Kyiv Kêu Gọi Hỗ Trợ Quân Sự Khẩn Cấp Giữa Làn Sóng Tấn Công Nga

Ngày 23 tháng 7 năm 2025, Ukraine một lần nữa đứng trước ngã rẽ lịch sử, khi Tổng thống Volodymyr Zelenskyy công bố yêu cầu khẩn cấp thêm 5 tỷ euro từ các đồng minh phương Tây để mua sắm vũ khí, trong bối cảnh Kyiv chuẩn bị cho một vòng đàm phán hòa bình mới với Nga tại Istanbul. Yêu cầu này, được đưa ra chỉ vài giờ sau một trong những cuộc tấn công trên không lớn nhất của Nga vào thủ đô Kyiv, làm nổi bật mâu thuẫn sâu sắc trong chiến lược của Ukraine: vừa kêu gọi hòa bình, vừa củng cố sức mạnh quân sự để đối phó với một kẻ thù không khoan nhượng. Trong bối cảnh nguồn viện trợ từ Hoa Kỳ đang cạn kiệt dưới chính quyền Tổng thống Donald Trump, động thái này không chỉ là lời kêu cứu mà còn là một tuyên ngôn đanh thép về quyết tâm của Ukraine trong việc bảo vệ lãnh thổ, ngay cả khi con đường hòa bình đang lấp ló ở đường chân trời.

Cuộc chiến ở Ukraine, bước sang năm thứ ba, đã trở thành một bài kiểm tra khắc nghiệt về ý chí và khả năng của cả Kyiv lẫn các đồng minh phương Tây. Yêu cầu 5 tỷ euro mới nhất, được Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Denys Shmygal nhấn mạnh là cần thiết để lấp khoảng trống trong việc mua sắm vũ khí cho năm 2025, tập trung vào các hệ thống phòng không, đạn pháo và các loại vũ khí chính xác tầm xa. Theo Shmyhal, sự hỗ trợ này không chỉ giúp Ukraine cầm cự trước các cuộc tấn công ngày càng khốc liệt của Nga, mà còn là điều kiện tiên quyết để đảm bảo vị thế đàm phán mạnh mẽ hơn trong các cuộc hòa đàm sắp tới. “Chúng tôi cần vũ khí để nói chuyện từ vị trí của sức mạnh, không phải sự yếu đuối,” Shmygal tuyên bố trong một cuộc phỏng vấn với RBC-Ukraine, nhấn mạnh rằng các khoản tài trợ cần được các đồng minh phương Tây cam kết ngay từ ngân sách năm 2026.

Tuy nhiên, yêu cầu này đến vào một thời điểm đầy thách thức. Liên minh châu Âu, dù đã cam kết 11,1 tỷ euro thông qua Quỹ Hòa bình Châu Âu (EPF) kể từ năm 2022, đang phải vật lộn để đáp ứng các mục tiêu hỗ trợ quân sự của chính mình. Tháng 3 năm 2024, EU đã phê duyệt một quỹ hỗ trợ Ukraine trị giá 5 tỷ euro, nhưng quá trình triển khai bị chậm trễ do những bất đồng nội bộ, đặc biệt từ Pháp và Ý, về quy mô và cách thức hoạt động của quỹ. Ngành công nghiệp quốc phòng của châu Âu, dù đã nỗ lực tăng cường sản xuất vũ khí, vẫn chưa thể đáp ứng lời hứa cung cấp một triệu quả đạn pháo cho Ukraine, một cam kết từng được đưa ra với rất nhiều kỳ vọng. Trong khi đó, Nga, với nền kinh tế chuyển sang trạng thái chiến tranh và sự hỗ trợ vũ khí từ Iran và Triều Tiên, đang gia tăng áp lực quân sự với các cuộc tấn công quy mô lớn, như cuộc không kích vào Kyiv vào đêm 17 tháng 7, sử dụng hơn 550 máy bay không người lái và tên lửa đạn đạo.

Tình hình càng trở nên phức tạp khi chính quyền Trump tại Hoa Kỳ bày tỏ lập trường cứng rắn về việc cắt giảm viện trợ quân sự cho Ukraine. Tổng thống Trump, người đã công khai chỉ trích Tổng thống Nga Vladimir Putin và hứa hẹn cung cấp 10 tên lửa Patriot cho Ukraine, lại đồng thời nhấn mạnh rằng xung đột này “không thể kéo dài mãi mãi” và ưu tiên một giải pháp hòa bình thông qua đàm phán. Tuy nhiên, các quan chức Ukraine cho rằng số lượng tên lửa này chỉ đủ để đối phó với một đêm tấn công lớn từ Nga, gọi đó là “giọt nước trong đại dương” so với nhu cầu thực tế. Với việc nguồn cung vũ khí từ Mỹ ngày càng khan hiếm, Ukraine buộc phải tìm kiếm các kênh cung cấp thay thế thông qua châu Âu, đồng thời kêu gọi các đồng minh NATO đáp ứng “lời kêu gọi tuyệt vọng” về vũ khí sau các cuộc tấn công gần đây của Nga.

Trong khi đó, các cuộc đàm phán hòa bình tại Istanbul, dự kiến diễn ra hôm nay, đánh dấu lần đầu tiên trong bảy tuần hai bên ngồi vào bàn đàm phán. Tuy nhiên, phía Nga đã nhanh chóng hạ thấp kỳ vọng, với Điện Kremlin tuyên bố rằng “không nên mong đợi phép màu” từ các cuộc thảo luận này. Dưới áp lực từ chính quyền Trump, Ukraine đã bày tỏ sự sẵn sàng chấp nhận một lệnh ngừng bắn tạm thời kéo dài 30 ngày, một đề xuất được đưa ra trong các cuộc đàm phán tại Jeddah vào tháng 3 năm 2025. Tuy nhiên, các nhà phân tích lo ngại rằng bất kỳ thỏa thuận nào cũng sẽ đòi hỏi những nhượng bộ đau đớn từ cả hai phía, đặc biệt khi Nga tiếp tục duy trì lợi thế quân sự trên chiến trường.

Tại Kyiv, không khí chính trị cũng đang nóng lên. Yêu cầu tài trợ quân sự mới của Zelenskyy diễn ra trong bối cảnh nội bộ Ukraine xuất hiện những bất ổn. Một dự luật chống tham nhũng mới được thông qua gần đây, nhằm tăng cường giám sát của chính phủ đối với hai cơ quan chống tham nhũng chủ chốt, đã gây ra làn sóng biểu tình lớn nhất kể từ khi Nga mở cuộc xâm lược toàn diện vào năm 2022. Các nhà phê bình cho rằng luật này làm suy yếu tính độc lập của các cơ quan như Cục Chống Tham nhũng Quốc gia (NABU) và Văn phòng Công tố Chống Tham nhũng Đặc biệt (SAPO), đồng thời trao cho chính quyền Zelenskyy nhiều quyền kiểm soát hơn đối với các cuộc điều tra. Những cuộc biểu tình này, dù phản ánh sự bất mãn trong nước, cũng là minh chứng cho khát vọng dân chủ của người dân Ukraine, ngay cả trong thời chiến.

Sự phụ thuộc của Ukraine vào viện trợ phương Tây, đặc biệt từ EU và NATO, không chỉ là vấn đề tài chính mà còn là một câu hỏi chiến lược. Kể từ khi Nga sáp nhập Crimea bất hợp pháp vào năm 2014, NATO đã tăng cường hợp tác với Ukraine, cung cấp hỗ trợ chưa từng có về tài chính, quân sự và huấn luyện. Ukraine, từng là một trong những quốc gia đóng góp lực lượng lớn nhất cho các sứ mệnh gìn giữ hòa bình của Liên Hợp Quốc, giờ đây phải tập trung toàn bộ nguồn lực để tự vệ. Quan hệ đối tác lâu dài với Vệ binh Quốc gia California thông qua Chương trình Quan hệ Đối tác Nhà nước của Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ đã giúp hiện đại hóa lực lượng Ukraine, nhưng những nỗ lực này vẫn không thể bù đắp được sự chênh lệch về hỏa lực với Nga

Trong bối cảnh đó, yêu cầu 5 tỷ euro của Ukraine không chỉ là một con số tài chính, mà còn là một lời khẳng định về ý chí chiến đấu. Nó phản ánh sự kiên định của một quốc gia đang đứng trước lằn ranh giữa chiến tranh và hòa bình, giữa sống còn và đầu hàng. Nhưng liệu các đồng minh phương Tây có đáp ứng được lời kêu gọi này, khi chính họ cũng đang đối mặt với những thách thức nội bộ và sự mệt mỏi từ cuộc xung đột kéo dài? Câu trả lời không chỉ quyết định số phận của Ukraine, mà còn định hình trật tự địa chính trị của châu Âu trong những năm tới.