Tại Castel Gandolfo, nơi Giáo hoàng Leo XIV đang nghỉ ngơi cho đến ngày 20 tháng 7, Zelensky và Giáo hoàng đã thảo luận về “nhu cầu cấp bách cho một nền hòa bình công bằng và lâu dài”. Tuyên bố từ Vatican nhấn mạnh rằng cuộc trò chuyện diễn ra trong không khí thân mật, với trọng tâm là tầm quan trọng của đối thoại như phương thức ưu tiên để chấm dứt các hành động thù địch. Giáo hoàng, vị lãnh đạo tinh thần mới được bầu hai tháng trước, đã bày tỏ nỗi đau buồn sâu sắc trước những nạn nhân của cuộc chiến và tái khẳng định sự gần gũi của mình với người dân Ukraine, khuyến khích mọi nỗ lực nhằm thả tự do cho các tù nhân và tìm kiếm các giải pháp chung. Đặc biệt, ông nhấn mạnh sự sẵn sàng của Vatican trong việc trở thành nơi tổ chức các cuộc đàm phán hòa bình giữa Moscow và Kyiv – một ý tưởng từng bị Nga thẳng thừng bác bỏ vào tháng 5 năm 2025.
Zelensky, với gương mặt khắc khoải nhưng đầy quyết tâm, đã cảm ơn Tòa Thánh vì những nỗ lực không ngừng nghỉ trong việc hỗ trợ Ukraine đưa hàng ngàn trẻ em bị cáo buộc bắt cóc sang Nga trở về. Nói bằng tiếng Anh với các phóng viên sau cuộc gặp, ông nhấn mạnh: “Chúng tôi muốn hòa bình… Chúng tôi trông cậy vào Vatican và Đức Thánh Cha để cung cấp một địa điểm cho một cuộc họp cấp cao của các nhà lãnh đạo nhằm chấm dứt cuộc chiến này.” Lời phát biểu của Zelensky không chỉ là một lời kêu gọi, mà còn là một lời nhắc nhở về những đau thương mà người dân Ukraine đang phải chịu đựng, từ những cuộc tấn công tàn bạo của Nga đến những mất mát không thể bù đắp của các gia đình bị chia cắt. Ông cũng tiết lộ trên Telegram rằng mình đã mời Giáo hoàng Leo XIV đến thăm Ukraine, một cử chỉ mang tính ngoại giao nhưng cũng đầy cảm xúc, nhằm củng cố mối quan hệ giữa Kyiv và Vatican.
Cuộc gặp này diễn ra trong một bối cảnh địa chính trị phức tạp. Chỉ vài giờ sau, Zelensky dự kiến gặp Keith Kellogg, đặc phái viên của Tổng thống Mỹ Donald Trump về Ukraine và Nga, người cũng tham dự Hội nghị Phục hồi Ukraine diễn ra vào ngày 10 và 11 tháng 7 tại Rome. Hội nghị này không chỉ tập trung vào việc huy động hỗ trợ tài chính và đầu tư tư nhân để tái thiết Ukraine, mà còn là một cơ hội để các nhà lãnh đạo quốc tế tái khẳng định cam kết với Kyiv trong lúc Nga tăng cường các cuộc tấn công. Việc Zelensky gặp cả Giáo hoàng Leo XIV và Kellogg trong cùng một ngày cho thấy sự khẩn trương trong nỗ lực ngoại giao của ông, khi Ukraine đang phải đối mặt với những thách thức quân sự và nhân đạo ngày càng nghiêm
trọng.
Giáo hoàng Leo XIV, vị giáo hoàng đầu tiên đến từ Mỹ, đã biến hòa bình ở Ukraine thành một ưu tiên hàng đầu trong triều đại ngắn ngủi nhưng đầy năng lượng của mình. Ngay từ khi nhậm chức, ông đã liên tục kêu gọi đối thoại và hòa giải. Trong cuộc điện đàm với Zelensky vào lament 12 tháng 5 năm 2025, ông đã bày tỏ “nỗi đau trong tim” vì “những đau khổ của người dân Ukraine yêu dấu” và kêu gọi mọi nỗ lực để đạt được một nền hòa bình lâu dài. Lời đề nghị của ông về việc Vatican sẵn sàng làm nơi trung gian cho các cuộc đàm phán hòa bình giữa Nga và Ukraine không phải là mới. Tuy nhiên, Nga đã từ chối ý tưởng này, với Bộ trưởng Ngoại giao Sergei Lavrov lập luận rằng Vatican không phải là địa điểm phù hợp cho các cuộc đàm phán giữa hai quốc gia Chính thống giáo. Lập trường này của Moscow đặt ra một rào cản lớn, nhưng sự kiên trì của Giáo hoàng và sự ủng hộ từ các đồng minh phương Tây, bao gồm cả Mỹ, cho thấy Vatican vẫn có thể đóng vai trò quan trọng trong tương lai.
Cuộc xung đột ở Ukraine, bắt đầu từ năm 2014 và leo thang với cuộc xâm lược toàn diện của Nga vào tháng 2 năm 2022, đã để lại những vết thương sâu sắc. Gần đây, Nga đã tăng cường các cuộc tấn công, với đợt không kích lớn nhất trong hơn ba năm qua nhắm vào một sân bay gần biên giới với Ba Lan, một thành viên của EU và NATO. Những hành động này không chỉ làm gia tăng thương vong mà còn làm phức tạp thêm các nỗ lực ngoại giao. Trong bối cảnh đó, lời kêu gọi hòa bình của Zelensky và Giáo hoàng Leo XIV mang một sức nặng đặc biệt. Zelensky nhấn mạnh rằng bất kỳ cuộc đàm phán nào cũng cần một tín hiệu rõ ràng từ Nga về ý định chấm dứt chiến tranh, chẳng hạn như một lệnh ngừng bắn hoàn toàn và vô điều kiện. Tuy nhiên, Kremlin vẫn giữ lập trường cứng rắn, với phát ngôn viên Dmitry Peskov nhấn mạnh rằng các cuộc đàm phán cần tập trung vào một nền hòa bình lâu dài, không chỉ là một lệnh ngừng bắn tạm thời.
Sự tham gia của Vatican vào vấn đề này không chỉ giới hạn ở các lời kêu gọi hòa bình. Giáo hoàng Leo XIV đã kế thừa nỗ lực của người tiền nhiệm, Giáo hoàng Francis, khi bổ nhiệm Hồng y Matteo Zuppi làm đặc phái viên để hỗ trợ việc đưa trẻ em Ukraine trở về và tìm kiếm “con đường hòa bình”. Mặc dù những nỗ lực của Zuppi đã chậm lại trong thời gian gần đây, cuộc gặp giữa Zelensky và Leo XIV cho thấy Vatican vẫn cam kết mạnh mẽ với sứ mệnh nhân đạo này. Ngoài ra, Ủy viên Nhân quyền Liên bang Nga, Tatiana Moskalkova, đã gửi thư cho Giáo hoàng, yêu cầu hỗ trợ đưa công dân Nga bị giam giữ tại Ukraine trở về, làm nổi bật thêm sự phức tạp của tình hình khi cả hai bên đều tìm kiếm sự trung gian của Vatican
Trong khi đó, Hội nghị Phục hồi Ukraine tại Rome là một bước đi quan trọng để đảm bảo tương lai cho đất nước này. Với sự tham gia của hơn 4.000 đại biểu, hội nghị không chỉ là nơi thảo luận về tài chính mà còn là một lời khẳng định về sự đoàn kết quốc tế với Ukraine. Tuy nhiên, những thách thức trên thực tế vẫn hiện hữu. Theo Tổng tư lệnh Ukraine Alexander Syrsky, lực lượng Ukraine đang ở thế bất lợi về nhân lực và vũ khí ở một số khu vực chiến sự then chốt. Điều này làm tăng thêm sự cấp bách cho các giải pháp ngoại giao, trong bối cảnh các cuộc tấn công của Nga ngày càng leo thang.
Cuộc gặp giữa Zelensky và Giáo hoàng Leo XIV không chỉ là một khoảnh khắc ngoại giao, mà còn là một lời nhắc nhở về sức mạnh của đối thoại trong những thời điểm đen tối nhất. Dù Nga đã từ chối lời đề nghị của Vatican, sự sẵn sàng của Tòa Thánh trong việc làm trung gian và cam kết của Zelensky đối với hòa bình cho thấy một tia hy vọng mong manh. Tuy nhiên, con đường phía trước vẫn đầy rẫy khó khăn, khi các cuộc tấn công tiếp diễn và các lập trường chính trị vẫn còn cách xa nhau. Liệu Vatican có thể trở thành cầu nối cho hòa bình, hay đây chỉ là một giấc mơ xa vời trong bối cảnh chiến tranh tàn khốc? Câu trả lời vẫn nằm trong tay các nhà lãnh đạo, những người phải chọn giữa đối thoại và đổ máu.
.png)