.png)
.png)
Trung Đông đang chìm trong khói lửa, và thế giới đang chứng kiến một bước ngoặt địa chính trị đầy kịch tính, nơi các liên minh rạn nứt và những toan tính quyền lực đẩy khu vực vào lằn ranh của sự hỗn loạn. Ngay lúc này, bầu trời Gaza rực sáng bởi những vụ nổ từ 15 tiêm kích F-15I Ra’am của Israel, đồng loạt khai hỏa trong một chiến dịch không kích chưa từng có tiền lệ, nhắm thẳng vào các căn cứ của lực lượng Houthi ở Yemen và các mục tiêu Hamas tại Gaza. Với năm sư đoàn bộ binh được tung vào Dải Gaza, Israel tuyên bố một mục tiêu không khoan nhượng: xóa sổ Hamas khỏi bản đồ chiến sự. Trong khi đó, tại Washington, Tổng thống Donald Trump gửi đi một thông điệp cứng rắn, sẵn sàng “hạ gục” Iran khi nền kinh tế Tehran đang bên bờ vực sụp đổ. Xa hơn về phía Đông, Trung Quốc âm thầm mở rộng ảnh hưởng tại cảng chiến lược Haifa, đặt ra câu hỏi liệu Bắc Kinh có đang lợi dụng lằn ranh mỏng manh của Trung Đông để thách thức trật tự toàn cầu do phương Tây dẫn dắt?
Ngày 16 tháng 5, Không quân Israel mở chiến dịch không kích dữ dội nhằm vào các cảng Hodeida và Salif do Houthi kiểm soát tại Yemen. 15 chiến đấu cơ, dẫn đầu bởi những chiếc F-15I Ra’am được thiết kế riêng cho các cuộc tấn công ban đêm, đã phóng 35 quả đạn các loại, phá hủy cơ sở hạ tầng chiến lược và làm tê liệt nguồn thu kinh tế của Houthi. Theo Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF), chiến dịch này là đòn đáp trả trực tiếp các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái của Houthi nhắm vào lãnh thổ Israel trong những tuần qua. Các máy bay tiếp dầu và trinh sát cơ đã hỗ trợ chiến dịch, đảm bảo độ chính xác tối đa. IDF tuyên bố mục tiêu là làm suy yếu năng lực quân sự của Houthi, ngăn chặn dòng vũ khí từ Iran chảy vào tay nhóm này. Ước tính, các cảng Hodeida và Salif sẽ không thể tiếp nhận tàu dài trên 80 mét trong ít nhất một tháng, gây gián đoạn nghiêm trọng cho hoạt động hậu cần của Houthi.
Bộ trưởng Quốc phòng Israel Yoav Gallant không ngần ngại đưa ra lời cảnh báo sắc lạnh: “Chúng tôi sẽ săn lùng và tiêu diệt Abdul Malik al-Houthi, thủ lĩnh Houthi, như cách chúng tôi đã làm với các lãnh đạo Hamas và Hezbollah.” Gallant nhắc đến các vụ ám sát gần đây nhằm vào Yahya Sinwar ở Gaza, Hassan Nasrallah ở Beirut, và Ismail Haniyeh ở Iran, nhấn mạnh rằng Israel sẽ không khoan nhượng với bất kỳ mối đe dọa nào. Lời tuyên bố này không chỉ là một thông điệp gửi đến Houthi mà còn là tín hiệu tới các đồng minh của họ, đặc biệt là Iran, quốc gia đang chao đảo trước áp lực kinh tế và các lệnh trừng phạt từ chính quyền Trump.
Tại Gaza, chiến dịch trên bộ mang tên Gideon’s Chariot đang được Israel triển khai với quy mô chưa từng thấy. Năm sư đoàn của IDF, tương đương hàng chục ngàn binh sĩ, đã tiến vào cả phía bắc và phía nam của Dải Gaza, nhắm đến việc kiểm soát hoàn toàn khu vực và tiêu diệt các cơ sở hạ tầng của Hamas. Người phát ngôn IDF Daniel Hagari khẳng định: “Chúng tôi đang chuyển sang giai đoạn mới của cuộc chiến, với mục tiêu giải cứu con tin và đánh bại Hamas một lần và mãi mãi.” Các cuộc không kích liên tục trong tuần qua đã phá hủy hàng trăm mục tiêu, từ kho vũ khí, đường hầm, đến các vị trí phóng tên lửa. Israel cũng tuyên bố đã áp dụng những bài học từ các chiến dịch trước, đảm bảo các cuộc tấn công chính xác hơn, đồng thời di dời dân thường để giảm thiểu thương vong.
Tuy nhiên, Hamas không phải là mục tiêu duy nhất trong tầm ngắm của Israel. Lực lượng Houthi tại Yemen, được Iran hậu thuẫn, đã gia tăng các hành động khiêu khích, tuyên bố phong tỏa cảng Haifa – cảng lớn nhất của Israel bên bờ Địa Trung Hải. Yahya Saree, phát ngôn viên quân sự của Houthi, khẳng định mọi tàu đến hoặc đi từ Haifa sẽ trở thành mục tiêu tấn công. Tuần trước, Houthi cũng tuyên bố phong tỏa không phận sân bay quốc tế Ben Gurion, dù các cuộc tấn công của họ chưa gây gián đoạn nghiêm trọng. Những lời đe dọa này, dù khó thực hiện, đã làm dấy lên lo ngại về một mặt trận mới trong cuộc xung đột vốn đã phức tạp. Truyền thông Israel nhận định khả năng Houthi hiện thực hóa các lời đe dọa là thấp, nhưng sự táo bạo của họ cho thấy sự hậu thuẫn ngày càng rõ rệt từ Tehran.
Ở phía bên kia đại dương, Tổng thống Trump đang đẩy mạnh chiến lược “áp lực tối đa” lên Iran, tận dụng tình trạng kinh tế suy sụp của quốc gia này để ép Tehran vào bàn đàm phán. Đồng rial Iran đã giảm xuống mức thấp kỷ lục 1,05 triệu rial đổi 1 USD vào tháng 3, sau khi Trump công khai đề cập đến khả năng hành động quân sự. Các cuộc đàm phán hạt nhân ở Oman gần đây mang lại chút hy vọng, nhưng sự đình trệ nhanh chóng khiến thị trường tài chính Iran tiếp tục chao đảo. Cơ sở hạ tầng năng lượng già cỗi của Iran chỉ đáp ứng được 65.000 MW mỗi năm, thấp xa so với nhu cầu 85.000 MW, dẫn đến tình trạng mất điện luân phiên ở các thành phố lớn. Tình trạng thiếu nước, gián đoạn viễn thông, và hạn chế truy cập internet càng làm gia tăng sự bất mãn của người dân. Tờ báo Kayhan tại Iran đặt câu hỏi gay gắt: “Chính phủ đang làm gì ngoài việc đàm phán với Mỹ?” Câu hỏi này phản ánh sự thất vọng ngày càng lớn khi các cải cách nội bộ vẫn là một giấc mơ xa vời.
Trong bối cảnh đó, Trung Quốc đang lặng lẽ mở rộng dấu chân chiến lược tại Trung Đông, gây lo ngại cho cả Israel và Mỹ. Quyết định của chính quyền Thủ tướng Benjamin Netanyahu cho phép Tập đoàn Cảng Quốc tế Thượng Hải (SIPG) tăng gấp đôi công suất cảng Vịnh Haifa đã làm dấy lên tranh cãi gay gắt. Cảng Haifa, nằm gần căn cứ hải quân chính của Israel, là một trong những tài sản chiến lược quan trọng nhất của quốc gia này. Việc Trung Quốc kiểm soát cảng này đặt ra nguy cơ thu thập thông tin nhạy cảm và thậm chí phá hoại trong trường hợp xung đột. Các chuyên gia an ninh Israel cảnh báo rằng mối quan hệ giữa Trung Quốc, Nga và Iran có thể cho phép Bắc Kinh chia sẻ dữ liệu hàng hải với Tehran, tạo ra một “trạm nghe lén” ngay tại Haifa. Hơn nữa, Trung Quốc bị cáo buộc cung cấp linh kiện quan trọng cho chương trình vũ khí hạt nhân của Iran, làm gia tăng căng thẳng với phương Tây.
Sự hiện diện của Trung Quốc tại Haifa không chỉ là vấn đề của Israel mà còn là lời cảnh báo cho các đồng minh phương Tây. Cựu Đô đốc Shaul Chorev, hiện là giám đốc Viện Chính sách và Chiến lược Hàng hải tại Haifa, nhấn mạnh: “Các cảng biển là cơ sở hạ tầng chiến lược. Việc để một công ty Trung Quốc vận hành cảng Haifa là rủi ro không thể chấp nhận được.” Báo cáo từ Viện Đại học Haifa năm 2019 đã chỉ ra rằng SIPG có thể thao túng dữ liệu cảng, gây nguy cơ cho an ninh quốc gia Israel. Tuy nhiên, việc hủy bỏ hợp đồng với SIPG là một thách thức lớn, đòi hỏi sự đồng thuận chính trị mạnh mẽ và sự ủng hộ từ các đồng minh, đặc biệt là Mỹ.
Khi ngọn lửa chiến tranh tiếp tục lan rộng ở Trung Đông, thế giới đang đứng trước ngã rẽ lịch sử. Israel, với sức mạnh quân sự và quyết tâm không khoan nhượng, đang dẫn đầu một cuộc chiến toàn diện chống lại các lực lượng được Iran hậu thuẫn. Tổng thống Trump, với chiến lược cứng rắn, đang đẩy Tehran vào thế bí. Trong khi đó, Trung Quốc, với những toan tính dài hạn, đang âm thầm định hình lại bàn cờ quyền lực khu vực. Một thế giới đang bốc cháy, và những diễn biến tiếp theo có thể sẽ định hình tương lai của không chỉ Trung Đông mà cả trật tự toàn cầu.