.png)
.png)
Ngày 18 tháng 7 năm 2025, tại Câu lạc bộ Phóng viên Nước ngoài Đài Loan ở Đài Bắc, Phó Tổng thống Bi-khim Hsiao đã đứng trước các nhà báo quốc tế, truyền tải một thông điệp mạnh mẽ nhưng đầy kiềm chế: Đài Loan sẽ không khơi mào xung đột với Trung Quốc, nhưng cũng sẽ không khuất phục trước những hành động khiêu khích ngày càng gia tăng từ Bắc Kinh. Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị leo thang và những lời đe dọa liên tục từ chính quyền Trung Quốc, tuyên bố của bà Hsiao không chỉ là một lời khẳng định về cam kết hòa bình của Đài Loan mà còn là một sự thách thức tinh tế đối với những hành động hung hăng của Đảng Cộng sản Trung Quốc (CCP). Với giọng điệu sắc bén nhưng đầy tự tin, bà Hsiao đã vạch rõ lập trường của hòn đảo dân chủ tự trị này: tìm kiếm đối thoại dựa trên sự bình đẳng và tôn trọng, đồng thời kiên quyết bảo vệ chủ quyền và an ninh của mình trước những mối đe dọa ngày càng nghiêm trọng.
Bà Hsiao, người từng là đại diện không chính thức của Đài Loan tại Washington, đã tận dụng kinh nghiệm ngoại giao dày dặn của mình để gửi đi một thông điệp rõ ràng. “Chúng tôi không tìm kiếm xung đột. Chúng tôi sẽ không kích động đối đầu,” bà nhấn mạnh, đồng thời bày tỏ sự tiếc nuối trước “tư thế quân sự hung hăng” của Bắc Kinh đối với hòn đảo mà Trung Quốc tuyên bố là lãnh thổ của mình. Những lời này không chỉ là một lời kêu gọi hòa bình mà còn là một lời nhắc nhở rằng Đài Loan, dù nhỏ bé, không phải là một thực thể dễ bị khuất phục. Trong bối cảnh Trung Quốc liên tục gia tăng áp lực quân sự—với các máy bay chiến đấu và tàu chiến xuất hiện gần như hàng ngày quanh eo biển Đài Loan—lập trường của bà Hsiao phản ánh sự cân bằng giữa lòng kiên định và sự thận trọng chiến lược.
Trong bài phát biểu của mình, bà Hsiao đã chỉ trích mạnh mẽ những nỗ lực của CCP nhằm “xâm nhập, phá hoại và chia rẽ xã hội Đài Loan.” Bà lưu ý rằng kể từ khi bà và Tổng thống Lai Ching-te nhậm chức sau chiến thắng bầu cử vào năm ngoái, Bắc Kinh đã tăng cường các hành động khiêu khích, từ chiến dịch tuyên truyền đến các mối đe dọa quân sự công khai. “Chúng tôi đã chứng kiến sự gia tăng đáng kể trong các nỗ lực chủ động và khiêu khích của CCP,” bà nói, giọng điệu vừa cứng rắn vừa đầy cảm xúc. Những hành động này, theo bà, không chỉ nhằm vào chính phủ mà còn nhắm đến việc làm suy yếu tinh thần đoàn kết của người dân Đài Loan—một dân tộc đã kiên cường đối mặt với áp lực từ Trung Quốc trong nhiều thập kỷ.
Một trong những điểm nhấn trong bài phát biểu của bà Hsiao là sự kiên quyết không để những mối đe dọa cá nhân hay quốc tế cản trở tiếng nói của Đài Loan trên trường quốc tế. Bà tiết lộ rằng mình đã phải chịu “nhiều mức độ áp lực và đe dọa” từ Bắc Kinh, bao gồm cả hai lần bị trừng phạt cá nhân. Một sự kiện đáng chú ý được bà nhắc đến là báo cáo từ cơ quan tình báo Séc, cho biết các nhà ngoại giao Trung Quốc đã lên kế hoạch dàn dựng một vụ tai nạn xe hơi trong chuyến thăm của bà đến nước này vào năm 2024. May mắn thay, vụ việc không xảy ra, nhưng một quan chức Trung Quốc đã bị phát hiện vượt đèn đỏ khi bám theo xe của bà. “Tôi sẽ không để những hành động đó đe dọa hay ngăn cản tôi lên tiếng cho quan điểm của mình và của người dân Đài Loan,” bà tuyên bố, giọng nói vang lên như một lời khẳng định về sự bất khuất. “Chúng tôi sẽ tiếp tục hiện diện tích cực trong cộng đồng quốc tế.”
Tuyên bố của bà Hsiao đến vào một thời điểm đặc biệt nhạy cảm. Các báo cáo tình báo của Mỹ liên tục cảnh báo rằng Trung Quốc có thể đang chuẩn bị cho một cuộc xâm lược Đài Loan trước năm 2027, một viễn cảnh khiến cả thế giới lo ngại về nguy cơ xung đột toàn cầu. Đáp lại, bà Hsiao nhấn mạnh rằng Đài Loan đang tập trung vào việc ngăn chặn một cuộc xung đột như vậy. “Mọi thứ chúng tôi đang làm hiện nay là để ngăn chặn một cuộc xung đột xảy ra—không chỉ vào năm 2027, mà mãi mãi,” bà nói. Để đạt được mục tiêu này, Đài Loan đang “khẩn trương đầu tư vào năng lực tự vệ,” bao gồm việc tăng cường khả năng quân sự và củng cố các cảng cùng các điểm có thể trở thành mục tiêu đổ bộ của Trung Quốc. Chỉ mới ngày trước, Đài Loan đã hoàn thành các cuộc tập trận quân sự thường niên, mô phỏng các kịch bản phòng thủ chống lại một cuộc xâm lược tiềm tàng từ Trung Quốc, đồng thời tiến hành các bài tập phòng thủ dân sự để chuẩn bị cho dân chúng trước mọi tình huống.
Mối quan hệ của Đài Loan với Hoa Kỳ, đồng minh không chính thức lớn nhất của mình, cũng là một trọng tâm trong bài phát biểu của bà Hsiao. Hoa Kỳ, mặc dù không công nhận Đài Loan là một quốc gia, nhưng theo luật pháp của mình, có nghĩa vụ cung cấp cho hòn đảo các phương tiện để tự vệ. “Mối quan hệ với Hoa Kỳ rất quan trọng,” bà Hsiao khẳng định, lưu ý rằng sự ủng hộ này đã được duy trì qua nhiều chính quyền khác nhau và nhận được sự hỗ trợ lưỡng đảng mạnh mẽ từ Quốc hội Mỹ. Tuy nhiên, mối quan hệ này đang đối mặt với thách thức mới từ chính sách thương mại của Tổng thống Donald Trump. Kể từ tháng 4, Trump đã áp đặt các mức thuế quan đối với hầu hết các đối tác thương mại của Mỹ, bao gồm Đài Loan, với cáo buộc rằng họ duy trì thặng dư thương mại lớn. Đài Loan hiện đang đối mặt với mức thuế 32% đối với tất cả hàng hóa xuất khẩu sang Mỹ, mặc dù Washington đã tạm thời giảm mức thuế này xuống 10% trong 90 ngày để tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán thương mại. Bà Hsiao cho biết các nhà đàm phán từ cả hai phía đang “làm việc không ngừng nghỉ” để đạt được một thỏa thuận nhằm tránh các mức thuế này, đồng thời thúc đẩy hợp tác song phương trong công nghệ và đầu tư.
Sự từ chối đối thoại của Bắc Kinh với bà Hsiao và Tổng thống Lai là một trở ngại lớn trong việc giảm căng thẳng. Trung Quốc đã gắn nhãn cả hai là “những phần tử ly khai Đài Loan độc lập ngoan cố” và thậm chí đe dọa áp dụng án tử hình đối với những người bị coi là ủng hộ độc lập cho Đài Loan. Tuy nhiên, bà Hsiao không hề nao núng. Bà nhấn mạnh rằng Đài Loan sẽ tiếp tục thúc đẩy sự hiện diện của mình trên trường quốc tế, bất chấp những nỗ lực của Trung Quốc nhằm cô lập hòn đảo này. “Chúng tôi là một dân tộc yêu chuộng hòa bình,” bà nói, “nhưng chúng tôi sẽ không bao giờ từ bỏ quyền tự quyết của mình.”
Tuyên bố của bà Hsiao không chỉ là một thông điệp gửi đến Bắc Kinh mà còn là một lời kêu gọi đến cộng đồng quốc tế, đặc biệt là các đồng minh như Hoa Kỳ, Nhật Bản và các nước châu Âu, để tiếp tục ủng hộ Đài Loan trong việc duy trì hiện trạng ở eo biển Đài Loan. Hiện trạng này—không độc lập chính thức, không sáp nhập vào Trung Quốc—là nền tảng cho sự ổn định mong manh trong khu vực. Tuy nhiên, với việc Trung Quốc tăng cường các hoạt động quân sự, bao gồm việc gửi máy bay và tàu chiến gần Đài Loan gần như hàng ngày, sự ổn định đó ngày càng bị đe dọa. Các hành động này, theo bà Hsiao, là “phản tác dụng” và chỉ làm gia tăng căng thẳng trong khu vực.
Trong khi Đài Loan tiếp tục củng cố khả năng phòng thủ của mình, phần lớn vũ khí của hòn đảo này được cung cấp bởi Hoa Kỳ. Gần đây, Mỹ đã phê duyệt gói bán vũ khí trị giá 2 tỷ USD cho Đài Loan, bao gồm hệ thống phòng thủ tên lửa tiên tiến, nhằm tăng cường khả năng đối phó với các mối đe dọa từ Trung Quốc. Những động thái này, cùng với các cuộc tập trận quân sự gần đây, gửi đi một tín hiệu rõ ràng rằng Đài Loan không chỉ dựa vào lời nói để bảo vệ mình. “Chúng tôi đang làm mọi thứ có thể để ngăn chặn bất kỳ tính toán sai lầm nào từ phía Trung Quốc,” bà Hsiao nói, nhấn mạnh rằng mục tiêu cuối cùng của Đài Loan là duy trì hòa bình và ổn định trong khu vực.
Khi bài phát biểu của bà Hsiao khép lại, không khí trong phòng họp báo dường như tràn ngập một sự kết hợp giữa quyết tâm và lo lắng. Đài Loan, một hòn đảo với dân số chỉ 23 triệu người, đang đứng trước một gã khổng lồ với hơn 1,4 tỷ dân và một trong những lực lượng quân sự mạnh nhất thế giới. Tuy nhiên, thông qua những lời lẽ sắc bén và đầy cảm xúc của bà Hsiao, Đài Loan đã một lần nữa khẳng định rằng họ không chỉ là một bên bị động trong trò chơi địa chính trị này. Họ là một dân tộc kiên cường, sẵn sàng đối mặt với những thách thức phía trước, nhưng đồng thời kêu gọi một con đường hòa bình thông qua đối thoại và tôn trọng lẫn nhau. Liệu Bắc Kinh có đáp lại lời kêu gọi này hay tiếp tục con đường đối đầu? Câu trả lời vẫn còn nằm ở tương lai, nhưng với những người như bà Hsiao dẫn dắt, Đài Loan rõ ràng đang chuẩn bị cho mọi kịch bản