.png)
.png)
Trong lòng những dãy núi khô cằn của Balochistan, một cơn bão địa chính trị đang gầm thét, đe dọa xé tan giấc mộng siêu cường của Trung Quốc. Hành lang Kinh tế Trung Quốc-Pakistan (CPEC), dự án trị giá 62 tỷ USD từng được Bắc Kinh ca ngợi như con đường tơ lụa mới, giờ đây chỉ còn là một hành lang tử địa, nơi máu chảy, khói bom cuộn trào và lòng dân phẫn nộ không thể dập tắt. Quân Giải phóng Balochistan (BLA), một lực lượng du kích nhỏ bé nhưng bất khuất, đã biến vùng đất tưởng chừng bị lãng quên này thành chiến trường khốc liệt, thách thức cả Islamabad lẫn Bắc Kinh. Đây không chỉ là câu chuyện về một dự án thất bại, mà là lời cảnh báo sắc lạnh: không có lòng dân, mọi tham vọng đều chỉ là ảo mộng.
Balochistan, tỉnh lớn nhất Pakistan, chiếm 44% diện tích quốc gia nhưng chìm trong đói nghèo và bất công, giờ đây là tâm điểm của cuộc đối đầu chưa từng có tiền lệ. Với BLA, cuộc chiến không chỉ là chống lại Islamabad mà còn là lời tuyên chiến thẳng thừng với Trung Quốc – một cường quốc đã biến tài nguyên của vùng đất này thành công cụ phục vụ tham vọng địa chính trị. Hơn 150 vụ tấn công trong năm 2024 nhắm vào các công trình, kỹ sư và đoàn xe của CPEC đã khiến Bắc Kinh rúng động. Những kỹ sư Trung Quốc bị sát hại, công trường bị đánh bom, các tuyến đường bị phục kích – tất cả phơi bày sự mong manh của một siêu dự án được xây dựng trên nền tảng bất công. Trung Quốc buộc phải triển khai lực lượng an ninh riêng để bảo vệ nhân sự, nhưng ngay cả điều đó cũng không thể ngăn cản cơn thịnh nộ của người Baloch.
Câu chuyện bắt nguồn từ năm 1948, khi Balochistan bị ép sát nhập vào Pakistan bất chấp lịch sử độc lập của mình. Kalat, trung tâm văn hóa và chính trị của vùng, từng tuyên bố độc lập, nhưng chỉ 10 ngày sau, quân đội Pakistan tràn vào, phong tỏa cảng, bắt giữ lãnh đạo và dập tắt mọi hy vọng tự trị. Từ đó, Balochistan trở thành một nhà tù địa chính trị, nơi người dân bị tước đoạt quyền lợi, tài nguyên bị khai thác tận kiệt, còn những lời hứa về phát triển chỉ là dối trá. Than đá, khí đốt, vàng, đồng – tài nguyên trị giá hàng nghìn tỷ USD – bị hút cạn về Islamabad và Bắc Kinh, trong khi người Baloch chỉ nhận được 2% lợi nhuận từ chính đất đai của mình. Sự bất công này đã nuôi dưỡng BLA, một lực lượng do Balach Marri thành lập vào năm 2000, chuyển từ kháng nghị hòa bình sang cuộc chiến đòi độc lập toàn diện sau khi lãnh đạo của họ bị ám sát.
Trung Quốc, với những hợp đồng khai thác khổng lồ như mỏ Chagai, trở thành mục tiêu chính của BLA. Từ năm 2002, mỏ vàng và đồng này đã mang về hàng tỷ USD, nhưng gần như không một đồng nào trở lại Balochistan. Cảng Gwadar, viên ngọc quý của CPEC, cũng không khác gì một biểu tượng của sự cướp bóc. Người dân bị đuổi khỏi đất đai, bị cấm ra biển, trong khi các công ty Trung Quốc tự do khai thác và định cư. Hơn 700 km bờ biển bị rào chắn, cộng đồng ngư dân bị biến thành dân tị nạn trên chính quê hương mình. Một quả bom tại Gwadar năm 2010, do con trai của một chỉ huy BLA thực hiện, đã đánh dấu bước ngoặt: Trung Quốc chính thức trở thành kẻ thù số một.
Vị trí chiến lược của Gwadar, chỉ cách eo biển Hormuz 400 km – nơi 3,6 triệu thùng dầu đi qua mỗi ngày – khiến Trung Quốc không thể rút lui. CPEC không chỉ là một dự án kinh tế, mà là lối thoát của Bắc Kinh khỏi sự phong tỏa hàng hải của Mỹ và Ấn Độ. Nhưng 500 km đường cao tốc xuyên Balochistan, vùng đất chưa bao giờ chấp nhận Islamabad, đã biến giấc mộng này thành cơn ác mộng. BLA, với chỉ 1.000-1.500 chiến binh, tận dụng địa hình hiểm trở và sự ủng hộ của dân chúng để thực hiện các cuộc tấn công chớp nhoáng, khiến cả Pakistan và Trung Quốc lao đao. Năm 2022, một nữ sinh Baloch đánh bom liều chết, giết chết ba giáo sư Trung Quốc, gửi đi thông điệp rõ ràng: người Baloch thà chết chứ không khuất phục.
Sự bất lực của Pakistan trong việc kiểm soát BLA đã khiến Trung Quốc mất kiên nhẫn. Bắc Kinh gây sức ép lên Islamabad, thậm chí yêu cầu một chiến dịch quân sự quy mô lớn tương tự Zarb-e-Azb, nhưng mọi nỗ lực đều thất bại. Hơn 5.000 người mất tích, 2.500 thi thể biến dạng được tìm thấy – những con số tố cáo sự tàn bạo của chính quyền. BLA đáp trả bằng các cuộc tấn công táo bạo, từ Karachi đến Quetta, biến CPEC thành một hành lang chết chóc. Cảng Gwadar, dù được quảng bá là biểu tượng hợp tác, giờ đây không có lưu lượng hàng hóa, không thương nhân, không dòng tiền. Trung Quốc buộc phải đàm phán ngầm với BLA, nhưng lực lượng này từ chối mọi lời đề nghị. “Chúng tôi không chiến đấu vì tiền, mà vì đất đai và danh dự,” họ tuyên bố.
Sự xuất hiện của một thế hệ chiến binh mới – kỹ sư, sinh viên, trí thức trẻ – đã đưa BLA lên một tầm cao mới. Họ không chỉ cầm súng mà còn sử dụng công nghệ, xây dựng mạng lưới toàn cầu và đưa tiếng nói của Balochistan ra thế giới. Mira Baloch, một nhà báo trẻ, đã công khai tố cáo Pakistan tại Liên Hợp Quốc, biến BLA từ một nhóm du kích thành một phong trào chính trị quốc tế. Trong khi đó, các vụ tấn công ngày càng tinh vi. Ngày 11 tháng 5 năm 2025, BLA bao vây đoàn tàu Jaffar Express, phát đi tối hậu thư đòi thả tù nhân chính trị. Vụ việc kết thúc trong máu, với 31 người thiệt mạng, phơi bày sự bất lực của quân đội Pakistan.
Đỉnh điểm là ngày 11 tháng 10 năm 2025, khi BLA thực hiện 71 cuộc tấn công đồng loạt tại 51 điểm chiến lược, chứng minh họ không còn là một nhóm nổi dậy mà là một lực lượng quân sự bán chính quy. Tuyên bố của BLA nhắm thẳng vào New Delhi, kêu gọi Ấn Độ tham gia tiêu diệt “nhà nước khủng bố” Pakistan, khiến khu vực chấn động. Pakistan cố gắng bưng bít thông tin, nhưng sự thật không thể che giấu. Trong khi đó, Media Baloch, một lãnh đạo trẻ, tuyên bố độc lập cho Balochistan, dù chỉ mang tính biểu tượng, nhưng là một đòn giáng mạnh vào Islamabad.
Pakistan hiện nợ Trung Quốc hơn 29 tỷ USD, nhưng Bắc Kinh từ chối bơm thêm tiền nếu CPEC không sinh lời. Balochistan, từ một điểm dừng chân chiến lược, đã trở thành vũng lầy địa chính trị. Các quốc gia Trung Á bắt đầu quay lưng, Iran siết chặt hợp tác, còn Ấn Độ chuyển từ phòng thủ sang chủ động. Một báo cáo tuyệt mật từ Bắc Kinh cảnh báo: nếu không kiểm soát được Balochistan trước năm 2026, toàn bộ CPEC sẽ sụp đổ. Nhưng vấn đề không chỉ nằm ở chiến thuật hay tiền bạc, mà là niềm tin – thứ mà Trung Quốc không thể mua hay cưỡng chế. Người Baloch, với ký ức lịch sử bị phản bội, sẵn sàng hy sinh để bảo vệ đất đai và danh dự.
Hành lang 62 tỷ USD giờ đây chỉ còn là một con đường máu. Các công ty Trung Quốc âm thầm rút lui, chuyển hướng sang châu Phi. Hơn 60% dự án CPEC tại Balochistan đã dừng thi công, hàng chục kỹ sư bỏ chạy, container mắc kẹt. Giấc mộng siêu cường của Trung Quốc đang tan rã, không phải vì thiếu tiền hay quân đội, mà vì họ đã quên mất một chân lý đơn giản: không có lòng dân, mọi con đường đều dẫn đến tử địa.