Ngày 6 tháng 6 năm 2025, thế giới chứng kiến những diễn biến địa chính trị và quân sự nóng bỏng, từ vụ cháy kinh hoàng của một siêu tàu chở 3000 xe điện Trung Quốc trên Thái Bình Dương đến động thái phô diễn sức mạnh hạt nhân đầy thách thức của Bắc Kinh, trong bối cảnh căng thẳng với Hoa Kỳ ngày càng leo thang. Những sự kiện này, cùng với các diễn biến ở Ukraina, Trung Đông và các điểm nóng khác, đang làm rung chuyển trật tự toàn cầu, đặt các quốc gia vào thế đối đầu không khoan nhượng.
Trên Thái Bình Dương, cách đảo Adak, Alaska khoảng 300 hải lý, tàu vận tải khổng lồ Town Morning Midas, chở theo 3000 ô tô, trong đó có 800 xe điện, đã bốc cháy dữ dội hôm thứ Ba. Con tàu, với trọng tải 46.800 tấn, rời cảng Yên Đài, Trung Quốc vào ngày 26 tháng 5, từng ghé qua Nam Sa ở Quảng Đông và Thượng Hải trước khi gặp nạn. Dù thủy thủ đoàn 22 người đã được lực lượng tuần duyên Mỹ sơ tán an toàn, đám cháy vẫn không thể kiểm soát, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ từ việc vận chuyển xe điện sử dụng pin lithium-ion. Các chuyên gia cảnh báo rằng những đám cháy từ pin lithium-ion tạo ra nhiệt độ cực cao, dễ gây phản ứng dây chuyền và đòi hỏi lượng nước khổng lồ – lên đến 30 m³ – để dập tắt. Những vụ việc tương tự từng xảy ra vào các năm 2022 và 2023, gây thiệt hại nghiêm trọng, buộc ngành vận tải biển phải xem xét lại các tiêu chuẩn an toàn. Sự cố này không chỉ là một thảm họa logistics mà còn là lời cảnh báo về những rủi ro công nghệ trong bối cảnh Trung Quốc đẩy mạnh xuất khẩu xe điện ra thị trường toàn cầu, đặc biệt là Mexico.
Trong khi đó, tại Bắc Kinh, chính quyền Trung Quốc đã chọn thời điểm nhạy cảm để công khai chi tiết về hỏa tiễn đạn đạo xuyên lục địa (ICBM) DF-5, một vũ khí hạt nhân thế hệ đầu tiên với sức công phá từ 3 đến 4 megaton – gấp 200 lần quả bom nguyên tử từng phá hủy Hiroshima. Truyền hình Trung ương Trung Quốc (CCTV) hôm 2 tháng 6 đã công bố thông số của DF-5: dài 32,6 m, đường kính 3,35 m, nặng 183 tấn, tầm bắn 12.000 km, đủ khả năng tấn công lục địa Mỹ và Tây Âu với độ chính xác trong vòng 500 m. Động thái này, theo chuyên gia Tống Trung Bình, cựu giảng viên quân đội Bắc Kinh, không chỉ khẳng định vị thế cường quốc hạt nhân của Trung Quốc mà còn gửi tín hiệu đe dọa trực tiếp đến Hoa Kỳ. Với kho dự trữ ước tính hơn 600 đầu đạn hạt nhân và dự kiến vượt mốc 1000 vào năm 2030, Bắc Kinh đang cho thấy tham vọng củng cố sức mạnh quân sự, đặc biệt khi các biến thể nâng cấp của DF-5 có thể mang nhiều đầu đạn hơn. Dù tuyên bố không sử dụng vũ khí hạt nhân trước, động thái công khai này của Trung Quốc là một lời cảnh báo rõ ràng rằng Bắc Kinh sẵn sàng đối đầu với Washington trong cuộc đua chiến lược đang ngày càng gay gắt.
Ở một diễnshoe khác, Ukraina tiếp tục là tâm điểm của các diễn biến quân sự quốc tế. Cuộc họp lần thứ 28 theo định dạng Gramsty vào ngày 4 tháng 6 đã mang lại cho Kyiv những khoản viện trợ quân sự kỷ lục từ các đồng minh phương Tây. Vương quốc Anh cam kết hỗ trợ 4,5 tỷ bảng Anh, trong đó 247 triệu bảng dành cho huấn luyện lực lượng vũ trang Ukraina, cùng khoản tài trợ 350 triệu bảng cho máy bay không người lái (UAV). Đức phê duyệt gói viện trợ 5 tỷ euro, bao gồm vũ khí tầm xa, hệ thống phòng không và đạn dược. Hà Lan, Bỉ, Canada và Thụy Điển cũng công bố các gói viện trợ hàng trăm triệu euro, từ tàu chống mìn, UAV đến thiết bị tác chiến điện tử và xe bọc thép. Bộ trưởng Quốc phòng Ukraina Rusterov nhấn mạnh rằng viện trợ an ninh năm 2025 sẽ vượt xa các năm trước, đánh dấu bước ngoặt trong cuộc chiến chống lại sự xâm lược của Nga. Trong khi đó, Nga bị cáo buộc che giấu tổn thất sau chiến dịch “Mạng Nhện” của Ukraina vào ngày 1 tháng 6, khi 117 UAV tấn công bốn phi trường quân sự chiến lược của Moscow. Hình ảnh vệ tinh cho thấy Nga sử dụng máy bay mù để đánh lừa tình báo phương Tây, nhưng những thiệt hại thực sự – bao gồm một oanh tạc cơ chiến lược Tu-95 bị phá hủy – khó có thể che đậy hoàn toàn.
Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump, trong một động thái gây tranh cãi, đã yêu cầu Thượng viện hoãn bỏ phiếu về dự luật trừng phạt Nga, do thượng nghị sĩ Lindsey Graham và Richard Blumenthal đề xuất, nhằm áp thuế 500% đối với hàng nhập khẩu từ các quốc gia mua dầu và nguyên liệu thô của Nga. Dự luật, được 82/100 thượng nghị sĩ ủng hộ, nhắm đến việc siết chặt áp lực kinh tế lên Moscow. Tuy nhiên, Trump cho rằng một thỏa thuận hòa bình với Nga đang trong tầm tay và không muốn làm hỏng cơ hội này bằng các biện pháp trừng phạt mới. Động thái này diễn ra trong bối cảnh chính quyền Trump chuyển hướng công nghệ chống UAV từ Ukraina sang các lực lượng Mỹ ở Trung Đông, chuẩn bị cho các cuộc xung đột tiềm tàng với Iran và lực lượng Houthi ở Yemen. Quyết định này đã gây ra những tranh luận gay gắt, khi Nga tăng cường các cuộc tấn công bằng UAV vào Ukraina, với hơn 20.000 chiếc được triển khai kể từ đầu năm 2025.
Căng thẳng Mỹ-Trung cũng leo thang với sắc lệnh cấm Đại học Harvard tuyển sinh viên quốc tế mới, với lý do an ninh quốc gia. Chính quyền Trump cáo buộc Harvard có liên hệ với Trung Quốc, đe dọa an ninh Mỹ thông qua việc lợi dụng visa du học để đánh cắp thông tin kỹ thuật. Sắc lệnh, có hiệu lực ngay lập tức và kéo dài ít nhất 6 tháng, là một phần của chiến dịch siết chặt nhập cư của Trump, bao gồm lệnh cấm công dân 12 quốc gia và hạn chế nhập cảnh từ 7 quốc gia khác, như Afghanistan, Iran, Cuba và Venezuela. Những động thái này làm gia tăng sự chia rẽ trong nội bộ nước Mỹ và làm phức tạp thêm quan hệ với các đồng minh.
Tại Hàn Quốc, tân Tổng thống Lee Jam đang đối mặt với áp lực lớn từ cả Mỹ và Trung Quốc. Trong khi cam kết hàn gắn quan hệ với Bắc Kinh và Triều Tiên, ông Lee phải cân bằng giữa liên minh quân sự với Mỹ và lợi ích kinh tế từ Trung Quốc – đối tác thương mại lớn nhất của Seoul. Chính sách ngoại giao thực dụng của ông được kỳ vọng sẽ bảo vệ ngành công nghiệp bán dẫn và tiếp cận thị trường Trung Quốc-ASEAN, nhưng thách thức từ cuộc cạnh tranh chiến lược Mỹ-Trung và mối đe dọa từ Triều Tiên vẫn là bài toán khó.
Ở Cuba, sinh viên bãi khóa phản đối mức cước di động cắt cổ do công ty viễn thông nhà nước ETECSA áp dụng. Với mức lương trung bình chỉ 5700 peso/tháng, chi phí 25 USD cho 6GB dữ liệu di động vượt quá khả năng chi trả của nhiều người. Dù chính phủ Cuba hứa hẹn hỗ trợ, làn sóng bất mãn vẫn lan rộng, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ đàn áp tương tự các cuộc biểu tình năm 2021.
Thế giới đang đứng trước lằn ranh của những xung đột mới, từ Thái Bình Dương đến Đông Âu, từ Trung Đông đến Caribbean. Những sự kiện này không chỉ là những diễn biến riêng lẻ mà là dấu hiệu của một trật tự toàn cầu đang bị thử thách bởi tham vọng, công nghệ và sức mạnh quân sự.