Quái thú F-55 xuất hiện: Mỹ đã sẵn sàng cho chiến trường Tây Thái Bình Dương

Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị leo thang và cuộc đua công nghệ quốc phòng ngày càng khốc liệt, một tuyên bố bất ngờ từ Tổng thống Mỹ Donald Trump đã làm rung chuyển ngành công nghiệp hàng không toàn cầu. Trong chuyến thăm Qatar vào tháng 5 năm 2025, ông Trump đã công khai ý tưởng về một phiên bản mới của máy bay chiến đấu F-35, được ông gọi là F-55 – một chiến đấu cơ hai động cơ đầy tham vọng, hứa hẹn định hình lại ưu thế trên không của Hoa Kỳ và các đồng minh. Lời tuyên bố này không chỉ đơn thuần là một ý tưởng kỹ thuật, mà còn là một nước cờ chiến lược, một phát súng hiệu mở ra một chương mới trong cuộc cạnh tranh công nghệ quân sự, đặc biệt tại khu vực Tây Thái Bình Dương – chiến trường của những tham vọng lớn.

Ngày 15 tháng 5, tại thủ đô Doha, Qatar, Tổng thống Trump đã khiến các nhà lãnh đạo doanh nghiệp từ Boeing và Lockheed Martin sửng sốt khi công bố ý định phát triển F-55, một phiên bản “siêu nâng cấp” của F-35 với hai động cơ. “Tôi không thích máy bay một động cơ,” ông Trump thẳng thắn tuyên bố, viện dẫn sự an toàn và hiệu suất vượt trội của các máy bay nhiều động cơ như Boeing 747. Dù thoạt nghe như một ý tưởng bộc phát, lời nói của ông đã nhanh chóng khơi mào một cuộc tranh luận sôi nổi trong giới quốc phòng, đặt ra câu hỏi liệu đây có phải là một chiến lược được tính toán kỹ lưỡng hay chỉ là một phút ngẫu hứng của vị tổng thống nổi tiếng với phong cách “nói lớn, làm lớn”.

Ý tưởng về F-55 không chỉ là một đề xuất kỹ thuật. Nó phản ánh những áp lực địa chính trị ngày càng gia tăng, đặc biệt từ Trung Quốc, với các máy bay chiến đấu tàng hình J-20 và J-35 đang đe dọa ưu thế của Mỹ tại Thái Bình Dương. Hơn nữa, nó còn là một tín hiệu gửi tới ngành công nghiệp quốc phòng Mỹ, buộc các tập đoàn như Lockheed Martin phải suy nghĩ táo bạo hơn trong bối cảnh cạnh tranh khốc liệt với các chương trình máy bay chiến đấu thế hệ thứ sáu như F/A-XX của Hải quân và NGAD (F-47) của Không quân.

Ý tưởng về một chiếc F-35 hai động cơ ngay lập tức vấp phải sự hoài nghi từ các chuyên gia. Bộ trưởng Không quân Mỹ Frank Kendall, trong một cuộc phỏng vấn với tờ Breaking Defense, nhấn mạnh rằng việc thêm một động cơ vào thiết kế tối ưu hóa cho một động cơ duy nhất không chỉ là một thay đổi đơn giản. “Đó gần như là thiết kế lại hoàn toàn,” ông Kendall khẳng định. Thách thức kỹ thuật của F-55 là không nhỏ: từ việc tái cấu trúc thân máy bay, điều chỉnh các cửa hút không khí và ống xả, đến việc đảm bảo khả năng tàng hình – yếu tố cốt lõi của F-35 – không bị ảnh hưởng.

Bà Stephanie Peterson, Giám đốc chương trình quốc phòng tại Trung tâm An ninh Mỹ Mới, cũng cảnh báo rằng việc biến F-35 thành F-55 có thể không phải là cách sử dụng hiệu quả nguồn lực tài chính và thời gian. Việc bổ sung động cơ thứ hai sẽ làm thay đổi tiết diện phản xạ radar, đòi hỏi một quá trình tái thiết kế và thử nghiệm tốn kém, có thể lên tới hàng chục tỷ đô la. Hơn nữa, với phiên bản F-35B (cất và hạ cánh thẳng đứng), việc thêm động cơ sẽ phá vỡ sự cân bằng lực nâng, khiến ý tưởng này gần như bất khả thi.

Tuy nhiên, với các biến thể F-35A (cất và hạ cánh thông thường) và F-35C (dùng trên hàng không mẫu hạm), ý tưởng về động cơ đôi lại có những lý do thuyết phục. Hải quân Mỹ từ lâu đã ưa chuộng máy bay hai động cơ vì độ an toàn cao hơn trong các nhiệm vụ trên biển, nơi một động cơ dự phòng có thể cứu phi công khỏi thảm họa khi cách xa tàu sân bay hàng trăm dặm. Tương tự, Không quân Mỹ cũng có thể thấy tiềm năng trong một phiên bản F-35A hai động cơ, với khả năng mang nhiều nhiên liệu và vũ khí hơn, phù hợp cho các nhiệm vụ tầm xa tại Tây Thái Bình Dương.

Sự xuất hiện của khái niệm F-55 không thể tách rời bối cảnh địa chính trị. Trung Quốc, với các máy bay chiến đấu tàng hình J-20 và J-35, đang thách thức trực tiếp ưu thế trên không của Mỹ. Các báo cáo từ Bộ Quốc phòng Mỹ cho thấy Trung Quốc đã tiến hành các hoạt động gián điệp mạng quy mô lớn, đánh cắp hàng trăm ngàn tài liệu liên quan đến F-35 từ năm 2008 đến 2014. Dù mức độ thành công của các hoạt động này vẫn còn tranh cãi, chúng đã tạo ra một áp lực chiến lược: Mỹ cần một thiết kế mới, vượt xa những gì có thể đã bị rò rỉ.

Hơn nữa, địa lý của Tây Thái Bình Dương – với những khoảng cách mênh mông giữa các căn cứ không quân – đòi hỏi máy bay chiến đấu có tầm bay xa, khả năng mang tải trọng lớn và độ bền cao. F-35, với thiết kế một động cơ, có thể gặp khó khăn trong các nhiệm vụ tuần tra kéo dài hoặc tấn công sâu mà không cần tiếp nhiên liệu trên không. Một chiếc F-55 hai động cơ, nếu thành công, có thể giải quyết những hạn chế này, nhưng với cái giá là khả năng tàng hình có thể bị ảnh hưởng.

Tuyên bố của ông Trump tại Qatar không phải ngẫu nhiên. Vùng Vịnh, với các quốc gia giàu có như Qatar, UAE và Ả Rập Saudi, là thị trường tiềm năng cho các sản phẩm quốc phòng cao cấp. Với thỏa thuận bán vũ khí trị giá 142 tỷ đô la cho Ả Rập Saudi trước đó, Mỹ đang tận dụng nhu cầu quân sự của khu vực để thúc đẩy ngành công nghiệp quốc phòng. F-55, nếu được phát triển, có thể trở thành một lựa chọn “thế hệ 5.5” – đủ tiên tiến để cạnh tranh trên thị trường quốc tế, nhưng không quá tối tân để làm suy yếu ưu thế của Mỹ.

Mô hình hợp tác ba bên – giữa Lockheed Martin, chính phủ Mỹ và các đối tác vùng Vịnh – đã được chứng minh với chương trình F-15X của Boeing. Ả Rập Saudi và Qatar không chỉ mua máy bay, mà còn đầu tư vào quá trình phát triển, nâng cao năng lực công nghiệp quốc phòng trong nước. Với F-55, Mỹ có thể lặp lại chiến lược này, thu hút vốn nước ngoài để giảm chi phí nghiên cứu, đồng thời tạo ra một sản phẩm xuất khẩu chiến lược, thắt chặt liên minh và đảm bảo các quốc gia đồng minh nằm trong quỹ đạo công nghệ của Mỹ.

Trong bối cảnh Lockheed Martin mất hợp đồng NGAD (F-47) vào tay Boeing và bị loại khỏi chương trình F/A-XX của Hải quân, F-55 có thể là cơ hội để tập đoàn này lấy lại vị thế. Với hơn 3.600 đơn đặt hàng F-35 và dây chuyền sản xuất ổn định, Lockheed Martin vẫn có nguồn lợi nhuận lớn. Tuy nhiên, việc thiếu một dự án chiến đấu cơ thế hệ mới có thể khiến họ tụt hậu trong cuộc đua công nghệ. Ý tưởng về F-55, dù là một phiên bản “siêu nâng cấp” của F-35 hay một thiết kế hoàn toàn mới, là một nước cờ chiến lược để duy trì sự cạnh tranh.

Hơn nữa, F-55 có thể lấp đầy khoảng trống thị trường mà F-47 – với đơn giá hơn 300 triệu đô la và khả năng không được xuất khẩu – không thể đáp ứng. Các quốc gia đồng minh, từ châu Âu đến châu Á, cần một chiến đấu cơ tiên tiến nhưng có giá cả phải chăng hơn. F-55, nếu được định vị khéo léo, có thể trở thành lựa chọn lý tưởng, vừa củng cố vị thế của Lockheed Martin, vừa tăng cường ảnh hưởng của Mỹ trên trường quốc tế.

Tuyên bố về F-55 của Tổng thống Trump không chỉ là một ý tưởng kỹ thuật, mà còn là một lời kêu gọi hành động. Nó thách thức ngành công nghiệp quốc phòng Mỹ suy nghĩ táo bạo, đổi mới mạnh mẽ và sẵn sàng đối phó với các mối đe dọa toàn cầu. Dù F-55 có trở thành hiện thực hay chỉ là một “quả bóng thăm dò”, nó đã khơi mào một cuộc tranh luận quan trọng về sự cân bằng giữa công nghệ, chi phí và chiến lược xuất khẩu. Trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt với Trung Quốc và các đối thủ khác, F-55 không chỉ là một chiếc máy bay – nó là biểu tượng của tham vọng Mỹ trong việc duy trì vị thế thống trị bầu trời.