.png)
.png)
Ngày 21 tháng 7 năm 2025, một tuyên bố chung từ 28 quốc gia, bao gồm Anh, Canada, Nhật Bản và nhiều nước châu Âu, đã vang lên như một hồi chuông cảnh báo giữa lằn ranh của sự sống và cái chết tại Gaza. Với ngôn từ sắc bén và đầy cảm xúc, các ngoại trưởng từ những quốc gia này tuyên bố rằng cuộc chiến kéo dài 21 tháng tại Gaza “phải chấm dứt ngay lập tức”. Đây không chỉ là một lời kêu gọi hòa bình, mà là một lời buộc tội mạnh mẽ, một lời cảnh báo về sự sụp đổ của nhân tính khi chứng kiến những đau khổ không thể chịu đựng nổi của dân thường tại Gaza. Tuyên bố này, được đưa ra trong bối cảnh Israel ngày càng bị cô lập trên trường quốc tế, đã làm nổi bật một thực trạng đau lòng: hơn 2 triệu người dân Gaza đang đối mặt với một cuộc khủng hoảng nhân đạo thảm khốc, bị đẩy đến bờ vực của nạn đói và tuyệt vọng.
Cuộc chiến tại Gaza, khởi nguồn từ cuộc tấn công của Hamas vào miền nam Israel ngày 7 tháng 10 năm 2023, đã để lại những vết thương không thể hàn gắn. Vụ tấn công khiến khoảng 1.200 người thiệt mạng và 251 người bị bắt làm con tin, trong đó 50 người vẫn còn bị giam giữ, nhưng chưa đến một nửa được cho là còn sống. Phản ứng của Israel, một chiến dịch quân sự quy mô lớn, đã cướp đi sinh mạng của hơn 59.000 người Palestine, theo Bộ Y tế Gaza. Con số này, dù không phân biệt giữa dân thường và chiến binh, cho thấy một thực tế đau lòng: hơn một nửa nạn nhân là phụ nữ và trẻ em. Dù Bộ Y tế Gaza thuộc chính quyền Hamas, Liên Hợp Quốc và các tổ chức quốc tế khác vẫn coi đây là nguồn dữ liệu đáng tin cậy nhất về số thương vong.
Tuyên bố chung của 28 quốc gia không ngần ngại chỉ trích mô hình phân phối viện trợ của chính phủ Israel, gọi đó là “nguy hiểm, gây bất ổn và tước đoạt phẩm giá con người của người dân Gaza”. Họ lên án việc “nhỏ giọt” viện trợ và “những vụ giết chóc vô nhân đạo” đối với dân thường, bao gồm cả trẻ em, khi họ tuyệt vọng tìm kiếm những nhu cầu cơ bản nhất như nước và thực phẩm. Đặc biệt, các quốc gia này gọi cái chết của hơn 800 người Palestine khi tìm kiếm viện trợ là “kinh hoàng”, dựa trên số liệu từ Bộ Y tế Gaza và Văn phòng Nhân quyền Liên Hợp Quốc. Những hình ảnh khói lửa bốc lên từ các cuộc không kích của Israel tại thành phố Gaza, như được ghi lại vào ngày 21 tháng 7 năm 2025, đã trở thành biểu tượng của sự tàn phá không ngừng.
Không phải lần đầu tiên các đồng minh của Israel lên tiếng. Vào tháng 5 năm 2025, Anh, Pháp và Canada đã đưa ra một tuyên bố chung, kêu gọi chính phủ của Thủ tướng Benjamin Netanyahu dừng các hoạt động quân sự tại Gaza và đe dọa “hành động cụ thể” nếu yêu cầu này không được đáp ứng. Tuy nhiên, những lời chỉ trích này dường như chưa tạo ra tác động rõ rệt. Israel kiên quyết bác bỏ các cáo buộc về hành vi trong thời chiến, khẳng định lực lượng của họ hành động hợp pháp và đổ lỗi cho Hamas vì hoạt động trong các khu vực đông dân cư, khiến dân thường trở thành nạn nhân. Israel cũng tuyên bố đã cho phép đủ thực phẩm vào Gaza để duy trì nhu cầu cơ bản, đồng thời cáo buộc Hamas chiếm đoạt phần lớn viện trợ. Tuy nhiên, Liên Hợp Quốc đã bác bỏ cáo buộc này, khẳng định không có bằng chứng về việc viện trợ nhân đạo bị chuyển hướng trên quy mô lớn.
Sự vắng mặt của Hoa Kỳ và Đức trong danh sách các quốc gia ký tuyên bố chung là một điểm đáng chú ý. Đại sứ Hoa Kỳ tại Israel, Mike Huckabee, đã không ngần ngại gọi tuyên bố này là “ghê tởm” trong một bài đăng trên X, lập luận rằng áp lực nên được đặt lên “những kẻ man rợ của Hamas” thay vì Israel. Ông nhấn mạnh rằng Hamas đã từ chối mọi đề xuất hòa bình, và việc đổ lỗi cho Israel là “phi lý”. Trong khi đó, Ngoại trưởng Đức Johann Wadephul, dù không tham gia tuyên bố chung, đã bày tỏ “mối quan ngại lớn nhất” về tình hình nhân đạo thảm khốc tại Gaza trong cuộc trao đổi với người đồng cấp Israel Gideon Saar. Ông kêu gọi Israel thực hiện các thỏa thuận với Liên minh châu Âu để tăng cường viện trợ nhân đạo.
Cuộc khủng hoảng nhân đạo tại Gaza đã đạt đến mức độ chưa từng thấy. Dân số hơn 2 triệu người của vùng lãnh thổ này đang phụ thuộc gần như hoàn toàn vào viện trợ hạn chế được phép nhập vào. Nhiều người đã phải di tản nhiều lần, sống trong điều kiện khắc nghiệt, thiếu thốn thực phẩm, nước sạch và nơi trú ẩn. Hệ thống phân phối viện trợ của Israel, chủ yếu thông qua Quỹ Nhân đạo Gaza – một tổ chức do Mỹ hậu thuẫn – đã bị chỉ trích gay gắt. Kể từ khi quỹ này bắt đầu hoạt động vào tháng 5, hàng trăm người Palestine đã thiệt mạng trong các vụ nổ súng của binh sĩ Israel khi họ cố gắng tiếp cận các điểm phân phối viện trợ, theo các nhân chứng và quan chức y tế. Một sự cố vào cuối tháng 6 tại một kho phân phối viện trợ ở Gaza đã khiến hàng chục người thiệt mạng, làm dấy lên sự phẫn nộ trên toàn cầu.
Chương trình Lương thực Thế giới của Liên Hợp Quốc đã cảnh báo rằng cuộc khủng hoảng đói kém tại Gaza đã “đạt đến mức độ tuyệt vọng mới”. 90.000 phụ nữ và trẻ em cần được điều trị khẩn cấp vì suy dinh dưỡng, trong khi các bệnh viện không còn đủ khả năng cung cấp thực phẩm cho bệnh nhân hay nhân viên. Bác sĩ Khalil al-Daqran, phát ngôn viên của bệnh viện al-Aqsa ở Deir al-Balah, đã chia sẻ với BBC rằng các bệnh viện không thể cung cấp nổi một chai sữa cho trẻ em đang đói, do nguồn cung sữa công thức đã cạn kiệt. Các khu chợ tại Gaza cũng đóng cửa vì thiếu hụt thực phẩm nghiêm trọng. Những câu chuyện như thế này không chỉ là con số, mà là tiếng kêu cứu của hàng triệu con người bị mắc kẹt trong lằn ranh của sự sống và cái chết.
Tuyên bố chung của 28 quốc gia nhấn mạnh rằng không có giải pháp quân sự cho cuộc xung đột này. “Hiệp định ngừng bắn tiếp theo phải là hiệp định ngừng bắn cuối cùng,” Ngoại trưởng Anh David Lammy tuyên bố trước Quốc hội, đồng thời cảm ơn Hoa Kỳ, Qatar và Ai Cập vì những nỗ lực ngoại giao nhằm chấm dứt chiến tranh. Tuy nhiên, các cuộc đàm phán ngừng bắn giữa Israel và Hamas, dù đã diễn ra ở Qatar, vẫn chưa đạt được bước đột phá. Thủ tướng Netanyahu kiên quyết rằng việc mở rộng các hoạt động quân sự tại Gaza sẽ gây áp lực lên Hamas trong các cuộc thương lượng, một quan điểm bị nhiều nhà ngoại giao quốc tế bác bỏ. Lời kêu gọi của ông Lammy về một con đường chính trị hướng tới hòa bình, bao gồm cả khả năng công nhận Nhà nước Palestine, đã làm dấy lên hy vọng nhưng cũng đặt ra câu hỏi liệu cộng đồng quốc tế có sẵn sàng thực hiện các “hành động cụ thể” để buộc Israel tuân thủ hay không.
Cuộc chiến tại Gaza không chỉ là một cuộc xung đột khu vực; nó đã trở thành một vết nhơ trên lương tâm toàn cầu. Những hình ảnh trẻ em đói khát, những gia đình bị xé nát bởi bom đạn, và những đám đông tuyệt vọng chen lấn để nhận viện trợ đã làm rung chuyển thế giới. 28 quốc gia đã lên tiếng, nhưng sự vắng mặt của Hoa Kỳ và Đức, cùng với sự bác bỏ mạnh mẽ từ Israel, cho thấy những rạn nứt sâu sắc trong cách tiếp cận của cộng đồng quốc tế. Trong khi Hamas bị cáo buộc là nguyên nhân khởi phát chiến tranh, thì chính sách của Israel trong việc hạn chế viện trợ và tiếp tục các hoạt động quân sự đã làm gia tăng sự phẫn nộ toàn cầu, dẫn đến các cuộc biểu tình trên khắp thế giới và thậm chí một lệnh bắt giữ từ Tòa án Hình sự Quốc tế đối với Thủ tướng Netanyahu.
Khi khói lửa vẫn bốc lên từ Gaza, và khi những tiếng kêu cứu của người dân vang vọng qua những bức tường đổ nát, thế giới đang đứng trước một ngã rẽ. Liệu lời kêu gọi hòa bình của 28 quốc gia có đủ sức mạnh để thay đổi quỹ đạo của cuộc xung đột này? Liệu cộng đồng quốc tế có thể vượt qua những chia rẽ để mang lại một giải pháp lâu dài, hay Gaza sẽ tiếp tục chìm trong đau khổ? Câu trả lời vẫn còn bỏ ngỏ, nhưng một điều chắc chắn: sự im lặng không còn là lựa chọn.