Bắc kinh âm thầm thanh trừng ba trụ cột hạt nhân - hàng không, lộ rõ lỗ hổng chiến lược khiến tập cận bình phải xuống nước trước mỹ
Vào đúng ngày Lập xuân, mùng 4 tháng 2 năm 2026, khi truyền thông nhà nước Trung Quốc đang nỗ lực vẽ nên một bức tranh khởi đầu năm mới đầy cát tường, một cơn địa chấn chính trị đã âm thầm diễn ra tại Đại lễ đường Nhân dân. Thông báo số 15 của Ủy ban Thường vụ Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc (NPC) khóa 14, với ngôn từ hành chính khô khốc, đã xóa tên ba nhân vật khỏi tư cách đại biểu. Nhưng đằng sau những dòng chữ ngắn gọn ấy là sự sụp đổ của cả một hệ thống răn đe chiến lược mà Bắc Kinh đã dày công xây dựng suốt hai thập kỷ.
Ba cái tên, một tử huyệt
Quyết định này không nhắm vào những quan chức hành chính đơn thuần mà đánh thẳng vào xương sống của nền công nghiệp quốc phòng. Chu Tân Dân, cựu Chủ tịch Tập đoàn Công nghiệp Hàng không Trung Quốc (AVIC), người nắm giữ chìa khóa của lực lượng không quân chiến lược. La Kỳ, kỹ sư trưởng của Tập đoàn Hạt nhân Quốc gia (CNNC), bộ não đằng sau các lò phản ứng năng lượng. Và quan trọng nhất, Lưu Thương Lý, Viện trưởng Viện Vật lý Kỹ thuật Trung Quốc (CAEP) hay còn gọi là Viện 9 – nơi trực tiếp thiết kế và chế tạo đầu đạn hạt nhân.
Việc ba nhân vật này cùng lúc bị loại bỏ vào ngày 4 tháng 2 không phải là sự trùng hợp ngẫu nhiên. Trong logic quân sự, đây là dấu hiệu của một chiến dịch thanh trừng có chủ đích nhằm vào 'tam giác hạt nhân' của Bắc Kinh: phương tiện phóng (hàng không), năng lượng (lò phản ứng) và đầu đạn (vật lý kỹ thuật). Khi cả ba trụ cột này lung lay cùng lúc, câu hỏi đặt ra không còn là ai tham nhũng, mà là năng lực răn đe thực tế của Trung Quốc còn lại bao nhiêu phần trăm là thật?
Sự thật về kho vũ khí rỗng
Biến cố này diễn ra đúng vào thời điểm nhạy cảm khi các hiệp ước kiểm soát vũ khí toàn cầu đang bên bờ vực sụp đổ. Thông tin tình báo rò rỉ gần đây về việc tên lửa đạn đạo của Lực lượng Tên lửa Trung Quốc bị phát hiện chứa nước thay vì nhiên liệu, hay các nắp hầm phóng tại miền Tây không thể mở, đã biến kho vũ khí hạt nhân – vốn là niềm tự hào của Tập Cận Bình – trở thành một 'vỏ ốc mượn hồn'. Việc loại bỏ Lưu Thương Lý, người từng tốt nghiệp Viện Công nghệ California (Caltech) năm 1999, cho thấy sự hoảng loạn trong việc tìm kiếm 'nội gián' và người chịu trách nhiệm cho những sai phạm kỹ thuật chí tử này.
Lưu Thương Lý không chỉ là một nhà khoa học; ông là người nắm giữ các mã số và quy trình chế tạo lõi hạt nhân. Việc ông bị cách chức thực tế từ giữa năm 2024 và chính thức bị xóa tên vào đầu năm 2026 cho thấy cuộc khủng hoảng này đã âm ỉ từ lâu, nay mới bùng phát thành ung nhọt không thể che giấu. Tương tự, sự biến mất của La Kỳ được giới quan sát liên kết chặt chẽ với các tin đồn về sự cố rò rỉ phóng xạ từ tàu ngầm hạt nhân thế hệ mới tại Biển Đông và khu vực Vũ Hán trước đó. Nếu hệ thống động lực tàu ngầm thực sự an toàn, kiến trúc sư trưởng của nó đã không bị xử lý một cách triệt để như vậy.
Cú điện thoại định mệnh và sự xuống nước của Bắc Kinh
Giữa lúc nội bộ đang rối ren, đòn đánh chí mạng lại đến từ bên kia Thái Bình Dương. Donald Trump, với phong cách ngoại giao phi truyền thống, đã tung ra thông tin về cuộc điện thoại với Tập Cận Bình ngay trên nền tảng Truth Social. Nội dung cuộc gọi đã phơi bày điểm yếu lớn nhất của ngành hàng không quân sự Trung Quốc: thiếu động cơ.
Việc Tập Cận Bình phải đích thân đề nghị mua động cơ máy bay của Mỹ là một sự thừa nhận cay đắng rằng chương trình động cơ nội địa CJ-1000 – đứa con tinh thần mà Chu Tân Dân từng phụ trách – đã thất bại thảm hại. Nếu 'trái tim' của máy bay chiến đấu Trung Quốc thực sự mạnh mẽ như những thước phim tuyên truyền, Bắc Kinh đã không phải cúi đầu cầu viện đối thủ chiến lược vào đúng thời điểm căng thẳng leo thang. Để đổi lấy cái gật đầu từ Washington và tránh các đòn thuế quan trừng phạt, Trung Quốc đã phải chấp nhận những nhượng bộ đau đớn: cam kết mua lượng lớn đậu tương, cân nhắc nhập khẩu năng lượng Mỹ và đặc biệt là giữ khoảng cách trong các vấn đề địa chính trị nóng như Ukraine và Iran.
Ván cờ Đài Loan và chiến thuật 'hút máu' công nghệ
Trong bế tắc, Bắc Kinh buộc phải chuyển hướng sang Đài Loan như một nguồn cung công nghệ cứu cánh. Cuộc gặp ngày 4 tháng 2 năm 2026 giữa Vương Hộ Ninh và Phó Chủ tịch Quốc dân đảng Hạ Lập Ngôn (Tiểu Húc Sâm) tại Bắc Kinh không đơn thuần là xã giao. Đằng sau những lời hoa mỹ về 'tiêu chuẩn chung hai bờ' và 'người một nhà' là một chiến lược đầy toan tính: sử dụng Đài Loan để lấp đầy những khoảng trống công nghệ mà Mỹ đã phong tỏa và Nga không thể đáp ứng.
Lời mời gọi các doanh nghiệp Đài Loan tham gia vào 'Quy hoạch 5 năm lần thứ 15' thực chất là một mệnh lệnh tổng động viên kinh tế thời chiến. Bắc Kinh đang khát khao nguồn lực tính toán (computing power), chip bán dẫn và quy trình gia công chính xác từ hòn đảo này để vá lại cỗ máy chiến tranh đang hụt hơi. Khái niệm 'tiêu chuẩn chung' chính là cái bẫy pháp lý để rửa nguồn gốc công nghệ, biến các sản phẩm trí tuệ của Đài Loan thành tài sản chiến lược của đại lục.
Siết chặt nội bộ: Tịch thu tài sản để nuôi chiến tranh
Không chỉ tìm kiếm bên ngoài, Tập Cận Bình còn quay mũi giáo vào trong để giải quyết bài toán ngân sách quốc phòng đang cạn kiệt. Tín hiệu từ bài viết trên Nhân dân Nhật báo trích dẫn 'Tư bản luận' ngay trong ngày Lập xuân mang hàm ý rõ ràng về việc tái phân phối của cải. Những tập đoàn lớn, những gia tộc đỏ từng hưởng lợi từ quá trình mở cửa, nay đang đứng trước nguy cơ bị 'giám sát xuyên thấu' và tịch thu tài sản để phục vụ mục tiêu an ninh quốc gia.
Từ việc thanh trừng các tướng lĩnh hạt nhân đến việc hạ mình mua động cơ Mỹ và giăng bẫy công nghệ với Đài Loan, tất cả tạo nên một bức tranh hỗn loạn nhưng cũng đầy nguy hiểm của Trung Quốc trong những ngày đầu năm 2026. Cỗ máy chiến tranh khổng lồ đang rung lắc dữ dội vì những ốc vít bị lỏng từ bên trong, buộc người cầm lái phải thực hiện những cú bẻ lái mạo hiểm chưa từng có.
