Mỹ và đồng minh siết chặt vòng vây Trung Quốc trong “thập diện mai phục”

Tại tiểu bang Michigan, cuộc diễn tập quân sự thường niên Northern Strike đã trở thành tâm điểm chú ý khi lần đầu tiên sau hơn một thập kỷ, kịch bản tác chiến chuyển từ châu Âu sang khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Với hơn 7.500 quân nhân từ 36 tiểu bang và chín quốc gia đối tác, cuộc diễn tập này không chỉ là một bài kiểm tra năng lực chiến đấu mà còn là một tuyên ngôn chiến lược sắc bén. Các kịch bản huấn luyện được thiết kế để mô phỏng các hoạt động tiếp tế trên đảo, đổ bộ và tác chiến trên biển – những yếu tố sống còn trong một cuộc xung đột tiềm tàng với Trung Quốc. Đáng chú ý, hai máy bay ném bom tàng hình B-2 Spirit, thuộc đơn vị vệ binh quốc gia duy nhất của Mỹ được trang bị vũ khí hạt nhân, đã xuất hiện tại Michigan, gửi đi thông điệp răn đe về khả năng triển khai linh hoạt và tầm vươn toàn cầu của không quân Mỹ. Sự hiện diện của 500 binh sĩ Đài Loan trong cuộc diễn tập này càng làm tăng thêm tính nhạy cảm, khi Washington và Đài Bắc âm thầm củng cố hợp tác quân sự, bất chấp những phản ứng giận dữ từ Bắc Kinh.

Sự hợp tác quân sự Mỹ-Đài không phải là mới, nhưng mức độ thể chế hóa và chiều sâu của nó đang đạt đến một ngưỡng chưa từng thấy. Theo hãng thông tấn Đài Loan CNA, kế hoạch huấn luyện một tiểu đoàn liên hợp binh chủng của Đài Loan tại Michigan đã được công bố trong chiến lược của Cục Sự vụ Quân sự và Cựu chiến binh Michigan. Địa điểm diễn tập được chọn không phải ngẫu nhiên. Đại tá Thad Fitzpatrick, chỉ huy tác chiến mặt đất của Northern Strike, nhấn mạnh rằng vị trí của Michigan giữa Ngũ Đại Hồ tái hiện hoàn hảo môi trường đảo, cho phép các lực lượng thực hành các kịch bản đổ bộ và phòng thủ – những kịch bản có thể áp dụng trực tiếp vào eo biển Đài Loan. Sự kín đáo của Mỹ trong việc công khai chi tiết hợp tác với Đài Loan phản ánh một chiến lược mơ hồ lâu nay, nhằm tránh khiêu khích trực tiếp Bắc Kinh. Tuy nhiên, khi căng thẳng địa chính trị toàn cầu leo thang, sự mơ hồ này dường như đang nhường chỗ cho những hành động quyết đoán hơn, thách thức lằn ranh đỏ của Trung Quốc.

Trong khi Michigan trở thành sân khấu cho các kịch bản chiến tranh tương lai, Biển Đông lại là nơi chứng kiến những căng thẳng hiện hữu. Vào ngày 11 tháng Tám, một tàu chiến Trung Quốc đã đâm vào tàu hải cảnh của chính nước này khi cố truy đuổi một tàu tuần duyên Philippines gần bãi cạn Scarborough. Vụ việc không chỉ làm dấy lên lo ngại về hành vi hung hăng của Bắc Kinh mà còn thúc đẩy phản ứng tức thời từ Washington. Hai ngày sau, Mỹ triển khai hai tàu chiến đến khu vực này để thực hiện hoạt động tự do hàng hải, thách thức trực tiếp các yêu sách chủ quyền phi lý của Trung Quốc. Philippines, dưới sự lãnh đạo của Tổng thống Ferdinand Marcos Jr., đã tận dụng thời điểm này để củng cố liên minh với Mỹ. Đại sứ Philippines tại Washington, Jose Manuel Romualdez, tiết lộ rằng hai nước đang thảo luận về việc triển khai thêm các bệ phóng tên lửa, bao gồm hệ thống chống hạm tiên tiến, đến các vùng duyên hải đối diện Biển Đông. Đây là một bước đi chiến lược nhằm tăng cường khả năng răn đe trước các hành động gây hấn của Trung Quốc.

Philippines không chỉ dừng lại ở Mỹ. Ngày 15 tháng Tám, Manila và Canberra khởi động cuộc diễn tập quân sự chung lớn nhất từ trước đến nay, mang tên Alon (Sóng), với sự tham gia của hơn 3.600 quân nhân. Cuộc diễn tập này, diễn ra gần khu vực tranh chấp ở Biển Đông, bao gồm các hoạt động bắn đạn thật và tấn công đổ bộ. Úc, một thành viên quan trọng của liên minh AUKUS, đã điều động các khí tài tối tân như tàu khu trục tên lửa, máy bay chiến đấu FA-18, và vũ khí chống tăng Javelin. Sự tham gia của các quan sát viên từ Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc, Canada, New Zealand và Indonesia biến Alon thành một sự kiện mang tính đa phương, thể hiện sự đoàn kết của một liên minh không chính thức nhằm duy trì trật tự dựa trên luật lệ. Hiệp định Lực lượng Thăm viếng (VFA) giữa Úc và Philippines càng củng cố sự hiện diện quân sự của Canberra tại khu vực, tạo thành một lưỡi dao sắc bén kề sát sườn Bắc Kinh.

Ở phía Bắc, Nhật Bản cũng đang thực hiện những bước đi chiến lược chưa từng có kể từ sau Thế chiến II. Việc chuyển 17 máy bay vận tải V-22 Osprey đến căn cứ Saga, gần căn cứ hải quân Sasebo và chỉ cách Thượng Hải 700 km, là một động thái mang tính thay đổi cuộc chơi. Với khả năng cất hạ cánh thẳng đứng và tốc độ vượt trội, V-22 cho phép Nhật Bản triển khai nhanh chóng một lực lượng tương đương một tiểu đoàn đến các đảo tiền tiêu trong vài giờ. Kết hợp với việc triển khai tên lửa phòng không và chống hạm đến các đảo Yonaguni và Miyako, cùng kế hoạch sơ tán dân sự và mở rộng hạ tầng quân sự ở Okinawa, Nhật Bản đang chuẩn bị cho kịch bản xung đột tại eo biển Đài Loan. Những động thái này không chỉ là phòng thủ mà còn mang tính răn đe, gửi tín hiệu rõ ràng đến Bắc Kinh rằng Tokyo đã sẵn sàng đối đầu.

Sự hợp tác lịch sử giữa Nhật Bản và Hàn Quốc càng làm dày thêm mạng lưới an ninh khu vực. Ngày 23 tháng Tám, tại Tokyo, Thủ tướng Nhật Bản Shigeru Ishiba và Tổng thống Hàn Quốc Yoon Suk-yeol đã ra tuyên bố chung đầu tiên sau 17 năm, cam kết tăng cường hợp tác quốc phòng và an ninh. Bỏ qua những căng thẳng lịch sử, hai nước nhận ra rằng mối đe dọa từ Triều Tiên và Trung Quốc đòi hỏi một mặt trận thống nhất. Sự xích lại gần nhau giữa Tokyo và Seoul, dưới sự hậu thuẫn của Washington, hoàn thiện mảnh ghép cuối cùng trong chuỗi liên minh Đông Bắc Á, tạo thành một vòng cung răn đe kéo dài từ Nhật Bản, qua Hàn Quốc, Đài Loan, đến Philippines và Úc.

Những hành động này không chỉ là phản ứng trước sự hung hăng của Trung Quốc mà còn là một chiến lược chủ động nhằm định hình môi trường an ninh khu vực. Từ các cuộc diễn tập quân sự đến triển khai vũ khí chiến lược, từ củng cố khuôn khổ pháp lý đến những đột phá ngoại giao, Mỹ và đồng minh đang xây dựng một mạng lưới liên minh chặt chẽ, linh hoạt và đầy sức mạnh. Trong bối cảnh Trung Quốc không ngừng mở rộng kho tên lửa và tăng cường hiện diện ở Biển Đông và eo biển Đài Loan, chiến lược “hòa bình thông qua sức mạnh” của chính quyền Trump đang chứng minh hiệu quả. Không có chiến tranh, nhưng áp lực răn đe là không thể phủ nhận. Khi các đồng minh cùng siết chặt vòng vây, Bắc Kinh phải đối mặt với một thực tế: bất kỳ hành động gây hấn nào cũng sẽ phải trả giá đắt.