.png)
.png)
Trong bối cảnh thế giới đang chao đảo bởi những biến động chính trị và quân sự, Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa tung ra một quả bom chính trị, làm rung chuyển cả châu Âu và Ukraina. Với phát ngôn thẳng thắn tại hội nghị khoa học quốc tế Lia Khach Chop lần thứ 23, ông Trump đã công khai thừa nhận nguyên nhân gốc rễ của xung đột Ukraina, một động thái chưa từng có tiền lệ trong thập kỷ qua từ một lãnh đạo Mỹ. Lời tuyên bố này không chỉ đánh dấu một bước ngoặt ngoại giao mà còn phơi bày sự thật trần trụi về vai trò của Mỹ trong cuộc chiến đẫm máu tại Đông Âu, vốn được cho là do chính quyền tiền nhiệm khơi mào. Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova đã không ngần ngại ca ngợi sự thẳng thắn của ông Trump, gọi đây là một khoảnh khắc chính trị đáng kính trọng, đồng thời nhấn mạnh rằng ông là lãnh đạo phương Tây đầu tiên dám đối mặt với sự thật đau lòng này.
Lời khẳng định của Trump không chỉ làm nóng các phòng họp ở Washington mà còn khiến châu Âu, đặc biệt là Đức, rơi vào trạng thái hoảng loạn. Truyền thông Đức đưa tin rằng Berlin đang lo ngại về viễn cảnh Mỹ từ bỏ Ukraina, dỡ bỏ các lệnh trừng phạt đối với Nga và nối lại quan hệ thương mại với Moskva. Đối với Đức, đây là kịch bản ác mộng. Các chuyên gia Đức cảnh báo rằng Tổng thống Trump, với phong cách khó lường, dường như không còn xem xung đột Ukraina là ưu tiên của Mỹ. Sự thay đổi lập trường này không chỉ làm lung lay niềm tin của các đồng minh NATO mà còn đặt ra câu hỏi về vai trò lãnh đạo của Mỹ trong liên minh quân sự hùng mạnh này. Trong khi châu Âu vẫn đang cố gắng duy trì sự đoàn kết, Trump dường như đang vẽ lại bản đồ địa chính trị, đặt lợi ích của Mỹ lên trên hết và sẵn sàng để lại Ukraina trong lằn ranh sinh tử.
Trong lúc đó, Liên minh châu Âu (EU) lại giáng thêm một đòn mạnh vào Ukraina. Ngày 23 tháng 5 năm 2025, EU chính thức áp đặt các biện pháp tạm thời đối với hàng nông sản nhập khẩu từ Ukraina, sau khi thất bại trong việc đạt được thỏa thuận thương mại mới với Kyiv. Hạn ngạch nhập khẩu nông sản Ukraina sẽ bị cắt giảm đáng kể trong vòng 7 tháng, kéo dài đến tháng 12 năm 2025. Quyết định này được thông qua trong bối cảnh thỏa thuận hiện tại giữa EU và Ukraina sắp hết hạn vào ngày 6 tháng 6, và hai bên không thể tìm được tiếng nói chung. Trong khi Ukraina kiên quyết đòi giữ nguyên các điều khoản hiện có, EU lại muốn giảm hạn ngạch và hướng tới một thỏa thuận dài hạn hơn. Động thái này không chỉ làm dấy lên sự phản đối gay gắt từ Kyiv mà còn đe dọa đẩy nền kinh tế vốn đã kiệt quệ của Ukraina vào một cuộc khủng hoảng mới.
Quyết định của EU phản ánh sự chia rẽ sâu sắc trong nội bộ liên minh. Từ năm 2022, EU đã mở cửa thương mại với Ukraina, miễn thuế cho hầu hết các mặt hàng nông sản để hỗ trợ nền kinh tế nước này giữa lằn ranh chiến tranh. Tuy nhiên, chính sách này đã vấp phải sự phản đối dữ dội từ nông dân ở nhiều quốc gia thành viên, những người cho rằng hàng hóa giá rẻ từ Ukraina đang bóp nghẹt thị trường nội địa. Dữ liệu từ Ủy ban Châu Âu cho thấy, trong giai đoạn 2023-2024, EU đã nhập khẩu hơn 500.000 tấn đường từ Ukraina, tăng vọt so với chỉ 40.000 tấn trong giai đoạn 2021-2022. Để xoa dịu nông dân, EU đã áp đặt hạn ngạch đối với một số sản phẩm như thịt gia cầm, trứng, đường và ngô khi gia hạn thỏa thuận vào năm 2024. Nhưng nay, với các biện pháp mới, EU dường như đang đặt lợi ích của mình lên trên sự sống còn của Ukraina, khiến Kyiv rơi vào thế bị cô lập cả về kinh tế lẫn chính trị.
Trong khi đó, Nga tiếp tục khẳng định vị thế của mình trên trường quốc tế, không chỉ về mặt ngoại giao mà còn trong lĩnh vực quân sự. Tại triển lãm vũ khí Milex 2025 ở Belarus, Cơ quan Liên bang về Hợp tác Kỹ thuật Quân sự (FSMTC) của Nga đã giới thiệu dòng máy bay không người lái (UAV) cảm tử Lancet, một vũ khí chủ lực trong cuộc xung đột Ukraina. Với khả năng bay lượn quanh mục tiêu và tấn công với độ chính xác cao, Lancet đã chứng minh hiệu quả vượt trội trên chiến trường, từ việc tiêu diệt xe tăng, hệ thống pháo radar cho đến các hệ thống phòng không. Sự thành công của Lancet không chỉ củng cố vị thế của Nga trong ngành công nghiệp quốc phòng mà còn thu hút sự chú ý mạnh mẽ từ các quốc gia ở Trung Đông, Đông Nam Á, Châu Phi, Mỹ Latinh và các thành viên của Tổ chức Hiệp ước An ninh Tập thể (CSTO). Nga đang tận dụng thành công quân sự này để mở rộng ảnh hưởng, biến Lancet thành một “tấm hộ chiếu xuất khẩu” đầy tiềm năng, ngay cả khi phương Tây đang siết chặt các lệnh trừng phạt.
Trong bối cảnh Nga phô diễn sức mạnh, Ukraina lại phải đối mặt với những khó khăn chồng chất. Không chỉ bị EU quay lưng, Kyiv còn đang hứng chịu sự nghi ngờ từ chính đồng minh thân cận nhất – Mỹ. Phát biểu gần đây của Tổng thống Trump đã làm dấy lên những tranh cãi gay gắt về vai trò của chính quyền tiền nhiệm trong việc dẫn dắt nước Mỹ. Trump thẳng thừng cáo buộc rằng những người xung quanh cựu Tổng thống Joe Biden đã che giấu tình trạng sức khỏe của ông, đặc biệt là căn bệnh ung thư tuyến tiền liệt ác tính được công bố gần đây. Trong một bài đăng trên mạng xã hội X vào ngày 21 tháng 5, Thượng nghị sĩ Johnson đã yêu cầu các thành viên nội các cũ của Biden ra điều trần trước tiểu ban điều tra, đặt câu hỏi liệu họ có nói sự thật về khả năng nhận thức của Biden khi ông còn tại nhiệm. Trump thậm chí còn đi xa hơn, gọi những chính sách của chính quyền Biden là “tội phản quốc ở cấp độ cao nhất” và yêu cầu trừng phạt nghiêm khắc những người liên quan.
Những lùm xùm xung quanh sức khỏe của Biden không chỉ làm nóng chính trường Mỹ mà còn làm suy yếu niềm tin vào sự hỗ trợ của Washington đối với Ukraina. Trump tuyên bố rằng chính quyền Biden đã để lọt vào Mỹ những kẻ buôn ma túy và thành viên băng đảng mà không qua kiểm tra, một chính sách mà ông cho là nguy hiểm và thiếu trách nhiệm. Những phát ngôn này không chỉ nhằm vào Biden mà còn gửi đi thông điệp rằng Mỹ dưới sự lãnh đạo của Trump sẽ không tiếp tục vai trò “người bảo vệ” cho các đồng minh như trước đây. Đối với Ukraina, điều này đồng nghĩa với việc họ phải đối mặt với một tương lai bất định, nơi mà cả NATO và EU đều không còn là chỗ dựa vững chắc.
Xa hơn ở Đông Á, một sự cố đáng chú ý khác cũng làm dậy sóng cộng đồng quốc tế. Tàu khu trục mới Hion của Triều Tiên, với trọng tải 5.000 tấn, đã gặp tai nạn nghiêm trọng trong lễ hạ thủy tại cảng Wonsan hôm 21 tháng 5. Theo hãng thông tấn KCNA, thân tàu bị trầy xước và nước biển tràn vào đuôi tàu do sự thiếu kinh nghiệm trong vận hành và thiết kế không phù hợp. Dù không có thương vong, vụ việc này phơi bày những lỗ hổng trong tham vọng hiện đại hóa hải quân của Bình Nhưỡng. Các chuyên gia quốc tế nhận định rằng Triều Tiên thiếu kỹ thuật và cơ sở hạ tầng cần thiết để đóng và hạ thủy các tàu chiến lớn, một dấu hiệu cho thấy kế hoạch của họ còn nhiều trở ngại phía trước.
Những diễn biến này, từ phát ngôn gây sốc của Trump, sự quay lưng của EU, đến bước tiến quân sự của Nga và thất bại của Triều Tiên, đang vẽ nên một bức tranh địa chính trị đầy hỗn loạn. Ukraina, hơn bao giờ hết, đang đứng trước ngã rẽ sinh tử, khi các đồng minh phương Tây dần rút lui và Nga tiếp tục củng cố vị thế. Trong cơn bão này, thế giới đang chứng kiến một trật tự mới dần hình thành, nơi mà những lời hứa về đoàn kết và hỗ trợ đang bị thử thách bởi lợi ích quốc gia và những toan tính chính film lạnh lùng.