Căng thẳng Trung Đông leo thang: Iran đối đầu Mỹ - Israel, thế giới đứng trước bờ vực xung đột

Căng thẳng bùng phát sau loạt không kích bất ngờ của Israel nhằm vào các cơ sở hạt nhân và quân sự trọng yếu của Iran, bao gồm nhà máy làm giàu uranium tại Natanz, cùng các mục tiêu tại Fordow và Isfahan. Theo ông Rafael Grossi, Tổng Giám đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA), các cuộc tấn công này đã gây thiệt hại nghiêm trọng, làm dấy lên lo ngại về an toàn hạt nhân và nguy cơ khủng hoảng phóng xạ. Phát biểu tại phiên họp khẩn của Liên hợp quốc, bà Rosemary DiCarlo, Phó Tổng Thư ký phụ trách các vấn đề chính trị, cảnh báo: “Chúng ta đang đối mặt với một giai đoạn leo thang nguy hiểm chưa từng thấy. Một cuộc xung đột lan rộng sẽ gây ra hậu quả tàn khốc không chỉ cho Trung Đông mà còn cho toàn thế giới.”

Tại New York, đại sứ Iran tại Liên hợp quốc, ông Amir Saeid Iravani, không ngần ngại chỉ trích Israel là kẻ phá hoại các nỗ lực ngoại giao, cố tình kéo khu vực vào lằn ranh chiến tranh. Ông cáo buộc Mỹ và các đồng minh phương Tây là “những kẻ đồng lõa” khi tiếp tục hậu thuẫn các hành động quân sự của Tel Aviv. “Israel và những ai đứng sau họ sẽ phải chịu trách nhiệm hoàn toàn cho những hậu quả không thể lường trước,” ông Iravani nhấn mạnh, giọng điệu đầy thách thức. Trong khi đó, đại sứ Israel, ông Danny Danon, kiên quyết bảo vệ chiến dịch không kích, gọi đây là “hành động tự vệ chính đáng” trước mối đe dọa từ chương trình hạt nhân của Iran. Ông Danon tuyên bố các cơ quan tình báo Israel đã phát hiện Tehran sở hữu đủ vật liệu phân hạch để chế tạo nhiều đầu đạn hạt nhân chỉ trong vài ngày, đặt an ninh quốc gia Israel vào tình trạng báo động tối đa.

Bầu không khí căng thẳng càng bị đẩy lên cao khi Iran đưa ra những lời đe dọa trực tiếp nhằm vào các đồng minh của Israel, đặc biệt là Mỹ. Trong cuộc phỏng vấn độc quyền với CNN, một quan chức cấp cao của Iran tuyên bố: “Bất kỳ quốc gia nào bảo vệ Israel sẽ phải đối mặt với các cuộc tấn công vào cơ sở quân sự và lợi ích chiến lược của họ trong khu vực.” Lời cảnh báo này nhắm thẳng vào Washington, khi Tehran cáo buộc Mỹ đã đồng lõa trong các chiến dịch không kích của Israel. Đáp lại, phái đoàn Mỹ tại Liên hợp quốc bác bỏ cáo buộc và kêu gọi Iran quay lại bàn đàm phán về chương trình hạt nhân, nhưng động thái này khó có thể xoa dịu tình hình.

Trong bối cảnh đó, Mỹ đã có những bước đi quân sự khẩn cấp để đối phó với nguy cơ xung đột lan rộng. Hải quân Mỹ xác nhận khu trục hạm USS Thomas Hudner đã được điều động tới phía đông Địa Trung Hải, trong khi một tàu khu trục khác cũng đang trên đường tiến vào khu vực, sẵn sàng nhận lệnh từ Nhà Trắng. Ngũ Giác Đài, theo tiết lộ từ hai quan chức cấp cao, đang gấp rút chuyển thêm nguồn lực quân sự tới Trung Đông để ứng phó với bất kỳ hành động trả đũa nào từ Tehran. Những động thái này cho thấy Washington đang chuẩn bị cho kịch bản tồi tệ nhất: một cuộc chiến tranh vượt ra ngoài biên giới Israel và Iran, đe dọa trực tiếp lợi ích chiến lược của Mỹ trong khu vực.

Tổng thống Donald Trump, người đang nắm quyền lãnh đạo nước Mỹ, đã tổ chức hàng loạt cuộc họp với Hội đồng An ninh Quốc gia để đánh giá tình hình. Các nguồn tin nội bộ tiết lộ với CNN rằng ông Trump đã có nhiều cuộc điện đàm với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu ngay trước khi Tel Aviv phát động các cuộc không kích. Dù Nhà Trắng không công khai nội dung các cuộc trao đổi, nhưng giới quan sát cho rằng Washington đã được thông báo trước về kế hoạch tấn công của Israel, thể hiện sự phối hợp chặt chẽ giữa hai đồng minh. Trong cuộc phỏng vấn với Wall Street Journal, Tổng thống Trump bảo vệ lập trường cứng rắn, khẳng định các hành động của Israel là hệ quả của việc Iran không đạt được thỏa thuận hạt nhân mới trước thời hạn mà Mỹ đặt ra. Tuy nhiên, ông cũng nhấn mạnh Washington vẫn duy trì các kênh ngoại giao, với đặc phái viên Steve Witkoff sẵn sàng gặp đại diện Iran tại Oman, dù vòng đàm phán dự kiến đã bị Tehran hủy bỏ.

Trong khi đó, tại Iran, các lãnh đạo cấp cao không giấu giếm ý định trả đũa. Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei cáo buộc Israel “khơi mào chiến tranh,” trong khi lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC), dưới sự chỉ huy của Trung tướng Mohammad Bagheri, cam kết sẽ có “đòn đáp trả thích đáng.” Một nguồn tin từ IRGC tiết lộ với hãng thông tấn Mehr rằng Tehran sẵn sàng tấn công các cơ sở kinh tế và năng lượng then chốt của Israel nếu các cuộc không kích tiếp diễn. Trong những ngày qua, Iran đã phóng hàng trăm tên lửa đạn đạo nhằm vào Israel, dù quân đội Israel tuyên bố phần lớn bị đánh chặn hoặc không trúng mục tiêu. Hệ thống phòng không của Iran cũng khẳng định đã bắn rơi hai tiêm kích tàng hình F-35 của Israel và bắt sống một nữ phi công, nhưng Tel Aviv bác bỏ thông tin này, gọi đây là “chiêu trò tuyên truyền” của Tehran. Thiếu bằng chứng cụ thể, các tuyên bố của Iran khó được kiểm chứng, nhưng chúng góp phần làm gia tăng căng thẳng trong khu vực.

Song song với cuộc đối đầu tại Trung Đông, điểm nóng Nga - Ukraine cũng chứng kiến những diễn biến đáng lo ngại. Trong đêm 12 và rạng sáng 13 tháng 6, bán đảo Crimea hứng chịu loạt vụ tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) quy mô lớn do Ukraine thực hiện. Các vụ nổ dữ dội tại thủ phủ Simferopol và nhiều khu vực chiến lược khác cho thấy Kiev đang gia tăng áp lực lên hạ tầng quân sự của Nga. Bộ Quốc phòng Nga xác nhận đã đánh chặn 125 UAV, nhưng thiệt hại cụ thể chưa được công bố. Cùng lúc, Ukraine thông báo nhận lại 1.200 thi thể binh sĩ từ Nga theo thỏa thuận trao đổi tại Istanbul, đánh dấu một trong những cuộc trao đổi lớn nhất kể từ khi xung đột bắt đầu.

Thế giới đang đứng trước ngã rẽ nguy hiểm. Xung đột Israel - Iran, với sự can dự ngày càng sâu của Mỹ, không chỉ đe dọa hòa bình khu vực mà còn có nguy cơ kích hoạt một cuộc khủng hoảng toàn cầu. Những lời đe dọa, những đợt không kích, và những động thái quân sự liên tiếp đang biến Trung Đông thành một thùng thuốc súng sẵn sàng phát nổ. Trong bối cảnh đó, cộng đồng quốc tế dường như bất lực trong việc tìm ra lối thoát, khi các cường quốc bị cuốn vào vòng xoáy lợi ích và đối đầu. Mỗi giờ trôi qua, nguy cơ chiến tranh lan rộng càng trở nên rõ ràng, khiến cả thế giới phải đối mặt với câu hỏi đau đáu: Liệu hòa bình có còn cơ hội?