Năm 2025: Trump thay đổi cuộc chiến Ukraine, Nga tiến quân Pokrovsk, đàm phán hòa bình cận kề nhưng đầy rủi ro – Đọc ngay để hiểu bàn cờ thế sự đang n
Năm 2025 đánh dấu một bước ngoặt quyết liệt trong cuộc chiến tranh Ukraine, khi Tổng thống Donald Trump, với tư cách đương kim lãnh đạo Mỹ, đã mạnh mẽ thúc đẩy các nỗ lực chấm dứt xung đột, đồng thời lộ rõ sự thay đổi sâu sắc trong chính sách ngoại giao của Washington đối với Kiev và Moscow. Từ những cuộc đối đầu gay gắt ban đầu đến các hội nghị thượng đỉnh lịch sử và những cáo buộc leo thang cuối năm, hành trình này không chỉ làm rung chuyển châu Âu mà còn phơi bày sự mong manh của trật tự quốc tế hậu Chiến tranh Lạnh. Những khoảnh khắc ấn tượng nhất của năm phản ánh một thực tế phũ phàng: Ukraine đang đối mặt với những mất mát lãnh thổ lớn nhất kể từ đầu cuộc chiến, trong khi Nga duy trì thế tấn công bất chấp tổn thất khổng lồ, và Mỹ dưới thời Trump đang định hình lại bàn cờ địa chính trị với lập trường cứng rắn hơn bao giờ hết.
Ngay từ đầu năm, sau khi Tổng thống Trump nhậm chức nhiệm kỳ thứ hai vào tháng 1, không khí ở châu Âu đã bị phủ bóng bởi những phát biểu thẳng thừng từ phía Mỹ. Tại Hội nghị An ninh Munich tháng 2, Phó Tổng thống JD Vance đã phát biểu gây sốc, chỉ trích gay gắt các lãnh đạo châu Âu vì những chính sách mà ông cho là đang kìm hãm tự do ngôn luận và dân chủ, đồng thời ca ngợi Đức mà không hề đề cập đến Ukraine. Chỉ vài ngày sau, chủ tịch hội nghị lúc bấy giờ đã không kìm được nước mắt khi thừa nhận rằng "nền tảng giá trị chung của chúng ta không còn thực sự chung chí hướng nữa". Đây là dấu hiệu đầu tiên cho thấy liên minh xuyên Đại Tây Dương đang rạn nứt nghiêm trọng dưới sức ép từ chính quyền Trump, vốn ưu tiên "America First" và coi châu Âu là đối tác cần phải thức tỉnh khỏi sự phụ thuộc quá mức vào viện trợ Mỹ.
Cú sốc thực sự đến vào cuối tháng 2, khi Tổng thống Zelensky thăm Nhà Trắng và đối mặt với một cuộc gặp căng thẳng chưa từng có tại Phòng Bầu dục. Tổng thống Trump đã công khai chỉ trích ông Zelensky vì phong cách ăn mặc thời chiến và thái độ thiếu biết ơn đối với sự hỗ trợ của Mỹ, thậm chí ngắt lời liên tục và cảnh báo rằng Ukraine đang mạo hiểm gây ra Chiến tranh Thế giới Thứ ba nếu không nhượng bộ. Buổi họp báo chung bị hủy bỏ, và ông Zelensky bị yêu cầu rời Nhà Trắng sớm. Bức ảnh đại sứ Ukraine tại Mỹ ôm đầu thất vọng đã trở thành biểu tượng cho sự sụp đổ của vị thế "bất khả xâm phạm" mà Kiev từng có dưới thời Biden. Từ đó, chính sách Mỹ chuyển hướng rõ rệt: ngừng viện trợ quân sự mới và thúc ép đàm phán hòa bình, khiến châu Âu hoang mang và Zelensky phải đối mặt với áp lực chưa từng thấy.
Châu Âu cố gắng đáp trả bằng cách hình thành "liên minh những người sẵn sàng" dưới sự dẫn dắt của Thủ tướng Anh Keir Starmer, nhằm duy trì hỗ trợ Ukraine độc lập với Mỹ. Tuy nhiên, nỗ lực này nhanh chóng tan vỡ khi không thể huy động đủ quân đội cho lực lượng gìn giữ hòa bình, và quan hệ Anh-Mỹ xấu đi nghiêm trọng sau khi Trump công khai chỉ trích BBC vì thiên vị. Các lãnh đạo châu Âu dần bị loại khỏi bàn đàm phán chính, trong khi Trump trực tiếp liên lạc với Putin.
Mùa xuân và hè chứng kiến những bước ngoặt ngoại giao lớn. Tháng 5, Zelensky thách thức Putin gặp trực tiếp tại Istanbul, nhưng cuộc đàm phán chỉ đạt tiến triển hạn chế về trao đổi thi thể. Đến tháng 8, hội nghị thượng đỉnh Trump-Putin tại Alaska trở thành khoảnh khắc chấn động: hai lãnh đạo bắt tay nồng hậu trên thảm đỏ, với máy bay chiến đấu Mỹ bay chào mừng, đánh dấu sự kết thúc cô lập ngoại giao của Putin. Truyền thông phương Tây phẫn nộ trước sự đối xử đặc biệt dành cho nhà lãnh đạo Nga, trong khi Ukraine bày tỏ lo ngại sâu sắc về kế hoạch hòa bình 20-28 điểm mà Trump đề xuất, bao gồm từ bỏ tư cách thành viên NATO cho Ukraine để đổi lấy đảm bảo an ninh và nhượng bộ lãnh thổ.
Trong khi đó, mặt trận quân sự tiếp tục nghiêng về phía Nga. Pokrovsk, cứ điểm quan trọng ở Donetsk, dần rơi vào vòng vây sau 18 tháng chiến đấu ác liệt. Nga mất hàng chục nghìn binh sĩ nhưng vẫn tiến quân chậm rãi, chiếm khoảng 6.300 km² lãnh thổ trong năm – nhiều hơn năm trước. Đến cuối năm, Nga tuyên bố kiểm soát phần lớn Pokrovsk và Myrnohrad, dù Ukraine phủ nhận hoàn toàn mất thành phố. Tốc độ mất đất của Ukraine tăng gấp 15 lần, với mặt trận sụp đổ ở nhiều điểm nóng, buộc Kiev phải thừa nhận cuộc chiến đã trở thành cuộc đua sức chịu đựng quốc gia.
Nội bộ Ukraine cũng rung chuyển: tham nhũng bị phơi bày bởi chính truyền thông phương Tây như New York Times, Zelensky mất dần hào quang, và các cố vấn quyền lực bị sa thải. Châu Âu đối mặt khủng hoảng tài chính khi phải vay nợ chung hàng chục tỷ euro để hỗ trợ Kiev sau khi Trump ngừng viện trợ, trong bối cảnh Bỉ và một số nước khác từ chối tịch thu tài sản Nga.
Cuối năm, đàm phán hòa bình đạt tiến triển đáng kể với cuộc gặp Trump-Zelensky tại Mar-a-Lago tháng 12, nơi hai bên tuyên bố thỏa thuận gần hoàn tất 90-95%. Tuy nhiên, cáo buộc Ukraine tấn công dinh thự Putin bằng drone ngay sau đó đã làm phức tạp hóa mọi thứ. Nga tuyên bố sẽ cứng rắn hơn, châu Âu họp khẩn, trong khi Trump bày tỏ giận dữ nhưng vẫn thúc đẩy hòa bình. Mùa đông khắc nghiệt với mất điện diện rộng và kinh tế suy sụp càng làm nổi bật lời cảnh báo của Trump hồi đầu năm: Ukraine không thể thắng mà không có Mỹ.
Những sự kiện này không chỉ là chuỗi khoảnh khắc mà là bằng chứng sống động cho sự chuyển dịch quyền lực toàn cầu, nơi Mỹ dưới thời Trump đang buộc các bên phải đối mặt với thực tế khắc nghiệt.
