.png)
.png)
Trong một động thái gây sốc, quân đội Nga đã phát động cuộc tấn công không kích quy mô lớn nhất từ trước đến nay vào Ukraine trong đêm 31/5 và rạng sáng 1/6/2025, sử dụng tới 472 máy bay không người lái (UAV) tự sát Geran-2 cùng các tên lửa đạn đạo và hành trình tối tân. Cuộc tập kích này không chỉ đánh dấu bước ngoặt trong chiến thuật quân sự của Moscow mà còn phơi bày những thách thức nghiêm trọng đối với hệ thống phòng không Ukraine, vốn đang chật vật đối phó với chiến lược "dội mưa lửa" ngày càng tàn khốc của Nga. Trong bối cảnh cuộc đàm phán hòa bình dự kiến diễn ra tại Istanbul vào ngày 2/6, hành động này của Nga gửi đi tín hiệu mạnh mẽ về ý định áp đảo đối thủ cả trên chiến trường lẫn bàn đàm phán.
Cuộc tấn công lịch sử: Sức mạnh hủy diệt từ bầu trời
Theo Bộ tư lệnh Không quân Ukraine, Nga đã triển khai một đợt tấn công hiệp đồng với quy mô chưa từng có, sử dụng 3 tên lửa đạn đạo Iskander-M, 4 tên lửa hành trình Kh-101 và Iskander-K, cùng 472 UAV tự sát Geran-2 và các phi cơ mồi nhử. Các mục tiêu chính của cuộc tấn công là các tỉnh chiến lược như Kharkov, Sumy, Zhytomyr, Odessa, Donetsk, Dnipro và Zaporizhzhia – những khu vực đóng vai trò then chốt trong mạng lưới quân sự và hậu cần của Ukraine.
Phòng không Ukraine, dù đã nỗ lực đánh chặn, chỉ có thể bắn hạ 3 tên lửa Kh-101, 1 tên lửa Iskander-K và 210 UAV tự sát. Trong khi đó, 172 phi cơ mồi nhử bị gây nhiễu và lạc hướng, nhưng đáng lo ngại hơn cả là việc cả 3 tên lửa đạn đạo Iskander-M, một tên lửa hành trình và khoảng 90 UAV tự sát đã xuyên thủng lưới phòng không, gây ra những thiệt hại tiềm tàng mà Ukraine chưa công bố chi tiết. Cuộc tấn công diễn ra vào rạng sáng, nhưng thông tin chỉ được công khai vào buổi tối, cho thấy sự thận trọng của Kiev trong việc đánh giá hậu quả.
Hình ảnh từ Bilozerske, một khu vực bị tấn công trước đó vào ngày 30/5, cho thấy một khu chung cư bốc cháy dữ dội sau các đợt không kích bằng UAV. Những cảnh tượng tương tự có thể đã lặp lại ở nhiều khu vực khác trong cuộc tấn công đêm 31/5, khi Nga dồn toàn lực để áp đảo hệ thống phòng thủ của Ukraine.
Chiến thuật "dội mưa lửa": Áp lực không ngừng lên Ukraine
Cuộc tấn công này đánh dấu bước chuyển mình rõ rệt trong chiến lược quân sự của Nga. Nếu như một năm trước, việc Nga triển khai 30 UAV trong một đêm là điều hiếm thấy, thì nay, con số 472 UAV trong một đợt tấn công cho thấy sự gia tăng chóng mặt về năng lực sản xuất và triển khai vũ khí của Moscow. Theo tình báo Ukraine, Nga hiện có khả năng sản xuất tới 300 UAV tầm xa mỗi tháng, và chỉ mất chưa đầy ba ngày để tạo ra số lượng tương tự. Thậm chí, các tài liệu rò rỉ cho thấy Nga đặt mục tiêu nâng sản lượng lên 500 UAV mỗi ngày, mở ra viễn cảnh đáng sợ về các đợt tấn công với quy mô lên tới 1.000 UAV trong tương lai gần.
Chiến thuật "dội mưa lửa" của Nga không chỉ dựa vào số lượng mà còn kết hợp các loại vũ khí tối tân, đặc biệt là tên lửa đạn đạo Iskander-M. Với tốc độ vượt âm thanh (Mach 7), tầm bắn lên tới 500 km và khả năng thay đổi quỹ đạo linh hoạt, Iskander-M gần như không thể bị đánh chặn bởi các hệ thống phòng không hiện tại của Ukraine, kể cả những tổ hợp tiên tiến như Patriot hay IRIS-T. Đầu đạn của Iskander-M có thể mang từ 480 kg đến 700 kg thuốc nổ, với các biến thể như đầu đạn chùm, xuyên phá boongke, hay xung điện từ (EMP), đủ sức phá hủy các mục tiêu giá trị cao như kho vũ khí, sở chỉ huy, hay trận địa phòng không.
Bên cạnh đó, UAV Geran-2, được cải tiến từ thiết kế Shahed-136 của Iran, đã trở thành nỗi ám ảnh đối với phòng không Ukraine. Với cấu trúc sợi carbon và lớp sơn đen giảm khả năng bị phát hiện vào ban đêm, Geran-2 không chỉ rẻ mà còn hiệu quả trong việc làm quá tải các hệ thống phòng không thông qua các đợt tấn công đồng thời. Sự kết hợp giữa UAV giá rẻ và tên lửa đạn đạo tối tân đã tạo nên một chiến lược hiệp đồng đáng sợ, khiến Ukraine rơi vào tình trạng thiếu hụt đạn dược phòng không nghiêm trọng.
Ukraine chật vật đối phó: Hệ thống phòng không kiệt sức
Hệ thống phòng không Ukraine, vốn phụ thuộc nhiều vào các tổ hợp Patriot, SAMP/T và NASAMS do phương Tây cung cấp, đang đối mặt với thách thức chưa từng có. Trong cuộc tấn công đêm 31/5, Ukraine đã để lọt 3 tên lửa Iskander-M và 90 UAV, cho thấy sự bất lực của các hệ thống phòng không trước chiến thuật tấn công bão hòa của Nga. Các chuyên gia quân sự phương Tây, như Viện Nghiên cứu Kiel, nhận định rằng ngay cả các tổ hợp Patriot hay IRIS-T cũng chỉ có 4% cơ hội đánh chặn thành công tên lửa Iskander-M, do tốc độ siêu thanh và khả năng tàng hình plasma của loại tên lửa này.
Thêm vào đó, chiến thuật sử dụng UAV mồi nhử của Nga đã làm kiệt quệ nguồn đạn dược phòng không của Ukraine. Các UAV Gerbera, được Nga triển khai từ giữa năm 2024, không chỉ đóng vai trò trinh sát mà còn làm mồi nhử, buộc các hệ thống phòng không Ukraine phải kích hoạt và lộ vị trí, tạo cơ hội cho các tên lửa Iskander-M tấn công chính xác. Việc Nga thậm chí trang bị đầu đạn cho các UAV mồi nhử, biến chúng thành vũ khí tự sát giá rẻ, càng làm tăng áp lực lên lực lượng phòng không Ukraine.
Tình trạng thiếu hụt đạn dược của Ukraine càng trở nên nghiêm trọng khi nguồn viện trợ từ phương Tây đang giảm dần. Gói viện trợ quân sự trị giá 5,65 tỷ USD từ Đức, dù được công bố gần đây, dường như không đủ để bù đắp cho những tổn thất mà Ukraine phải gánh chịu trước các đợt tấn công không ngừng của Nga. Trong khi đó, Ukraine đã phải sử dụng đến các drone FPV (góc nhìn thứ nhất) để đánh chặn UAV đối phương, một dấu hiệu rõ ràng cho thấy sự tuyệt vọng trong việc duy trì khả năng phòng thủ.
Tín hiệu chiến lược của Moscow trước thềm đàm phán
Cuộc tấn công quy mô lớn này diễn ra ngay trước thềm vòng đàm phán hòa bình tại Istanbul, cho thấy ý định của Nga không chỉ là gây thiệt hại trên chiến trường mà còn tạo áp lực tối đa lên Ukraine và các đồng minh phương Tây. Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov đã tuyên bố Moscow sẽ trình bày một bản ghi nhớ hòa bình tại cuộc đàm phán, nhưng cuộc tấn công này dường như là lời cảnh báo rằng Nga sẵn sàng leo thang xung đột nếu các điều kiện không được đáp ứng.
Tổng thống Mỹ Donald Trump, người đang nắm quyền, đã gọi Tổng thống Nga Vladimir Putin là "điên rồ" và đe dọa áp đặt các biện pháp trừng phạt mới nếu Moscow tiếp tục các cuộc tấn công chết chóc. Tuy nhiên, Điện Kremlin phản bác rằng ông Trump không được cung cấp đầy đủ thông tin về xung đột, đồng thời nhấn mạnh quyết tâm của Nga trong việc bảo vệ lợi ích chiến lược của mình.
Trong khi đó, Ukraine đang nỗ lực đáp trả bằng các cuộc tấn công UAV vào các căn cứ không quân Nga tại Murmansk, Irkutsk, Ivanovo, Ryazan và Amur. Dù Bộ Quốc phòng Nga tuyên bố đã đánh chặn phần lớn các UAV này, các đám cháy tại một số căn cứ cho thấy Ukraine vẫn có khả năng gây thiệt hại, dù ở quy mô nhỏ hơn. Tuy nhiên, sự chênh lệch về năng lực tấn công giữa hai bên là không thể phủ nhận, khi Nga đang tận dụng tối đa lợi thế về sản xuất và triển khai vũ khí.
Tương lai bất định: Ukraine đối mặt với nguy cơ bị áp đảo
Cuộc tấn công đêm 31/5 không chỉ là một đòn giáng mạnh vào hệ thống phòng không Ukraine mà còn là lời khẳng định về sức mạnh quân sự ngày càng tăng của Nga. Với năng lực sản xuất UAV và tên lửa không ngừng được cải thiện, Moscow đang biến chiến thuật "dội mưa lửa" thành một công cụ chiến lược, vừa để tiêu diệt các mục tiêu giá trị cao, vừa để làm suy yếu tinh thần và khả năng kháng cự của Ukraine. Nếu các cuộc đàm phán tại Istanbul thất bại, Nga có thể sẽ tiếp tục gia tăng tần suất và quy mô các cuộc tấn công, đẩy Ukraine vào tình thế ngày càng nguy cấp.
Trong bối cảnh nguồn viện trợ từ phương Tây không còn dồi dào, Ukraine phải đối mặt với lựa chọn khắc nghiệt: hoặc chấp nhận các điều kiện hòa bình bất lợi, hoặc tiếp tục chiến đấu trong điều kiện ngày càng thiếu thốn. Trong khi đó, Nga dường như đã sẵn sàng để duy trì áp lực quân sự, với mục tiêu không chỉ là giành ưu thế trên chiến trường mà còn định hình lại trật tự địa chính trị ở Đông Âu.