Trung Quốc bao vây Đài Loan bằng tập trận lớn nhất lịch sử: Phô trương sức mạnh hay dấu hiệu bất an nội tại? Đừng bỏ lỡ phân tích sâu sắc về rủi ro ch
BẮC KINH – Những ngày cuối năm 2025, Eo biển Đài Loan một lần nữa trở thành tâm điểm của địa chính trị toàn cầu khi Trung Quốc phát động cuộc tập trận quân sự quy mô lớn nhất lịch sử mang tên “Justice Mission 2025”. Động thái này không chỉ là phản ứng gay gắt trước gói viện trợ kỷ lục của Mỹ dành cho Đài Loan, mà theo giới quan sát, còn là tấm màn che đậy những vết nứt kinh tế - xã hội đang ngày càng lan rộng trong lòng đại lục.
Vòng vây "nghẹt thở" chưa từng có
Khác với các cuộc diễn tập trước đây, "Justice Mission 2025" được mô tả là một chiến dịch bao vây toàn diện. Bắc Kinh đã huy động tổng lực từ hải quân, lục quân, không quân đến lực lượng tên lửa chiến lược và cảnh sát biển (coast guard) để tạo nên một gọng kìm khổng lồ bao phủ hòn đảo từ phía Bắc, Tây Nam, Đông Nam đến phía Đông.
Trên thực địa, hàng chục tàu chiến Trung Quốc đã áp sát vùng lãnh hải Đài Loan, trong khi hàng trăm máy bay chiến đấu liên tục xâm phạm vùng nhận diện phòng không (ADIZ). Các kịch bản bắn đạn thật và phóng rocket tầm xa được thực hiện công khai nhằm mô phỏng một cuộc phong tỏa đường biển tuyệt đối, cắt đứt mọi tuyến đường tiếp tế từ các đồng minh như Mỹ và Nhật Bản.
Hệ quả ngay lập tức là sự gián đoạn của hàng trăm chuyến bay dân sự và sự căng thẳng tột độ tại Đài Bắc. Chính quyền hòn đảo đã đặt quân đội vào tình trạng báo động cao nhất, gọi đây là hành động của "kẻ phá hoại hòa bình lớn nhất khu vực".
Tín hiệu từ "lằn ranh đỏ"
Giới phân tích nhận định, quy mô chưa từng có của cuộc tập trận là câu trả lời trực tiếp cho những thay đổi địa chính trị dồn dập gần đây. Cụ thể là gói viện trợ vũ khí trị giá 11,1 tỷ USD mà chính quyền Tổng thống Donald Trump vừa công bố cho Đài Loan – bao gồm các hệ thống tên lửa HIMARS tiên tiến.
Thêm vào đó, tuyên bố cứng rắn của Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi, coi việc Đài Loan bị tấn công là "vấn đề sinh tồn" của Tokyo, đã khiến Bắc Kinh cảm thấy bị dồn ép về mặt chiến lược. Trung Quốc gọi cuộc tập trận là "lời cảnh báo nghiêm khắc" tới các thế lực ly khai và can thiệp nước ngoài.
Nghịch lý của "người khổng lồ"
Tuy nhiên, đằng sau màn phô diễn hỏa lực rợp trời trên các phương tiện truyền thông nhà nước là một thực tế đầy nghịch lý: Trung Quốc càng tỏ ra cứng rắn bên ngoài, càng lộ rõ sự mong manh bên trong.
Năm 2025, dù Bắc Kinh được đánh giá là đã trụ vững trước áp lực thương mại và công nghệ từ Washington, nhưng những "thắng lợi" này chỉ là bề nổi. Theo phân tích từ Japan Times và báo cáo của Deloitte, nền kinh tế số 2 thế giới đang đối mặt với những tổn thương cấu trúc nghiêm trọng:
Khủng hoảng niềm tin: Dù thặng dư thương mại vượt mốc 1.000 tỷ USD trong 11 tháng đầu năm, dự trữ ngoại hối lại tăng chậm bất thường. Dòng vốn đang tìm cách tháo chạy hoặc bị doanh nghiệp găm giữ dưới dạng USD như một loại "bảo hiểm" trước rủi ro tỷ giá và địa chính trị.
Động lực tăng trưởng suy yếu: Tiêu dùng nội địa ảm đạm, thị trường bất động sản đóng băng, và tỷ lệ thất nghiệp thanh niên ở mức kỷ lục đang bào mòn sự ổn định xã hội.
Trong bối cảnh đó, Đài Loan trở thành "van xả áp" lý tưởng. Việc khơi dậy chủ nghĩa dân tộc thông qua các cuộc tập trận giúp Bắc Kinh chuyển hướng sự chú ý của dư luận trong nước khỏi các vấn đề kinh tế cơm áo gạo tiền, đồng thời củng cố hình ảnh lãnh đạo mạnh mẽ.
Chiến lược "Vùng xám" và nguy cơ tính toán sai lầm
Các chuyên gia quân sự đánh giá "Justice Mission 2025" vẫn nằm trong chiến lược "vùng xám": gây áp lực tối đa nhưng tránh vượt qua lằn ranh đỏ dẫn đến chiến tranh trực diện. Một cuộc xung đột thực sự vào lúc này được xem là "tự sát chiến lược" đối với Trung Quốc, khi nền kinh tế chưa phục hồi hoàn toàn và rủi ro bị cô lập tài chính là quá lớn.
Dẫu vậy, việc duy trì căng thẳng ở mức cao liên tục đang tạo ra rủi ro tai nạn hoặc tính toán sai lầm. Như lịch sử đã chứng minh, một cường quốc càng phụ thuộc vào việc phô trương quân sự để khẳng định vị thế, càng cho thấy sự thiếu tự tin vào sức mạnh nội tại của mình.
Cuộc cờ quanh eo biển Đài Loan vì thế không chỉ là cuộc đấu về quân sự, mà còn là cuộc đua sức bền giữa một bên là liên minh dân chủ và một bên là cường quốc đang vật lộn để hàn gắn những vết rạn nứt từ bên trong.
