.png)
.png)
Ngày 10 tháng 5 năm 2025, một cơn địa chấn chính trị rung chuyển Trung Đông, nơi ngọn lửa xung đột chưa bao giờ ngừng cháy. Trong một động thái không ai ngờ tới, Trung Quốc, quốc gia từng kiên định đứng sau lưng các phong trào vũ trang chống phương Tây, bất ngờ quay lưng với Hamas. Phát ngôn từ Đại sứ Trung Quốc tại Israel, ông Tiêu Quân Chính, vang lên như một tiếng sấm giữa bầu trời chính trị quốc tế: “Hành vi bạo lực của Hamas là phi nhân đạo, không thể tha thứ. Thật đáng phẫn nộ.” Những lời này không chỉ làm Hamas chết lặng, Israel sững sờ, mà còn khiến chính truyền thông nhà nước Trung Quốc bối rối, như thể họ chưa kịp nhận thông báo về sự thay đổi lập trường này. Đây không phải là một khoảnh khắc lương tri thức tỉnh, mà là một nước cờ địa chính trị sắc lạnh, một tín hiệu gửi thẳng tới Nhà Trắng, nơi Tổng thống Donald Trump đang nắm quyền. Nhưng đằng sau bức màn ngoại giao đầy kịch tính này, liệu có phải một cuộc đảo chính ngầm đang lặng lẽ diễn ra trong lòng Trung Nam Hải?
Tuyên bố của ông Tiêu Quân Chính, được phát ra trong một cuộc phỏng vấn với kênh ILTV của Israel, không phải là một phát ngôn ngẫu hứng. Đó là một thông điệp được chuẩn bị kỹ lưỡng, với từng câu từng chữ được đọc từ bản thảo, không một chút cảm xúc cá nhân, không một tia giận dữ. Phong cách điềm tĩnh, gần như máy móc của ông Tiêu trái ngược hoàn toàn với hình ảnh “chiến lang” ngoại giao từng làm mưa làm gió trên trường quốc tế, như cựu Đại sứ Lư Sa Dã, người từng khiến châu Âu phẫn nộ với những phát ngôn ngạo mạn. Ông Tiêu, được giới truyền thông gọi là “Tiêu Ôn Nhu,” dường như được chọn để gửi đi một thông điệp mới: Trung Quốc không còn là kẻ thù bất khuất của phương Tây, mà là một thế lực sẵn sàng cúi đầu để hòa nhập vào trật tự thế giới mới.
Nhưng tại sao một cường quốc như Trung Quốc, vốn tự hào với lịch sử 70 năm xuất khẩu cách mạng, lại đột ngột từ bỏ một đồng minh chiến lược như Hamas? Câu trả lời không nằm ở Trung Đông, mà ở chính Washington và Bắc Kinh. Từ khi thành lập nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa năm 1949, Trung Quốc đã xây dựng hình ảnh một nhà xuất khẩu cách mạng, cung cấp tiền, vũ khí và tư tưởng cho các phong trào chống đế quốc trên toàn cầu. Từ những khẩu AK-47 trong chiến hào Triều Tiên đến các lớp huấn luyện tên lửa cho lực lượng Palestine, Bắc Kinh đã dựng nên một mạng lưới vũ trang trải dài từ châu Á đến châu Phi. Hamas, dù không bao giờ được công khai gọi là đồng minh, luôn là một mắt xích quan trọng trong mạng lưới này. Trong suốt nhiều thập kỷ, Trung Quốc tránh gọi Hamas là khủng bố, thay vào đó sử dụng những lời lẽ mơ hồ như “phản đối bạo lực” để duy trì mối quan hệ với các nhóm vũ trang chống phương Tây.
Thế nhưng, chỉ trong vài tháng, mọi thứ đã thay đổi. Tháng 2 năm 2024, cố vấn pháp lý Bộ Ngoại giao Trung Quốc, ông Mã Tân Dân, còn đứng trước Tòa án Quốc tế để biện minh cho Hamas, chỉ trích Israel mà không một lời nhắc đến vụ tấn công ngày 7 tháng 10 năm 2023, khi Hamas sát hại hàng trăm thường dân Israel. Nhưng đến ngày 10 tháng 5 năm 2025, ông Tiêu Quân Chính, với vẻ điềm tĩnh đáng ngờ, đã thẳng thừng lên án Hamas. Đây không chỉ là một sự thay đổi giọng điệu, mà là một cú xoay trục chính sách, một phát súng bắn thẳng vào chính DNA cách mạng của chế độ Bắc Kinh. Việc lên án Hamas không chỉ là lời từ bỏ một đồng minh, mà còn là sự phủ nhận di sản “xuất khẩu cách mạng” từ thời Mao Trạch Đông, khi chính quyền sinh ra từ họng súng và khẩu hiệu chống đế quốc từng là kim chỉ nam cho mọi chính sách đối ngoại.
Điều đáng chú ý là thời điểm của tuyên bố này. Chỉ ba ngày trước chuyến công du Trung Đông của Tổng thống Trump, Trung Quốc đã chọn khoảnh khắc nhạy cảm để tung ra nước cờ táo bạo. Trump, với triết lý “ai không theo tôi là kẻ thù,” đang tái định hình trật tự thế giới với mục tiêu củng cố liên minh Mỹ-Israel-Ả Rập, cô lập Iran và các nhóm như Hamas, Hezbollah, Houthi. Trong bối cảnh đó, Trung Quốc hiểu rằng đứng sai phe đồng nghĩa với việc bị bỏ lại trong cơn lốc chính trị toàn cầu. Lời lên án Hamas không phải xuất phát từ sự ghê tởm đạo đức, mà từ nỗi sợ bị cô lập, bị Trump biến thành mục tiêu tiếp theo trong danh sách “kẻ thù” dài dằng dặc của ông, từ chiến tranh thương mại, thuế quan, đến vấn đề chip bán dẫn và TikTok.
Nhưng câu chuyện không dừng lại ở chiến lược ngoại giao. Đằng sau tuyên bố của ông Tiêu là những dấu hiệu rối loạn trong nội bộ quyền lực Trung Quốc. Trong suốt thập kỷ qua, Chủ tịch Tập Cận Bình luôn là trung tâm của mọi quyết định lớn, từ các bài phát biểu tại Đại lễ đường Nhân dân đến những cuộc gặp gỡ ngoại giao cấp cao. Nhưng lần này, ông Tập dường như vắng bóng. Một đại sứ mới toanh, nhậm chức chưa đầy nửa năm, lại trở thành người công bố chính sách thay đổi cả cục diện ngoại giao. Điều này đặt ra câu hỏi: Liệu Tập Cận Bình có còn kiểm soát được bộ máy quyền lực? Hay một cuộc đảo chính ngầm đang diễn ra trong lòng Trung Nam Hải?
Từ năm 2023, các dấu hiệu bất ổn trong nội bộ Trung Quốc đã xuất hiện. Cuộc thanh trừng trong quân đội, từ lực lượng tên lửa đến Tổng cục Trang bị, đã khiến nhiều tướng lĩnh và quan chức cấp cao “bốc hơi.” Bộ trưởng Quốc phòng Lý Thượng Phúc biến mất không dấu vết, Bộ Ngoại giao rối loạn với sự ra đi bí ẩn của Tần Cương và sự im lặng đột ngột của Vương Nghị. Ngay cả lực lượng công an và cảnh sát vũ trang, từng là trụ cột quyền lực của ông Tập, cũng bị cuốn vào vòng xoáy điều tra. Trong bối cảnh đó, các đại sứ như Tiêu Quân Chính không còn chỉ là nhà ngoại giao, mà trở thành những đặc phái viên thử nghiệm lòng trung thành, những cánh tay nối dài của các thế lực mới trong đảng.
Nguồn tin rò rỉ từ Trung Nam Hải cho thấy ba chỉ thị bí mật đã được ban hành trước chuyến đi Trung Đông của Trump: gọi Hamas là khủng bố, ngừng viện trợ cho Nga, và loại bỏ ảnh hưởng của Tập Cận Bình khỏi bàn cờ quyền lực. Cả ba điều này đều đã xảy ra, dù không ai công khai thừa nhận. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mao Ninh, khi bị báo chí quốc tế truy vấn, chỉ lặp lại những câu trả lời sáo rỗng về “công lý” và “nhân đạo,” mà không xác nhận hay phủ nhận phát ngôn của ông Tiêu. Đây không phải là sự lúng túng, mà là một chiến thuật: tung ra một quả bóng thăm dò, sẵn sàng đổ lỗi cho “phát ngôn cá nhân” nếu gặp phản đối từ phe ông Tập, nhưng cũng sẵn sàng nâng cấp thành chính sách chính thức nếu không ai dám phản bác.
Cú xoay trục này không chỉ là sự thay đổi chiến lược, mà còn là dấu hiệu của một cuộc chuyển giao quyền lực không tiếng súng. Tập Cận Bình, từng được mệnh danh là “lãnh đạo hạt nhân,” giờ đây dường như chỉ còn là một vỏ bọc rỗng. Quyền lực của ông đang bị các lão thành trong đảng, những “kỹ sư già” âm thầm kéo dây, tiếp quản. Tuyên bố lên án Hamas, tưởng chừng là một nước cờ ngoại giao, thực chất là một lá cờ trắng giương lên từ Bắc Kinh, một lời xin lỗi gửi tới Trump và một lời tuyên bố đầu hàng trước trật tự thế giới mới. Trung Quốc, quốc gia từng ngẩng cao đầu thách thức phương Tây, giờ đây phải cúi mình, vẽ từng ranh giới ngôn từ để không chọc giận ông Trump.
Trong cơn biến động này, Hamas chỉ là nạn nhân đầu tiên. Iran bị bỏ mặc, Nga bị né tránh, và cả mạng lưới “bạn bè chống Mỹ” mà Bắc Kinh xây dựng suốt hàng thập kỷ ở Trung Đông đang tan rã trước khi Trump kịp đặt chân xuống sân bay. Câu hỏi lớn nhất vẫn còn đó: Liệu Đài Loan sẽ là quân cờ tiếp theo? Khi Bắc Kinh bắt đầu hạ giọng về “thống nhất bằng vũ lực” và rì rầm về “hòa bình tất yếu,” đó không phải là dấu hiệu của sự ôn hòa, mà là nỗi sợ bị Trump nghiền nát trong một ván cờ mà họ không còn là người cầm trịch.
Trung Quốc không tỉnh ngộ. Họ không lý trí hơn. Họ chỉ sợ hãi hơn. Sợ bị bỏ rơi trong trật tự thế giới mới, sợ trở thành mục tiêu tiếp theo của Trump, và sợ rằng một lời nói sai sẽ khiến họ bị lịch sử gạt ra khỏi bàn cờ quyền lực. Lời lên án Hamas không phải là một lời cảnh báo cho Trung Đông, mà là tiếng thở dài của một cường quốc đang mất đi ánh hào quang. Từ một thế lực từng dương cao ngọn cờ cách mạng, Trung Quốc giờ đây chỉ còn là một kẻ run rẩy, nở nụ cười gượng gạo, hy vọng được mời ngồi lại bàn chơi.