.png)
.png)
Vào những ngày đầu tháng Bảy năm 2025, thế giới chứng kiến một bước ngoặt đáng lo ngại trong cuộc xung đột ở Ukraine, khi Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump, trong nhiệm kỳ thứ hai, dường như đang xoay trục chính sách đối ngoại của Mỹ theo hướng làm suy yếu cam kết lâu dài của nước này đối với một đồng minh đang chiến đấu vì sự sống còn. Cuộc chiến giữa Ukraine và Nga, kéo dài hơn ba năm kể từ cuộc xâm lược toàn diện của Nga vào tháng Hai năm 2022, đã bước vào một giai đoạn mới đầy bất ổn, với những dấu hiệu rõ ràng rằng Washington đang rút dần sự hỗ trợ quân sự quan trọng dành cho Kyiv. Những động thái này, được đánh giá là một sự phản bội sâu sắc đối với Ukraine, không chỉ đe dọa sự tồn vong của một quốc gia mà còn làm lung lay nền tảng của trật tự an ninh toàn cầu mà Hoa Kỳ từng là trụ cột trong nhiều thập kỷ.
Cuộc chiến ở Ukraine không chỉ là câu chuyện của một quốc gia nhỏ bé chống lại gã khổng lồ Nga, mà còn là biểu tượng của cuộc đấu tranh giữa tự do và áp bức, giữa dân chủ và độc tài. Kể từ khi Nga phát động cuộc xâm lược, Ukraine, dưới sự lãnh đạo của Tổng thống Volodymyr Zelenskyy, đã thể hiện một sự kiên cường phi thường, chống trả quyết liệt trước quân đội Nga được trang bị vượt trội. Sự hỗ trợ của Hoa Kỳ, bao gồm các lô vũ khí hiện đại như tên lửa phòng không Patriot, pháo dẫn đường chính xác và xe chiến đấu Bradley, đã đóng vai trò then chốt trong việc giúp Ukraine trụ vững. Tuy nhiên, những động thái gần đây của chính quyền Trump đã làm dấy lên nỗi lo sợ rằng Kyiv đang bị bỏ rơi trong thời điểm cần đồng minh nhất.
Ngày 2 tháng Bảy năm 2025, Nhà Trắng thông báo rằng Tổng thống Trump đã ra lệnh tạm dừng chuyển giao một số hệ thống phòng không, bom dẫn đường chính xác và đạn pháo cho Ukraine, với lý do lo ngại về nguồn dự trữ vũ khí của Mỹ đang cạn kiệt. Quyết định này, được đưa ra chỉ hai ngày trước cuộc điện đàm kéo dài gần một giờ giữa Trump và Tổng thống Nga Vladimir Putin vào ngày 4 tháng Bảy, đã làm dấy lên những nghi ngờ về ý định thực sự của Washington. Trong cuộc gọi, Trump bày tỏ sự thất vọng khi không đạt được bất kỳ tiến triển nào trong việc thúc đẩy một lệnh ngừng bắn ở Ukraine, trong khi Putin nhấn mạnh rằng Nga sẽ không từ bỏ các mục tiêu chiến tranh của mình, bao gồm yêu cầu Ukraine phải nhượng bộ lãnh thổ và từ bỏ tham vọng gia nhập NATO.
Những lời lẽ của Trump, khi ông công khai phàn nàn rằng chính quyền tiền nhiệm của Joe Biden đã “vắt kiệt” kho vũ khí của Mỹ để hỗ trợ Ukraine, đã làm sâu sắc thêm cảm giác bị phản bội trong lòng người dân Ukraine. Một binh sĩ Ukraine tên Serhii, đến từ vùng Donetsk, chia sẻ với Sky News: “Tôi không phải là chính trị gia, nhưng đối với chúng tôi, những người đang bảo vệ Ukraine, đây là một sự phản bội.” Lời nói của anh, đầy đau đớn và tuyệt vọng, phản ánh tâm trạng của hàng triệu người Ukraine, những người từng xem Hoa Kỳ là ngọn hải đăng của hy vọng trong cuộc chiến sinh tử của họ.
Sự thay đổi trong chính sách của Trump không chỉ dừng lại ở việc tạm dừng hỗ trợ quân sự. Trong những tuần gần đây, ông đã liên tục đưa ra những tín hiệu mâu thuẫn về cam kết của Mỹ đối với Ukraine. Tại hội nghị thượng đỉnh NATO ở The Hague vào tháng Sáu, Trump từng để ngỏ khả năng cung cấp thêm tên lửa Patriot cho Ukraine, đồng thời tuyên bố rằng Putin “phải chấm dứt cuộc chiến này.” Tuy nhiên, chỉ vài tuần sau, ông lại bày tỏ sự thiếu kiên nhẫn với tiến trình đàm phán hòa bình, thậm chí ám chỉ rằng Ukraine và Nga nên tự giải quyết xung đột mà không cần sự can thiệp của Mỹ. Những phát ngôn này, kết hợp với việc ông từ chối tham gia vào các nỗ lực trừng phạt Nga của châu Âu, đã làm dấy lên lo ngại rằng Trump đang dần từ bỏ vai trò lãnh đạo toàn cầu của Mỹ để theo đuổi một chiến lược “nước Mỹ trên hết” đầy rủi ro.
Trong khi đó, trên chiến trường, tình hình ngày càng trở nên tồi tệ đối với Ukraine. Chỉ vài giờ sau cuộc điện đàm giữa Trump và Putin vào ngày 4 tháng Bảy, Nga đã phát động một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái quy mô lớn chưa từng có, với 550 máy bay không người lái và 11 tên lửa nhắm vào Kyiv và các khu vực khác. Tổng thống Zelenskyy gọi đây là “một trong những cuộc tấn công không kích quy mô lớn nhất” mà Ukraine từng phải hứng chịu, nhấn mạnh rằng thời điểm của cuộc tấn công trùng khớp một cách đáng ngờ với các báo cáo về cuộc gọi giữa Trump và Putin. “Nga một lần nữa cho thấy rằng họ không có ý định chấm dứt cuộc chiến,” Zelenskyy viết trên Telegram, đồng thời kêu gọi các đồng minh tăng cường hỗ trợ quân sự để bảo vệ người dân Ukraine.
Sự thất bại của Trump trong việc đạt được tiến bộ với Putin không chỉ làm lộ rõ sự bất lực của ông trong vai trò “người hòa giải toàn cầu” mà còn làm dấy lên câu hỏi về động cơ thực sự của ông. Nhiều nhà phân tích cho rằng Trump đang cố gắng gây sức ép với Ukraine để chấp nhận một thỏa thuận hòa bình có lợi cho Nga, bao gồm việc nhượng bộ các vùng lãnh thổ bị chiếm đóng như Crimea và các khu vực phía đông. Điều này được củng cố bởi thực tế rằng Trump đã thẳng thừng bác bỏ nỗ lực của Ukraine để gia nhập NATO, một động thái mà Kyiv xem là thiết yếu để đảm bảo an ninh lâu dài. Thay vì đối đầu với Putin, Trump dường như đang tìm cách làm hài lòng nhà lãnh đạo Nga, người mà ông từng mô tả là “bị dẫn dắt sai lầm” nhưng vẫn là một đối tác tiềm năng trong các vấn đề quốc tế khác, như cuộc xung đột giữa Israel và Iran.
Sự thay đổi này trong chính sách của Mỹ không chỉ ảnh hưởng đến Ukraine mà còn gửi đi một thông điệp nguy hiểm đến các đồng minh khác của Washington trên toàn cầu. Nếu Hoa Kỳ sẵn sàng quay lưng với một quốc gia đang chiến đấu để bảo vệ các giá trị dân chủ, thì liệu các đồng minh như Đài Loan, Hàn Quốc hay các nước Baltic có thể tin tưởng vào sự hỗ trợ của Mỹ trước các mối đe dọa từ Trung Quốc hay Nga? David Frum, trong một tập của The David Frum Show trên tờ The Atlantic, đã cảnh báo rằng sự sụp đổ của sự hỗ trợ của Mỹ dành cho Ukraine dưới thời Trump có thể làm lung lay hệ thống hòa bình và an ninh toàn cầu, vốn đã bảo vệ người Mỹ và các đồng minh trong nhiều thập kỷ. Sự từ chức của Đại sứ Bridget Brink, người từng phục vụ dưới cả chính quyền Biden và Trump, là một dấu hiệu rõ ràng về sự bất mãn trong nội bộ đối với chính sách của Trump đối với Ukraine.
Trong bối cảnh này, châu Âu đang cố gắng lấp đầy khoảng trống mà Mỹ để lại. Tổng thống Zelenskyy, trong chuyến thăm Đan Mạch vào ngày 4 tháng Bảy, đã kêu gọi tăng cường hợp tác với Liên minh châu Âu và NATO để bù đắp cho sự thiếu hụt hỗ trợ từ Mỹ. Tuy nhiên, ngay cả khi châu Âu cam kết cung cấp thêm viện trợ, thực tế là không quốc gia hay liên minh nào có thể thay thế hoàn toàn vai trò của Hoa Kỳ trong việc cung cấp vũ khí tiên tiến và hỗ trợ tình báo. Một chỉ huy cấp cao của Ukraine đã cảnh báo rằng nếu không có các hệ thống phòng không mới, Kyiv sẽ phải áp dụng các chiến thuật rủi ro cao, như đã thấy trong cái chết của một phi công F-16 dày dạn kinh nghiệm trong cuộc chiến chống lại máy bay không người lái của Nga.
Trong khi Trump tiếp tục nhấn mạnh rằng ông muốn chấm dứt cuộc chiến “một cách nhanh chóng,” các hành động của ông lại cho thấy một sự thiếu cam kết rõ ràng đối với việc đảm bảo một nền hòa bình công bằng cho Ukraine. Thay vào đó, ông dường như đang ưu tiên các lợi ích kinh tế và chính trị trong nước, với những lời hứa mơ hồ về “các thỏa thuận kinh doanh” với Nga. Những người chỉ trích, bao gồm cả nghị sĩ Ukraine Oleksiy Goncharenko, đã cảnh báo rằng Putin đang “thử nghiệm” Trump, chờ đợi xem liệu Mỹ có thực sự áp đặt các biện pháp trừng phạt cứng rắn hay không. Cho đến nay, Trump đã không thực hiện những lời đe dọa trước đây của mình về việc áp đặt thuế quan hoặc trừng phạt Nga, khiến nhiều người tin rằng ông đang nhượng bộ trước áp lực của Kremlin.
Khi cuộc chiến ở Ukraine bước vào giai đoạn nguy hiểm nhất, thế giới đang dõi theo để xem liệu Hoa Kỳ, dưới sự lãnh đạo của Trump, sẽ tiếp tục vai trò là ngọn cờ đầu của tự do hay sẽ từ bỏ trách nhiệm của mình, để lại Ukraine đơn độc đối mặt với cỗ máy chiến tranh của Nga. Đối với hàng triệu người Ukraine, những người đã hy sinh quá nhiều trong cuộc chiến này, sự im lặng từ Washington không chỉ là một sự thất bại mà còn là một vết thương sâu sắc, một sự phản bội không thể tha thứ.