Zelenskyy gọi Mỹ tăng cường sức ép lên Moscow: Hòa bình hay chiến tranh sẽ được định đoạt tại Kyiv

Zelenskyy gọi Mỹ tăng cường sức ép lên Moscow: Hòa bình hay chiến tranh sẽ được định đoạt tại Kyiv

Trong bối cảnh chiến tranh ở Ukraine tiếp tục leo thang, Tổng thống Volodymyr Zelenskyy đã đón tiếp hai thượng nghị sĩ Mỹ, Lindsey Graham (Đảng Cộng hòa) và Richard Blumenthal (Đảng Dân chủ), tại Kyiv vào ngày 30 tháng 5 năm 2025. Cuộc gặp gỡ này không chỉ là một động thái ngoại giao mang tính biểu tượng mà còn là lời kêu gọi khẩn thiết từ Ukraine nhằm thúc đẩy áp lực quốc tế lên Nga, trong bối cảnh các cuộc đàm phán hòa bình tại Istanbul đang đứng trước nguy cơ đổ vỡ. Với những đợt tấn công dữ dội của Kremlin vào Kyiv cuối tuần trước, Zelenskyy nhấn mạnh rằng thời điểm này là cơ hội để Mỹ và các đồng minh chứng minh cam kết của mình đối với hòa bình, thông qua các biện pháp trừng phạt mạnh mẽ hơn và sự phối hợp ngoại giao chặt chẽ. Đây là một thời khắc quyết định, khi số phận của Ukraine không chỉ phụ thuộc vào sức mạnh quân sự mà còn vào ý chí chính trị của các cường quốc phương Tây.

Cuộc gặp tại Kyiv diễn ra trong một bối cảnh căng thẳng. Chỉ vài ngày trước, Nga đã tiến hành các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái vào thủ đô Ukraine, khiến ít nhất chín người thiệt mạng và hàng chục người khác bị thương. Zelenskyy mô tả những hành động này như bằng chứng rõ ràng cho thấy Nga không có ý định nghiêm túc với các cuộc đàm phán hòa bình. “Mỗi cuộc tấn công đều nhằm vào người dân của chúng tôi, vào trẻ em của chúng tôi. Nga đang tiến hành một cuộc chiến chống lại những đứa trẻ chơi đùa trên sân chơi,” ông nói trong một thông điệp đầy cảm xúc trên nền tảng X. Những lời này không chỉ là một lời tố cáo mà còn là một lời kêu gọi hành động, hướng tới các đối tác quốc tế, đặc biệt là Mỹ, để không khoan nhượng trước những gì ông gọi là “sự điên rồ” của Tổng thống Nga Vladimir Putin.

Trong cuộc thảo luận với các thượng nghị sĩ Graham và Blumenthal, Zelenskyy tập trung vào một sáng kiến lập pháp tại Mỹ nhằm tăng cường các biện pháp trừng phạt chống lại Nga. Dự luật này, đã nhận được sự ủng hộ của 82 thượng nghị sĩ, được xem là một công cụ mạnh mẽ để gây áp lực lên nền kinh tế chiến tranh của Moscow. “Tôi biết ơn sự khởi xướng này – dự luật trừng phạt lưỡng đảng đã được 82 thượng nghị sĩ ủng hộ,” Zelenskyy viết trên X, nhấn mạnh rằng sự tham gia thực sự của Mỹ trong mọi giai đoạn đàm phán là yếu tố then chốt để đảm bảo một nền hòa bình đáng tin cậy. Graham và Blumenthal, đại diện cho hai đảng chính trị lớn của Mỹ, đã thể hiện sự đoàn kết hiếm hoi trong việc ủng hộ Ukraine, một dấu hiệu cho thấy Washington vẫn xem Kyiv là một đồng minh chiến lược trong cuộc đối đầu với Nga.

Tuy nhiên, con đường dẫn đến hòa bình vẫn đầy rẫy chướng ngại. Các cuộc đàm phán hòa bình dự kiến diễn ra tại Istanbul vào thứ Hai, ngày 2 tháng 6 năm 2025, đang bị phủ bóng bởi sự thiếu minh bạch từ phía Nga. Zelenskyy đã bày tỏ sự nghi ngờ về ý định của Moscow, chỉ ra rằng Nga vẫn chưa gửi đề xuất đàm phán chính thức – một yêu cầu cốt lõi của Kyiv để đảm bảo các cuộc thảo luận có ý nghĩa. “Để một cuộc họp có giá trị, chương trình nghị sự phải rõ ràng, và các cuộc đàm phán phải được chuẩn bị kỹ lưỡng,” ông nhấn mạnh sau khi tiếp đón Bộ trưởng Ngoại giao Thổ Nhĩ Kỳ tại Kyiv. Sự vắng mặt của các đề xuất cụ thể từ Nga, cùng với việc Putin không tham dự các cuộc đàm phán trước đó tại Thổ Nhĩ Kỳ, đã làm dấy lên nghi ngờ rằng Moscow đang lợi dụng ngoại giao như một cái cớ để chuẩn bị cho các cuộc tấn công mới.

Trong khi đó, vai trò của Mỹ trong cuộc xung đột này đang trở thành tâm điểm chú ý. Tổng thống Donald Trump, người đã thể hiện lập trường cứng rắn đối với cả Ukraine và Nga, gần đây đã chỉ trích Zelenskyy vì từ chối công nhận quyền kiểm soát của Nga đối với Crimea – một khu vực bị Moscow sáp nhập bất hợp pháp vào năm 2014. Trump gọi những bình luận của Zelenskyy là “gây hại” cho các cuộc đàm phán hòa bình, đồng thời cáo buộc Putin gây phức tạp cho tình hình với các cuộc tấn công “đúng thời điểm tồi tệ.” Dù vậy, Zelenskyy vẫn kiên định với lập trường của mình, khẳng định rằng việc công nhận quyền kiểm soát của Nga đối với Crimea sẽ vi phạm hiến pháp Ukraine. “Chúng tôi sẽ luôn hành động theo hiến pháp của mình, và chúng tôi tin tưởng rằng các đối tác, đặc biệt là Mỹ, sẽ hành động dựa trên những quyết định mạnh mẽ của họ,” ông tuyên bố.

Sự phức tạp trong mối quan hệ giữa Trump và Zelenskyy không phải là điều mới mẻ. Một cuộc gặp tại Nhà Trắng vào tháng 2 năm 2025 đã kết thúc trong căng thẳng, khi Trump và Phó Tổng thống JD Vance công khai chỉ trích Zelenskyy vì không đủ “kính trọng” trong các cuộc đàm phán. Tuy nhiên, một cuộc gặp khác tại Vatican vào tháng 4, trong lễ tang của Giáo hoàng Francis, đã được Zelenskyy mô tả là “cuộc gặp tốt nhất từ trước đến nay” với Trump, cho thấy một sự cải thiện trong giao tiếp giữa hai nhà lãnh đạo. Điều này có thể là dấu hiệu cho thấy Trump, dù có những bất đồng công khai, vẫn đang tìm cách duy trì ảnh hưởng của Mỹ trong cuộc xung đột, đặc biệt thông qua các thỏa thuận kinh tế như hợp đồng khai thác khoáng sản với Ukraine. Thỏa thuận này, được ký vào tháng 4, cấp cho Mỹ quyền tiếp cận ưu tiên vào nguồn tài nguyên khoáng sản phong phú của Ukraine, đồng thời đảm bảo hỗ trợ quân sự tiếp tục cho Kyiv.

Trong bối cảnh đó, các thượng nghị sĩ Graham và Blumenthal đã nhấn mạnh tầm quan trọng của sự phối hợp ngoại giao để đạt được hòa bình. Graham, người từ lâu đã ủng hộ các biện pháp trừng phạt cứng rắn đối với Nga, đã gọi dự luật lưỡng đảng là “đòn trừng phạt địa ngục” nhằm làm suy yếu cỗ máy chiến tranh của Putin. Blumenthal, trong khi đó, nhấn mạnh rằng sự hỗ trợ của Mỹ không chỉ dừng lại ở viện trợ quân sự mà còn phải bao gồm các nỗ lực ngoại giao để đảm bảo Nga không thể tiếp tục lẩn tránh trách nhiệm. Cuộc gặp tại Kyiv cũng đề cập đến việc phát triển quan hệ song phương giữa Ukraine và Mỹ, với Zelenskyy bày tỏ hy vọng rằng sự ủng hộ lưỡng đảng sẽ tiếp tục là nền tảng cho sự hợp tác trong tương lai.

Tuy nhiên, không phải mọi thứ đều suôn sẻ. Các cuộc tấn công gần đây của Nga, bao gồm 70 tên lửa và 145 máy bay không người lái nhắm vào Kyiv và các khu vực khác, đã làm gia tăng cảm giác cấp bách trong các cuộc thảo luận. Zelenskyy cáo buộc Moscow sử dụng các cuộc đàm phán như một chiến thuật trì hoãn, trong khi tiếp tục chuẩn bị cho các cuộc tấn công mới. “Nga đang chế nhạo các sáng kiến ngoại giao,” ông nói, kêu gọi cộng đồng quốc tế, đặc biệt là Mỹ, tăng cường áp lực để buộc Putin phải nghiêm túc với hòa bình.

Cuộc gặp với các thượng nghị sĩ Mỹ cũng diễn ra trong bối cảnh các đồng minh châu Âu của Ukraine đang nỗ lực tăng cường hỗ trợ. Thủ tướng Đức Friedrich Merz gần đây đã gợi ý về khả năng gửi tên lửa tầm xa tới Kyiv, trong khi Ukraine và Đức tuyên bố kế hoạch cùng sản xuất vũ khí tầm xa để đối phó với mối đe dọa từ Nga. Những động thái này cho thấy một mặt trận thống nhất của phương Tây, nhưng Zelenskyy nhấn mạnh rằng vai trò của Mỹ là không thể thay thế. “Sự tham gia thực sự của Hoa Kỳ ở mọi giai đoạn của đàm phán có thể đảm bảo một nền hòa bình đáng tin cậy,” ông nói, gửi một thông điệp rõ ràng tới Washington rằng Kyiv đang trông cậy vào sự lãnh đạo của Mỹ để định hình tương lai của cuộc xung đột.

Khi các cuộc đàm phán tại Istanbul đến gần, thế giới đang dõi theo xem liệu Nga có đưa ra một đề xuất cụ thể hay không, hay sẽ tiếp tục sử dụng chiến thuật trì hoãn. Zelenskyy, với sự hỗ trợ của các đồng minh như Graham và Blumenthal, đang cố gắng biến áp lực quốc tế thành hành động cụ thể. Nhưng trong bối cảnh chiến tranh vẫn tiếp diễn, với những mất mát đau thương trên chiến trường và những bất đồng trong nội bộ các đồng minh, con đường dẫn đến hòa bình vẫn đầy gian nan. Kyiv, với sự kiên cường không lay chuyển, đang chờ đợi một tín hiệu rõ ràng từ Moscow – và quan trọng hơn, từ Washington – rằng hòa bình không chỉ là một lời hứa hão huyền, mà là một mục tiêu có thể đạt được.