.png)
.png)
Trong bóng tối đặc quánh của những đêm hè năm 2025, bầu trời Nga rung chuyển bởi những vụ nổ chói lòa, không phải từ pháo hoa mà từ những đòn đánh lạnh lùng, chính xác đến từng giây của lực lượng Ukraina. Hệ thống phòng không S-300, niềm kiêu hãnh bất khả xâm phạm của quân đội Nga, đã tan rã thành sắt vụn dưới những đợt tấn công không người lái táo bạo. Một lần nữa, chiến trường Đông Âu chứng kiến sự đảo ngược ngoạn mục của cán cân sức mạnh, nơi trí tuệ chiến thuật và công nghệ tiên tiến của Ukraina biến những pháo đài thép của Moskva thành đống tro tàn. Đây không chỉ là một chiến thắng quân sự, mà là lời tuyên ngôn đanh thép rằng Nga không còn là bá chủ bầu trời.
Cuộc tấn công bắt đầu tại tỉnh Belgorod, vùng đất biên giới chiến lược sát đông bắc Ukraina, nơi Nga từ lâu sử dụng làm bàn đạp cho các chiến dịch quân sự. Belgorod không chỉ là một điểm nóng giao tranh, mà còn là huyết mạch hậu cần, nơi binh lính, đạn dược và khí tài chiến tranh được tiếp tế không ngừng để duy trì tham vọng bành trướng của Điện Kremlin. Nhưng vào ngày 20 tháng 5 năm 2025, lực lượng vũ trang Ukraina đã tung ra một đòn đánh chớp nhoáng, phá hủy một cụm radar và tổ hợp phòng không S-300P ngay trên lãnh thổ Nga. Đây là đòn đánh kép, không chỉ nhằm vào khí tài mà còn vào niềm tin kiêu hãnh của Moskva về khả năng phòng thủ bất khả chiến bại.
Hệ thống S-300P, dù ra đời từ thời Liên Xô, vẫn là một trong những trụ cột phòng không chủ lực của Nga. Với khả năng phát hiện, khóa mục tiêu và tiêu diệt UAV, máy bay chiến đấu, thậm chí tên lửa đạn đạo, S-300 từng được xem là lá chắn thép bảo vệ bầu trời Nga. Nhưng trong khoảnh khắc, Ukraina đã biến cỗ máy chiến tranh trị giá hơn 200 triệu USD này thành đống phế liệu. Một đoạn video được Bộ Tổng tham mưu Ukraina công bố trên Telegram cho thấy hai vụ nổ liên tiếp, chính xác đến từng mét, xóa sổ bệ phóng S-300P và các radar hỗ trợ. Các chuyên gia quân sự nhận định, đòn đánh này có thể được thực hiện bằng tên lửa GMLRS từ hệ thống HIMARS hoặc M270 do phương Tây viện trợ, nhưng điều quan trọng không phải là vũ khí, mà là cách Ukraina triển khai chúng với độ chính xác lạnh người.
Không dừng lại ở Belgorod, chiến dịch của Ukraina lan rộng đến bán đảo Crimea, nơi Nga từ lâu xem là pháo đài bất khả xâm phạm kể từ khi sáp nhập năm 2014. Đêm ngày 2 tháng 5 năm 2025, một đội hình UAV Ukraina vượt biển, bay thẳng vào Tarkhankut, nơi đặt tổ hợp radar Nebo-M – “đôi mắt thần” của phòng không Nga. Với giá trị ước tính 100 triệu USD, Nebo-M có khả năng phát hiện UAV, máy bay tàng hình và tên lửa đạn đạo trong bán kính hàng trăm kilomet. Nhưng dưới làn sóng tấn công không người lái, tổ hợp radar tinh vi này bốc cháy như ngọn đuốc tuyệt vọng, để lại một khoảng trống chết người trong lưới phòng không Nga. Kênh Telegram Crimean Wind xác nhận toàn bộ cụm radar, từ Nebo-SVU đến Protivnik-GE, cùng cabin điều khiển trung tâm đã bị phá hủy hoàn toàn.
Những đòn đánh này không phải ngẫu nhiên. Ukraina đã triển khai một chiến lược bài bản, nhắm vào các mắt xích then chốt trong mạng lưới phòng không Nga. Từ Belgorod đến Crimea, rồi đến Donetsk, lực lượng đặc nhiệm “Bóng Ma” thuộc Tổng cục Tình báo Bộ Quốc phòng Ukraina (GUR) liên tục tung ra các đợt tấn công sấm sét. Ngày 19 tháng 5 năm 2025, tại Donetsk, hai bệ phóng S-300V cùng năm radar bị xóa sổ, biến lưới phòng không Nga tại đây thành một mớ hỗn độn. S-300V, phiên bản cải tiến với khả năng đánh chặn tên lửa hành trình và đạn đạo, từng là niềm tự hào của Nga, nay trở thành mục tiêu bất lực trước các UAV cảm tử giá rẻ của Ukraina. Một chiếc quadcopter nhỏ bé, với chi phí chỉ bằng phần nghìn so với khí tài Nga, đã thả bom chính xác, phá hủy hoàn toàn tổ hợp radar Nebo-M trị giá hàng trăm triệu USD.
Những tổn thất này không chỉ là con số vật chất. Mỗi radar bị phá hủy, mỗi bệ phóng bị xóa sổ là một đòn giáng mạnh vào sĩ khí quân đội Nga và uy tín của Tổng thống Vladimir Putin. Trong bối cảnh nền kinh tế Nga đang lao đao vì chiến tranh kéo dài và các lệnh trừng phạt quốc tế, việc liên tục mất đi các khí tài đắt đỏ là gánh nặng mà Điện Kremlin khó có thể kham nổi. Hơn nữa, việc khôi phục các hệ thống này không chỉ đòi hỏi tiền bạc mà còn thời gian – thứ mà Nga không có trong một cuộc chiến mà mỗi giây đều là cơ hội cho đối phương khai thác.
Hậu quả của những đòn đánh này là sự sụp đổ dây chuyền trong mạng lưới phòng không Nga. Tại Crimea, sau vụ tấn công vào Nebo-M, một hành lang radar mù đã hình thành, cho phép UAV Ukraina luồn sâu vào nội địa mà không bị phát hiện. Trung tá dự bị thuộc lực lượng vũ trang Ukraina, trong cuộc phỏng vấn với Radio Free Europe, nhận định rằng khu vực phía tây và tây bắc Crimea giờ đây gần như không còn được bảo vệ bởi radar. Đây là cơ hội vàng để Ukraina nhắm vào các mục tiêu chiến lược như sân bay, kho vũ khí và sở chỉ huy quân sự trên bán đảo.
Tương tự, tại Donetsk, sự tan rã của lưới phòng không khiến các kho đạn, điểm tập kết và sở chỉ huy Nga trở thành mục tiêu dễ dàng cho pháo binh và UAV Ukraina. Nga buộc phải điều động các radar cũ kỹ từ các khu vực an toàn hơn như miền Trung Nga để vá lỗ hổng, nhưng đây là một canh bạc nguy hiểm. Những radar này không chỉ kém hiệu quả hơn mà còn tạo ra điểm yếu mới ở nội địa Nga, nơi các nhà máy sản xuất vũ khí và trung tâm chỉ huy đang nằm trong tầm ngắm của Ukraina. Một chuyên gia quân sự phương Tây nhận định: “Nga có thể mở mắt ở Donetsk, nhưng lại mù lòa ở trung tâm đất nước.”
Chiến lược của Ukraina không chỉ dừng ở việc phá hủy khí tài. Họ còn nhắm vào chuỗi cung ứng chiến tranh của Nga, như nhà máy sản xuất UAV tại Yelabuga, nơi cung cấp hàng ngàn thiết bị không người lái để tấn công các thành phố Ukraina. Những cuộc không kích chính xác vào các cơ sở này cho thấy Ukraina không chỉ phòng thủ mà còn phản công sâu vào lãnh thổ Nga, biến những pháo đài công nghệ của Moskva thành mục tiêu dễ bị tổn thương.
Điều đáng chú ý là sự sáng tạo trong chiến thuật của Ukraina. Lần đầu tiên, họ triển khai các cuộc tấn công từ biển, sử dụng UAV cảm tử đường biển để đột kích các vị trí ven bờ Crimea. Những chiếc UAV nhỏ bé, rẻ tiền này đã thay đổi hoàn toàn cuộc chơi, biến các góc chết mà Nga từng xem là an toàn tuyệt đối thành những điểm yếu chí mạng. Chiến tranh hiện đại, như Ukraina đã chứng minh, không còn là cuộc đua ngân sách mà là trò chơi của trí tuệ và chiến thuật.
Trong khi Nga loay hoay vá các lỗ hổng phòng không, Ukraina tiếp tục đẩy nhanh nhịp độ tấn công. Các nhà phân tích tin rằng những tháng tới sẽ chứng kiến nhiều đòn đánh tương tự, nhắm vào các radar và tổ hợp phòng không còn lại của Nga. Nếu chiến dịch mùa hè của Tổng thống Putin tiếp tục trượt dốc, đây có thể trở thành sai lầm chiến lược nghiêm trọng nhất của ông kể từ khi phát động cuộc chiến. Ukraina, với sự hỗ trợ từ công nghệ phương Tây và lòng quả cảm không ngừng, đang viết lại luật chơi trên chiến trường, biến những gì từng được xem là bất khả xâm phạm thành đống tro tàn.