ràng, phe bảo thủ cứng rắn và phe ôn hòa (nếu còn) sẽ lao vào tranh giành. IRGC, lực lượng vũ trang song song mạnh nhất, có nguy cơ tan rã nếu mất chỉ huy cấp cao. Trump đã tận dụng khoảnh khắc này bằng bài phát biểu dài 8 phút, kêu gọi binh lính Iran "hạ vũ khí để được miễn trừ hoàn toàn", và người dân Iran "xuống đường chiếm lấy chính phủ" sau khi bom ngừng rơi. Lời kêu gọi này không phải hư cấu: hình ảnh giới trẻ Tehran hô "Tôi yêu Trump" giữa khói lửa đã lan truyền, phản ánh sự bất mãn âm ỉ từ các cuộc biểu tình 2022-2023. Nếu phong trào nội bộ bùng nổ, Mỹ-Israel có thể đạt được mục tiêu thay đổi chế độ mà không cần chiếm đóng – một kịch bản Trump luôn theo đuổi.
Nhưng Tehran chưa đầu hàng. Phản ứng trả đũa của Iran diễn ra nhanh chóng và rộng khắp: tên lửa đạn đạo và drone Shahed nhắm vào hầu hết căn cứ Mỹ ở Trung Đông – Al Udeid (Qatar), Ali Al Salem (Kuwait), Al Dhafra (UAE), Fifth Fleet ở Bahrain, thậm chí Prince Sultan (Saudi Arabia) và Muwaffaq Salti (Jordan). Hệ thống Patriot và THAAD của Mỹ đã chặn phần lớn, nhưng một số quả xuyên thủng, gây thiệt hại đáng kể tại Bahrain – nơi đại bản doanh Hạm đội 5 bị trúng trực tiếp. Israel cũng hứng chịu loạt tên lửa từ lãnh thổ Iran, dù phần lớn bị Arrow và David's Sling đánh chặn. Các nước vùng Vịnh lên án "sự xâm lược Iran", Saudi Arabia thậm chí đề nghị hỗ trợ quân sự cho đồng minh Ả Rập. Rủi ro leo thang thành chiến tranh khu vực là hiện hữu: nếu Hezbollah tham chiến toàn diện từ Lebanon, hoặc Houthis phong tỏa Eo biển Hormuz, giá dầu có thể vọt lên 200 USD/thùng, kéo theo suy thoái toàn cầu.
Trump đã tính đến kịch bản này. Ông tái khẳng định quân đội Mỹ "mạnh nhất thế giới", sẵn sàng chịu thương vong để bảo vệ lợi ích dài hạn. Chiến dịch dự kiến kéo dài "vài ngày chứ không phải vài giờ", với các đợt không kích tiếp theo nhắm vào hải quân Iran và lực lượng ủy nhiệm. Mục tiêu cuối cùng: không chỉ vô hiệu hóa hạt nhân mà còn xóa sổ khả năng Iran tài trợ khủng bố từ Lebanon đến Yemen. Nếu thành công, Trung Đông có thể bước sang kỷ nguyên mới – một Iran phi thần quyền, hòa nhập với thế giới Ả Rập-Sunni và phương Tây. Nhưng nếu thất bại, hoặc nếu Nga-Trung can thiệp gián tiếp, xung đột có thể lan rộng thành cuộc chiến ủy nhiệm toàn cầu.
Câu hỏi lớn nhất vẫn treo lơ lửng: liệu người dân Iran có nắm lấy "cơ hội ngàn năm có một" mà Trump vẽ ra? Hay họ sẽ co cụm trước nỗi sợ hỗn loạn hậu Khamenei? Lịch sử cho thấy các chế độ thần quyền hiếm khi sụp đổ từ bên ngoài mà không có sức ép nội tại mãnh liệt. Đòn Tomahawk hôm nay đã phá tan dinh thự, nhưng chỉ có làn sóng biểu tình từ chính Tehran mới có thể chôn vùi vĩnh viễn di sản của Ayatollah.