Ngày 22 tháng 6 năm 2025, chiến sự tại khu vực Kursk của Nga đã bước vào giai đoạn bùng nổ mới, khi Tư lệnh tối cao của quân đội Ukraine, Đại tướng Oleksandr Syrskyi, công khai xác nhận: khoảng 10.000 binh sĩ Nga đang bị cuốn vào vòng xoáy giao tranh dữ dội với lực lượng Ukraine ngay trên lãnh thổ Nga. Đây là mặt trận nóng bỏng nhất ngoài biên giới Ukraine, đánh dấu một bước leo thang chưa từng có kể từ khi Kyiv mở chiến dịch tấn công xuyên biên giới vào tháng 8 năm 2024.
Theo thông tin từ Syrskyi, quân đội Ukraine hiện vẫn kiểm soát khoảng 90 km² tại huyện Glushkovsky, vùng Kursk – một phần lãnh thổ Nga mà Kyiv đã chiếm giữ gần tròn một năm qua, bất chấp nhiều đợt phản công dữ dội từ phía Moscow. “Chúng tôi đang chủ động tiến hành các hoạt động nhằm ngăn chặn nguy cơ tấn công từ đối phương,” Syrskyi nhấn mạnh trong buổi họp báo sáng Chủ nhật, đồng thời cam kết sẽ mở rộng quy mô và chiều sâu các đòn tấn công vào vị trí quân sự của Nga trong khu vực này.
Sự hiện diện của Ukraine ngay trên đất Nga đã làm đảo lộn toàn bộ kế hoạch điều quân của Moscow. Ban đầu, khi Kyiv bất ngờ vượt biên giới, họ đã chiếm hơn 1.000 km² tại Kursk, tạo ra vùng đệm chiến lược, buộc Nga phải dồn lực lượng lớn để đối phó. Có thời điểm, số quân Nga và đồng minh Bắc Triều Tiên tại Kursk lên tới 70.000 người. Tuy nhiên, sau nhiều tháng giao tranh ác liệt, Ukraine buộc phải rút lui khỏi phần lớn diện tích, chỉ còn giữ được 90 km² trọng yếu, nhưng vẫn đủ để ép Nga phải duy trì tới 10.000 quân tại đây thay vì điều động sang các mặt trận then chốt ở Donetsk, Pokrovsk, Toretsk, Lyman, Zaporizhzhia và Kherson.
Hệ quả là, chiến dịch của Ukraine tại Kursk không chỉ mang ý nghĩa quân sự mà còn là đòn chiến lược, làm tiêu hao lực lượng Nga, ngăn họ tăng cường áp lực tại các điểm nóng miền đông Ukraine. Tướng Syrskyi khẳng định: “Chúng tôi kết hợp giữa phòng thủ chủ động và tấn công linh hoạt, không chỉ giữ vững trận địa mà còn mở rộng các đợt tập kích vào sâu trong lòng địch.” Ông cũng tiết lộ, các đơn vị xung kích đặc biệt của Ukraine – được thành lập từ đầu chiến dịch Kursk – hiện đã triển khai trên toàn tuyến, sẵn sàng cho các đòn đánh mới.
Bất chấp tuyên bố của Điện Kremlin rằng đã “giải phóng hoàn toàn” Kursk, thực tế trên chiến trường lại phủ nhận điều đó. Các nguồn tin độc lập và cả phía Nga đều xác nhận giao tranh vẫn diễn ra ác liệt, quân Ukraine tiếp tục bám trụ tại nhiều vị trí then chốt, đẩy Nga vào thế phải dàn trải lực lượng, đối mặt với nguy cơ tổn thất lớn do các đợt tập kích nhỏ lẻ nhưng hiệu quả của Kyiv.
Tình hình càng thêm phức tạp khi Nga liên tục tăng cường không kích, sử dụng máy bay không người lái và tên lửa nhằm vào các thành phố Ukraine xa tiền tuyến, buộc Kyiv phải điều chỉnh chiến lược phòng không. Tuy nhiên, áp lực lớn nhất với Moscow hiện nay vẫn là việc phải duy trì một lực lượng khổng lồ ngay trên đất Nga để đối phó với nguy cơ Ukraine mở rộng vùng kiểm soát hoặc tiến hành các chiến dịch đột kích sâu hơn vào nội địa.
Giới quan sát nhận định, mặt trận Kursk đã trở thành “vết thương hở” của Nga, vừa là biểu tượng cho sự táo bạo của Ukraine, vừa là thách thức lớn cho khả năng điều phối chiến lược của quân đội Nga. Trong bối cảnh chiến sự ở Donetsk, Dnipropetrovsk và các vùng miền đông vẫn căng thẳng, việc 10.000 quân Nga bị “cột chân” tại Kursk là minh chứng cho hiệu quả của chiến lược “chia lửa” mà Kyiv đang theo đuổi.
Tướng Syrskyi tuyên bố dứt khoát: “Chúng tôi sẽ không dừng lại ở phòng ngự thụ động. Ukraine sẽ tiếp tục mở rộng quy mô các đợt tấn công, không chỉ ở Kursk mà trên toàn tuyến, nhằm làm suy yếu ý chí và lực lượng của đối phương.” Trong khi đó, phía Nga vẫn chưa thể đưa ra giải pháp triệt để cho “bài toán Kursk”, khi mọi nỗ lực phản công đều vấp phải sức kháng cự ngoan cường và linh hoạt của quân đội Ukraine.
Cuộc chiến tại Kursk, từ một chiến dịch đột kích táo bạo, nay đã trở thành mặt trận chiến lược, nơi Ukraine không chỉ bảo vệ lãnh thổ mà còn chủ động mang chiến tranh vào sâu trong lòng nước Nga, buộc Moscow phải trả giá đắt cho từng tấc đất. Và khi 10.000 quân Nga vẫn còn đang mắc kẹt, chưa thể giải quyết dứt điểm “ổ kháng cự” của Ukraine, cán cân chiến sự tại Đông Âu vẫn tiếp tục nghiêng về phía bất định, với những diễn biến khó lường trong những ngày tới.