Ngày 5 tháng 6 năm 2025, thế giới đang chứng kiến những diễn biến địa chính trị nóng bỏng, nơi Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đứng giữa lằn ranh của những thách thức chưa từng có. Từ Bắc Kinh đến Moscow, từ chiến trường Ukraine đến các hành lang quyền lực ở Washington, những quyết định của ông Trump đang định hình tương lai của các mối quan hệ quốc tế, trong bối cảnh căng thẳng thương mại leo thang với Trung Quốc và xung đột Nga-Ukraine đẩy các cường quốc vào thế đối đầu nguy hiểm. Sự cứng rắn của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, lời đe dọa trả đũa từ Tổng thống Nga Vladimir Putin, và những bước đi táo bạo của Ukraine đang khiến Nhà Trắng rơi vào trạng thái bất ổn, buộc Tổng thống Trump phải đối mặt với những đêm trắng đầy lo âu.
Tại Bắc Kinh, Tập Cận Bình đang chơi một ván cờ địa chính trị đầy toan tính. Trong bối cảnh Tổng thống Trump thúc đẩy một cuộc điện đàm trực tiếp để xoa dịu căng thẳng thương mại và công nghệ giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới, nhà lãnh đạo Trung Quốc gửi đi thông điệp rõ ràng: không có nhượng bộ, không có đối thoại. Lập trường kiên quyết này không chỉ làm gia tăng áp lực lên chính quyền Trump mà còn phơi bày sự phức tạp trong nội bộ Đảng Cộng sản Trung Quốc. “Tôi thích Chủ tịch Tập của Trung Quốc, luôn thích và sẽ luôn thích, nhưng ông ấy rất cứng rắn và cực kỳ khó để thỏa thuận,” Trump viết trên Truth Social vào lúc 2:17 sáng giờ Washington, một dấu hiệu cho thấy ông đang mất ngủ vì những rào cản từ Bắc Kinh. Trong khi các quan chức Mỹ liên tục khẳng định rằng một cuộc đối thoại cấp cao đang được chuẩn bị, Trung Quốc vẫn giữ im lặng, không xác nhận bất kỳ kế hoạch nào cho một cuộc điện đàm trong tương lai gần. Sự bế tắc này làm dấy lên nghi ngờ rằng Bắc Kinh đang chờ đợi những nhượng bộ rõ ràng từ Washington trước khi ngồi vào bàn đàm phán.
Theo Kelly Ann, cựu cố vấn cấp cao của Trump, sự từ chối của Trung Quốc không chỉ là một chiến thuật trì hoãn mà còn có thể là dấu hiệu của sự thay đổi sâu sắc trong chính trị nội bộ Bắc Kinh. “Nếu Trump và Tập không sớm đối thoại, căng thẳng song phương có thể leo thang tới mức không thể kiểm soát,” bà cảnh báo. Trung Quốc, trong khi đó, đang khéo léo mở rộng quan hệ với châu Âu, tận dụng căng thẳng thương mại giữa EU và Mỹ để làm suy yếu áp lực từ Washington. Động thái này không chỉ làm phức tạp hóa chiến lược của Trump mà còn đặt ra câu hỏi về khả năng lãnh đạo của Tập Cận Bình trong nội bộ chính quyền Trung Quốc. Nhà nghiên cứu Gorden Chan, trong một cuộc phỏng vấn với News ngày 2 tháng 6, đã đưa ra một giả thuyết gây sốc: Tập có thể đang mất quyền kiểm soát tuyệt đối. “Quyền lực của ông ấy đang bị thách thức, đặc biệt trong các quyết sách liên quan đến Mỹ,” Chan khẳng định. Nếu đúng, điều này có thể làm sụp đổ chiến lược đối thoại trực tiếp mà Trump đặt cược, khi ông vẫn tin rằng các vấn đề giữa hai nước có thể được giải quyết thông qua trao đổi cá nhân giữa hai nhà lãnh đạo.
Trong khi đó, tại Moscow, Tổng thống Vladimir Putin đang làm nóng thêm bầu không khí địa chính trị bằng những lời đe dọa mạnh mẽ. Sau cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) của Ukraine vào các sân bay quân sự Nga hôm 1 tháng 6, gây thiệt hại cho 41 phi cơ, bao gồm cả oanh tạc cơ hạng nặng và phi cơ do thám A-50 quý hiếm, Putin đã tuyên bố sẽ trả đũa. Trong cuộc điện đàm với Trump ngày 4 tháng 6, ông Putin nhấn mạnh rằng Nga không thể để yên trước hành động của Ukraine. “Đó là một cuộc trò chuyện tốt đẹp, nhưng không phải là cuộc trò chuyện sẽ dẫn đến hòa bình ngay lập tức,” Trump viết trên Truth Social, tiết lộ sự căng thẳng trong cuộc đối thoại. Putin, với giọng điệu cứng rắn, khẳng định rằng Nga sẽ đáp trả các cuộc tấn công, dù Trump không tiết lộ chi tiết về phản ứng của Mỹ hay liệu Washington có kêu gọi kiềm chế hay không.
Cuộc tấn công của Ukraine không chỉ gây tổn thất nặng nề cho Nga mà còn làm lộ ra sự coi thường trắng trợn của Putin đối với sinh mạng binh sĩ của chính mình. Theo báo cáo mới nhất từ Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), tổn thất của Nga tại Ukraine đang tiến gần đến con số 1 triệu binh sĩ thiệt mạng và bị thương kể từ khi cuộc xâm lược bắt đầu vào tháng 5 năm 2022. Trong số đó, khoảng 250.000 người đã bỏ mạng trên chiến trường. CSIS nhấn mạnh rằng chiến thuật “tấn công ô ạc” của Nga, với tốc độ tiến quân chỉ khoảng 50 mét mỗi ngày, đã dẫn đến tổn thất khổng lồ về cả nhân lực và thiết bị. “Sự coi thường của Putin đối với lực lượng của mình là không thể chối cãi,” báo cáo của CSIS khẳng định. Trong khi đó, Nga vẫn duy trì khả năng sản xuất và triển khai UAV ở quy mô đáng sợ, với hơn 2.100 chiếc mỗi tháng và khả năng đạt tới 500 UAV mỗi đêm trong các đợt tấn công vào Ukraine. Những con số này không chỉ làm gia tăng áp lực lên Ukraine mà còn đặt ra thách thức lớn cho các đồng minh phương Tây, đặc biệt là Mỹ.
Tại Washington, chính quyền Trump đang đứng trước ngã rẽ khó khăn. Trong khi Trump tập trung vào việc thúc đẩy một thỏa thuận hòa bình với Nga, Mỹ vẫn chưa phê duyệt gói viện trợ quân sự mới cho Ukraine. Đại sứ Mỹ tại NATO, Matth Waker, nhấn mạnh rằng Washington đang trông đợi châu Âu đảm nhận vai trò lãnh đạo trong việc hỗ trợ Ukraine. Tuy nhiên, quyết định của Trump không tham dự hội nghị Nhóm Liên lạc Quốc phòng Ukraine (UDCC) ngày 4 tháng 6 và từ bỏ vai trò lãnh đạo nhóm chuyển giao viện trợ đã gây lo ngại sâu sắc cho các đồng minh châu Âu. Dưới thời cựu Tổng thống Joe Biden, Mỹ là nguồn viện trợ quân sự lớn nhất cho Ukraine, nhưng các khoản hỗ trợ hiện tại đang cạn kiệt nhanh chóng. Việc Trump ưu tiên đàm phán hòa bình thay vì tiếp tục viện trợ quân sự đang khiến châu Âu phải vật lộn để lấp đầy khoảng trống mà Mỹ để lại.
Trong nước, Trump cũng đối mặt với áp lực nội bộ. Tỷ phú công nghệ Elon Musk đã công khai chỉ trích dự luật chi tiêu “One Big Beautiful Bill” (OBB) do Trump đề xuất, cảnh báo rằng nó sẽ đẩy nước Mỹ vào vực thẳm nợ nần với mức thâm hụt ngân sách lên tới 2,5 nghìn tỷ USD. Phát ngôn của Musk đã làm rạn nứt nội bộ Đảng Cộng hòa, khi một số nghị sĩ ủng hộ ông, trong khi những người khác, như lãnh đạo Thượng viện John Thune, bác bỏ quan điểm của Musk. “Đây là một dự luật lớn và tuyệt vời, và Tổng thống vẫn trung thành với nó,” thư ký báo chí Nhà Trắng Carol Lis tuyên bố, khẳng định quyết tâm của Trump bất chấp những ý kiến trái chiều.
Trong bối cảnh đó, Israel đang nổi lên như một thế lực quốc phòng đáng gờm, với doanh số xuất khẩu vũ khí đạt kỷ lục 14,7 tỷ USD trong năm 2024. Sự tăng trưởng này, đặc biệt ở thị trường châu Âu, phản ánh nhu cầu ngày càng cao đối với các hệ thống quốc phòng tiên tiến của Israel, trong bối cảnh lo ngại về một cuộc tấn công tiềm tàng của Nga vào NATO. Tuy nhiên, điều này cũng làm dấy lên câu hỏi về sự phụ thuộc của châu Âu vào các đối tác ngoài Mỹ, khi Washington chuyển trọng tâm sang khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.
Thế giới đang ở ngã ba đường, nơi những quyết định của Trump, Tập, và Putin sẽ định hình tương lai của hòa bình và xung đột toàn cầu. Từ những đêm trắng ở Nhà Trắng đến các chiến trường đẫm máu ở Ukraine, từ các hành lang quyền lực ở Bắc Kinh đến các sân bay quân sự bị tàn phá ở Nga, mọi ánh mắt đang đổ dồn về những nhà lãnh đạo này, trong một ván cờ địa chính trị không khoan nhượng.