.png)
.png)
Ngày 18/7/2025, chiến trường Ukraine tiếp tục chìm trong khói lửa khi Nga không ngừng mở rộng kiểm soát lãnh thổ, bất chấp lời kêu gọi mạnh mẽ từ Tổng thống Mỹ Donald Trump về một thỏa thuận hòa bình trong vòng 50 ngày. Với những bước tiến quân sự không ngừng nghỉ, Nga đang áp đặt một thế trận áp đảo, đẩy Ukraine vào tình thế hiểm nghèo chưa từng có. Những ngôi làng chiến lược rơi vào tay Moscow, các tuyến phòng thủ của Kiev lung lay, và viễn cảnh hòa bình ngày càng trở nên xa vời trong cuộc xung đột đã kéo dài hơn ba năm, để lại những vết thương sâu sắc cho cả hai quốc gia.
Bộ Quốc phòng Nga ngày 16/7 tuyên bố quân đội nước này đã chiếm thêm ba ngôi làng dọc theo chiến tuyến trải dài hơn 1.000km: Kamianske ở tỉnh Zaporizhia, Dehtiarne ở Kharkov, và Popiv Yar ở Donetsk. Những bước tiến này không chỉ củng cố vị thế của Nga tại các khu vực trọng yếu mà còn phô diễn sự vượt trội về chiến thuật và nguồn lực của Moscow. Kamianske, một ngôi làng có vị trí chiến lược gần thành phố Zaporizhia, được Nga tuyên bố là đã nằm hoàn toàn trong tầm kiểm soát. Tuy nhiên, phía Ukraine phản bác, khẳng định rằng ngôi làng này đã bị phá hủy gần như hoàn toàn sau nhiều tháng giao tranh khốc liệt. Người phát ngôn quân đội Ukraine Vladyslav Voloshyn mô tả cảnh tượng tại Kamianske như một “bãi chiến trường hoang tàn”, nơi “không còn gì để cố thủ”. Ông nhấn mạnh rằng lực lượng Ukraine đã rút lui một cách có tính toán, nhưng vẫn duy trì các đợt phản công nhằm kìm hãm bước tiến của Nga.
Tình hình tại Popiv Yar, gần thành phố Pokrovsk – một trong những cứ điểm hậu cần quan trọng của Ukraine – vẫn đang là tâm điểm tranh cãi. Theo DeepState, một blog quân sự uy tín của Ukraine, khu vực này vẫn nằm trong “vùng xám”, nơi cả hai bên chưa thể thiết lập quyền kiểm soát tuyệt đối. Trong khi đó, thông tin về làng Dehtiarne ở Kharkov vẫn còn mơ hồ, với sự im lặng từ phía Kiev làm dấy lên những đồn đoán về thực trạng trên chiến trường. Trước đó, vào ngày 15/7, Nga cũng thông báo đã chiếm được Novohatske, một ngôi làng phía Tây Nam Pokrovsk, điều mà phía Ukraine đã xác nhận. Những động thái này cho thấy Nga đang triển khai một chiến lược bao vây có hệ thống, nhắm vào các tuyến hậu cần then chốt để cô lập và làm suy yếu lực lượng Ukraine.
Hiện tại, Nga kiểm soát gần 20% lãnh thổ Ukraine, bao gồm bán đảo Crimea (sáp nhập năm 2014) và bốn tỉnh Donetsk, Lugansk, Zaporizhia, và Kherson, được Moscow tuyên bố sáp nhập sau các cuộc trưng cầu dân ý gây tranh cãi vào năm 2022. Trong năm 2024, Nga đã mở rộng kiểm soát thêm khoảng 4.000 km², chủ yếu tập trung ở tỉnh Donetsk, nơi được coi là “trái tim” của chiến dịch mùa hè năm 2025. Từ tháng 1 đến tháng 6/2025, Nga tiếp tục duy trì nhịp độ tấn công, với 588 km² lãnh thổ được chiếm trong tháng 6, dù tốc độ có phần chậm lại so với giai đoạn cao điểm cuối năm 2024. Những con số này không chỉ phản ánh sức mạnh quân sự mà còn cho thấy sự kiên định của Nga trong việc thay đổi cục diện chiến trường, bất chấp áp lực quốc tế.
Trong bối cảnh đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đưa ra một “tối hậu thư” đầy tranh cãi, yêu cầu Nga đạt được thỏa thuận hòa bình trong 50 ngày, nếu không sẽ phải đối mặt với các lệnh trừng phạt kinh tế và thuế quan khắc nghiệt hơn. Lời kêu gọi này, được đưa ra ngay sau khi ông nhậm chức lần thứ hai, đã vấp phải sự phản đối gay gắt từ Moscow. Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov gọi những phát ngôn của ông Trump là “không thể chấp nhận được”, nhấn mạnh rằng Nga đã thích nghi với các lệnh trừng phạt và sẽ không từ bỏ mục tiêu chiến lược. Các nhà phân tích quốc tế nhận định rằng lời đe dọa của ông Trump, thay vì làm Nga chùn bước, lại vô tình tạo cơ hội để Moscow gia tăng áp lực quân sự, tận dụng tình trạng suy yếu của Ukraine.
Quân đội Ukraine, vốn đã chịu tổn thất nặng nề sau hơn ba năm chiến tranh, đang đối mặt với những thách thức chưa từng có. Thiếu hụt nhân lực, đạn dược, và vũ khí hiện đại đã khiến Kiev rơi vào thế phòng thủ bị động. Theo các báo cáo gần đây, hơn 107.000 trường hợp đào ngũ đã được ghi nhận từ đầu năm 2025, tăng 20% so với cả năm 2024. Chiến dịch phản công tại Kursk vào năm 2024, từng được kỳ vọng sẽ tạo bước ngoặt, đã thất bại trong việc duy trì các vùng lãnh thổ chiếm được, với chỉ còn 482 km² trong tay Ukraine so với 1.300 km² vào thời điểm cao điểm. Sự phụ thuộc vào viện trợ phương Tây, vốn đang bị chậm trễ do những bất đồng chính trị nội bộ tại các nước đồng minh, càng làm trầm trọng thêm tình hình.
Trên chiến trường, Nga đang áp dụng chiến thuật “nghìn vết cắt”, sử dụng các đơn vị nhỏ lẻ để thực hiện hàng trăm cuộc tấn công mỗi ngày, khiến Ukraine không thể tập trung lực lượng để phản công hiệu quả. Tại khu vực Donbass, Nga đang tiến gần các thành phố chiến lược như Pokrovsk và Konstantinovka, với mục tiêu cắt đứt các tuyến hậu cần và bao vây lực lượng Ukraine. Nếu kiểm soát được những khu vực này, Nga có thể mở đường tiến tới Sloviansk và Kramatorsk, từ đó củng cố quyền kiểm soát toàn bộ tỉnh Donetsk. Một số nhà phân tích thậm chí dự đoán rằng mục tiêu dài hạn của Nga là tiến về phía Tây, nhắm đến khu vực Dnipropetrovsk, nơi thành phố Dnipro – cách các vị trí hiện tại của Nga khoảng 150 km – có thể trở thành mục tiêu tiếp theo. Một khi giao tranh lan đến khu vực này, tinh thần chiến đấu của Ukraine có nguy cơ bị suy giảm nghiêm trọng.
Song song với các chiến dịch trên bộ, Nga cũng gia tăng các đợt tấn công trên không, sử dụng hàng nghìn máy bay không người lái và hàng trăm tên lửa để áp đảo hệ thống phòng không Ukraine. Các loại vũ khí mới như bom lượn dẫn đường chính xác và UAV Chernika đã giúp Nga duy trì ưu thế chiến thuật, đặc biệt tại Donetsk. Trong khi đó, Ukraine đang nỗ lực phát triển công nghệ UAV nội địa, với kế hoạch sản xuất 2,4 triệu chiếc trong năm 2025 để tạo ra các “vành đai phòng thủ”. Tuy nhiên, với nguồn lực hạn chế, những nỗ lực này khó có thể thay đổi cục diện trong ngắn hạn.
Ngoài khía cạnh quân sự, Nga còn nhắm đến các nguồn tài nguyên kinh tế chiến lược của Ukraine. Việc kiểm soát các mỏ lithium gần làng Shevchenko ở Donetsk hay các tuyến hậu cần tại Pokrovsk cho thấy Moscow không chỉ muốn thắng trên chiến trường mà còn nhằm làm suy yếu nền kinh tế Ukraine. Mất những khu vực này có thể đẩy Kiev vào tình trạng khủng hoảng kinh tế trầm trọng, trong bối cảnh ngân sách quốc gia đã cạn kiệt và phụ thuộc nặng nề vào viện trợ quốc tế.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky, trong những phát biểu gần đây, đã thừa nhận rằng việc giành lại toàn bộ lãnh thổ bị chiếm đóng bằng quân sự là “gần như bất khả thi”. Ông kêu gọi NATO bảo vệ các vùng lãnh thổ còn lại và nhấn mạnh con đường ngoại giao như một giải pháp khả thi. Tuy nhiên, với việc NATO chưa sẵn sàng kết nạp Ukraine và các bất đồng trong EU về các gói trừng phạt chống Nga, triển vọng đàm phán hòa bình vẫn còn xa vời. Nga, trong khi đó, khẳng định chỉ đàm phán dựa trên “thực tế mới” – tức là công nhận các vùng lãnh thổ bị chiếm đóng và các điều kiện như trung lập hóa Ukraine.
Cuộc chiến Nga-Ukraine đang bước vào một giai đoạn mới, nơi sự chênh lệch về lực lượng và nguồn lực ngày càng rõ rệt. Với mỗi ngôi làng bị chiếm, mỗi tuyến phòng thủ bị phá vỡ, Ukraine đang đứng trước nguy cơ sụp đổ một phần hệ thống phòng thủ. Trong khi đó, Nga, với sự kiên định và nguồn lực dồi dào, tiếp tục áp đặt ý chí của mình, bất chấp áp lực từ cộng đồng quốc tế. Những tháng tới sẽ là thời điểm quyết định, không chỉ cho số phận của Ukraine mà còn cho trật tự địa chính trị toàn cầu.