Chiến dịch thần tốc của Mỹ bắt giữ Nicolas Maduro đã phơi bày lỗ hổng chết người của vũ khí Nga - Trung. Bắc Kinh muối mặt, Washington...
Một sự kiện địa chính trị chấn động đã diễn ra ngay trong những ngày đầu năm mới, khi lực lượng đặc nhiệm Hoa Kỳ thực hiện thành công chiến dịch đột kích táo bạo tại thủ đô Caracas, bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro cùng phu nhân Cilia Flores. Sự kiện này không chỉ đánh dấu một bước ngoặt chưa từng có trong lịch sử quan hệ quốc tế tại Tây Bán cầu mà còn giáng một đòn chí mạng vào uy tín quân sự và ngoại giao của hai cường quốc Nga và Trung Quốc. Trong khi Washington ăn mừng chiến thắng chiến lược, Bắc Kinh và Moscow lại rơi vào tình thế tiến thoái lưỡng nan khi toàn bộ hệ thống phòng thủ mà họ dày công xây dựng tại Venezuela bị vô hiệu hóa hoàn toàn trước sức mạnh áp đảo của Mỹ.
Chiến dịch quân sự được mô tả là chính xác như đồng hồ Thụy Sĩ này xuất phát từ chỉ đạo trực tiếp của Tổng thống Donald Trump, hiện thực hóa các cáo buộc hình sự liên quan đến buôn bán ma túy và khủng bố ma túy mà Bộ Tư pháp Mỹ đã theo đuổi nhiều năm qua. Chỉ trong vòng vài ngày, ông Maduro từ vị thế một nguyên thủ quốc gia đã phải đứng trước vành móng ngựa tại tòa án liên bang ở New York, đối mặt với những cáo trạng nghiêm trọng nhất. Dù ông Maduro kiên quyết bác bỏ mọi tội danh và tố cáo hành động của Mỹ là vi phạm luật pháp quốc tế, thực tế trên thực địa đã chứng minh một trật tự quyền lực mới đang được thiết lập: nơi sức mạnh của Washington vượt lên trên các quy tắc ngoại giao truyền thống.
Điểm nhấn bi hài nhất trong chuỗi sự kiện này chính là phản ứng đầy lúng túng của Trung Quốc. Tại Bắc Kinh, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Lâm Kiếm đã trải qua những giờ phút đen tối nhất trong sự nghiệp ngoại giao của mình. Trung Quốc liên tục phát đi các thông điệp phản đối gay gắt, yêu cầu Mỹ thả người và tôn trọng chủ quyền Venezuela. Tuy nhiên, đáp lại những lời đe dọa và lên án đó là sự im lặng đáng sợ từ phía Washington. Mỹ hoàn toàn phớt lờ, không đưa ra bất kỳ phản hồi trực tiếp nào, biến các nỗ lực ngoại giao của Trung Quốc trở thành những tiếng kêu vô vọng. Thay vì thể hiện hình ảnh của một siêu cường có tiếng nói trọng lượng, Bắc Kinh hiện lên như một bên yếu thế, bất lực trong việc bảo vệ đồng minh chiến lược của mình ngay tại sân sau của Mỹ.
Nghiêm trọng hơn cả thất bại ngoại giao là sự sụp đổ về mặt uy tín của công nghiệp quốc phòng Nga và Trung Quốc. Trong nhiều năm, hai cường quốc này đã bơm vào Venezuela hàng tỷ USD vũ khí, bao gồm các hệ thống phòng không hiện đại, xe bọc thép và khí tài chiến đấu tiên tiến. Trung Quốc từng tự hào quảng bá các hệ thống radar của họ như những chiếc ô thép bảo vệ bầu trời Caracas, có khả năng phát hiện cả máy bay tàng hình tối tân như F-35. Tương tự, hệ thống tên lửa phòng không tầm xa S-300VM của Nga cũng được ca tụng là bất khả xâm phạm. Thế nhưng, khi chiến dịch thực tế diễn ra, tất cả những khí tài đắt đỏ này đã trở thành những đống sắt vụn vô tri.
Thực tế chiến trường cho thấy, ngay trong những giờ đầu tiên của cuộc đột kích, hệ thống tác chiến điện tử của Mỹ đã làm mù hoàn toàn mạng lưới radar Trung Quốc. Các hệ thống phòng không không thể phát hiện, không thể khóa mục tiêu và cũng không thể khai hỏa. Lực lượng không quân Mỹ đã làm chủ bầu trời Venezuela mà không gặp phải bất kỳ sự kháng cự đáng kể nào. Sự tê liệt này đặt ra câu hỏi lớn về chất lượng thực sự của vũ khí xuất khẩu từ Nga và Trung, liệu chúng có thực sự hiện đại như quảng cáo hay chỉ là những con hổ giấy trước công nghệ tác chiến phương Tây? Tại cuộc họp báo ngày 5 tháng 1, ông Lâm Kiếm đã phải đối mặt với cơn bão câu hỏi từ truyền thông quốc tế về sự vô dụng của vũ khí Trung Quốc. Những câu trả lời ấp úng, vòng vo và lặp lại kịch bản cũ của ông càng làm lộ rõ sự bối rối và bế tắc của Bắc Kinh trước thất bại ê chề này.
Bên cạnh yếu tố kỹ thuật, giới phân tích tình báo quốc tế cũng đang đặt ra nghi vấn về một kịch bản phản gián quy mô lớn. Liệu Nicolas Maduro có bị bán đứng từ bên trong? Hay chính tình báo Mỹ đã thâm nhập sâu vào bộ máy chính quyền Caracas từ nhiều năm trước? Các tài liệu rò rỉ cho thấy Cơ quan Chống ma túy DEA và CIA đã xây dựng được một mạng lưới thông tin dày đặc tại Venezuela, nắm rõ từng đường đi nước bước, thói quen sinh hoạt và các mối quan hệ mật thiết của giới chóp bu chính quyền Maduro. Việc Mỹ nắm được chính xác vị trí và thời điểm để thực hiện vụ bắt giữ cho thấy họ sở hữu những thông tin tình báo cấp cao nhất, điều mà chỉ có thể đạt được thông qua sự phản bội từ nội bộ hoặc năng lực thu thập tin tức vượt trội.
Chiến dịch này không đơn thuần là một vụ bắt giữ tội phạm, mà là một phần trong đại chiến lược tái khẳng định vị thế siêu cường của Mỹ dưới thời Tổng thống Donald Trump, với sự tham mưu của những nhân vật chủ chốt như Ngoại trưởng Marco Rubio và Cố vấn Stephen Miller. Ông Rubio, với quan điểm cứng rắn, đã công khai tuyên bố về một phiên bản mở rộng của Học thuyết Monroe, hay còn gọi là Học thuyết Trump, với mục tiêu quét sạch ảnh hưởng của Trung Quốc, Nga và Iran khỏi Tây Bán cầu. Việc bắt giữ Maduro là thông điệp đanh thép gửi tới các đối thủ: Mỹ sẽ không dung thứ cho bất kỳ sự hiện diện quân sự hay chính trị nào đe dọa đến an ninh khu vực của họ.
Nhìn rộng hơn, tham vọng của Washington không chỉ dừng lại ở Venezuela. Các động thái gần đây cho thấy Mỹ đang chuyển hướng sự chú ý sang Greenland và khu vực Bắc Cực, nơi được xem là chiến địa tương lai của cạnh tranh quyền lực toàn cầu. Việc kiểm soát Greenland không chỉ giúp Mỹ bao vây chiến lược đối với Nga và Trung Quốc tại cực Bắc mà còn nắm giữ các tuyến hàng hải và tài nguyên khoáng sản quan trọng. Dù vấp phải sự phản đối từ Đan Mạch và các nước châu Âu, nhưng với phong cách hành động quyết liệt và sẵn sàng sử dụng mọi biện pháp, kể cả quân sự nếu cần thiết, chính quyền Trump đang từng bước hiện thực hóa tham vọng vẽ lại bản đồ quyền lực thế giới.
Cuối cùng, không thể không nhắc đến vai trò của chiến tranh tâm lý trong chiến dịch này. Những thông tin nhiễu loạn được tung ra từ Nhà Trắng, bao gồm cả những bài phỏng vấn gây tranh cãi của Chánh văn phòng Susie Wiles, thực chất có thể là những đòn hỏa mù tinh vi nhằm ru ngủ đối phương. Việc tạo ra ảo giác rằng Mỹ cần sự phê chuẩn của Quốc hội hoặc đang gặp rắc rối nội bộ đã khiến chính quyền Maduro chủ quan, tin rằng mình vẫn còn thời gian. Nhưng khi chiếc bẫy sập xuống, mọi thứ đã quá muộn. Mỹ đã chứng minh rằng trong kỷ nguyên cạnh tranh nước lớn hiện nay, họ vẫn là siêu cường duy nhất có khả năng hành động đơn phương, nhanh gọn và tàn khốc, bỏ lại sau lưng những đối thủ đang loay hoay trong sự ngỡ ngàng và thất bại.
