.png)
.png)
Washington rung chuyển, Bắc Kinh chao đảo, và Hà Nội ghi dấu ấn lịch sử. Một ngày 19 tháng 5 đầy biến động đã khắc họa rõ nét bức tranh toàn cầu, nơi Tổng thống Donald Trump tiếp tục khẳng định vị thế không khoan nhượng của nước Mỹ, trong khi cựu Tổng thống Joe Biden đối mặt với thử thách sức khỏe nghiêm trọng. Từ Ottawa đến Hà Nội, các quốc gia lần lượt điều chỉnh chiến lược dưới sức ép thương mại mạnh mẽ từ Nhà Trắng, mở ra một chương mới cho trật tự kinh tế thế giới. Đây không chỉ là câu chuyện về thuế quan hay ngoại giao, mà là minh chứng cho một nước Mỹ quyết tâm lấy lại vị thế dẫn đầu, không chấp nhận bất kỳ sự thỏa hiệp nào làm tổn hại lợi ích quốc gia.
Sáng 18 tháng 5, văn phòng của cựu Tổng thống Joe Biden xác nhận một tin tức gây sốc: ông được chẩn đoán mắc ung thư tuyến tiền liệt giai đoạn tiến triển, với dấu hiệu di căn đến xương. Ở tuổi 82, Biden, người từng dẫn dắt nước Mỹ qua những năm đầy biến động từ 2021 đến 2025, giờ đây đối mặt với một trận chiến cá nhân khắc nghiệt. Phát hiện bệnh hôm 16 tháng 5 sau các triệu chứng bất thường liên quan đến đường tiết niệu, ông và gia đình đang cân nhắc các phương án điều trị cùng đội ngũ y tế hàng đầu. Theo bác sĩ tiết niệu Herbert Lipow tại NYU Langone, tình trạng của Biden được xếp vào nhóm nguy cơ cao, với thang điểm Gleason 9/10. Tuy nhiên, ông cũng nhấn mạnh rằng nhờ những tiến bộ y học, bệnh nhân ung thư tuyến tiền liệt giai đoạn muộn vẫn có thể sống thêm 5, thậm chí 10 năm với chất lượng cuộc sống đáng kể. Dù đã rời Nhà Trắng, Biden vẫn là một nhân vật trọng yếu trong đảng Dân chủ, và sức khỏe của ông tiếp tục thu hút sự chú ý sâu sắc từ công chúng Mỹ và quốc tế.
Trong bối cảnh đó, Tổng thống Donald Trump, người đang nắm quyền với phong thái mạnh mẽ và không khoan nhượng, đã gửi lời chia buồn tới Biden qua nền tảng Truth Social. “Tôi rất buồn khi nghe tin về chẩn đoán y khoa của Joe Biden. Chúng tôi chúc ông ấy hồi phục nhanh chóng,” Trump viết, kèm theo lời khẳng định rằng nước Mỹ cần một lãnh đạo mạnh mẽ để đối mặt với những thách thức toàn cầu. Lời chia sẻ này không chỉ là một cử chỉ nhân văn vượt qua lằn ranh chính trị mà còn là một lời nhắc nhở sắc bén về tầm nhìn của Trump: một nước Mỹ kiên định, không khuất phục, và sẵn sàng định hình lại trật tự thế giới.
Trên mặt trận thương mại, Trump đang biến lời hứa “Nước Mỹ trên hết” thành hành động cụ thể. Ngày 19 tháng 5, ông phát đi tối hậu thư cứng rắn tới Bắc Kinh: hoặc chấp nhận một thỏa thuận thương mại công bằng, hoặc đối mặt với nguy cơ sụp đổ kinh tế. Phát biểu trong chương trình Special Report của Fox News, Trump tuyên bố: “Nếu tôi không đạt được thỏa thuận với Trung Quốc, nền kinh tế của họ sẽ sụp đổ. Chúng tôi thì không.” Lời khẳng định này không phải là hùng biện suông. Dữ liệu từ ngân hàng đầu tư Nomura cho thấy nếu chiến tranh thuế quan kéo dài, Trung Quốc có thể mất tới 16 triệu việc làm vào cuối năm 2025. Áp lực nội bộ tại Bắc Kinh đã buộc Phó Thủ tướng Hà Lập Phong phải ngồi vào bàn đàm phán tại Geneva, dẫn đến một thỏa thuận tạm thời: Mỹ giảm thuế hàng hóa Trung Quốc từ 145% xuống 30%, trong khi Trung Quốc hạ thuế hàng Mỹ xuống 10% và xóa bỏ các biện pháp trả đũa phi thuế quan. Đây là một bước đi chiến lược, nhưng Trump vẫn giữ thế thượng phong, khẳng định rằng Trung Quốc “rất muốn làm ăn” trong bối cảnh nền kinh tế của họ đang “sục sôi”.
Không chỉ Bắc Kinh, Canada cũng buộc phải lùi bước trước sức ép từ Washington. Ottawa tuyên bố tạm dừng các biện pháp thuế trả đũa nhằm vào hàng hóa Mỹ, một động thái được xem là thắng lợi ngoại giao rõ rệt cho chính quyền Trump. Quyết định này được đưa ra sau cuộc gặp giữa Thủ tướng Canada Justin Trudeau và Phó Tổng thống Mỹ JD Vance bên lề lễ nhậm chức của Giáo hoàng Leo XIV tại Rome. Cuộc thảo luận đã làm rõ một điều: Canada không thể duy trì các biện pháp trả đũa mà không tự gây tổn hại. Các mặt hàng chiến lược như sản phẩm y tế, thực phẩm chế biến, và vật tư an ninh quốc gia được Ottawa miễn thuế hoàn toàn, trong khi ngành công nghiệp ô tô – xương sống của quan hệ thương mại Mỹ-Canada – cũng được hưởng ưu đãi nếu tuân thủ các điều khoản đầu tư. Một báo cáo từ The Economist chỉ ra rằng các biện pháp trả đũa của Canada gần như đã “tan biến” dưới chiến lược “cây gậy và củ cà rốt” của Trump, khẳng định vị thế áp đảo của Mỹ trong quan hệ song phương.
Trong khi đó, Việt Nam nổi lên như một điểm sáng trong bức tranh thương mại toàn cầu. Ngày 16 tháng 5, Bộ Công Thương Việt Nam công bố kết quả bước đầu trong đàm phán thuế đối ứng với Mỹ, đánh dấu một cột mốc quan trọng trong quan hệ thương mại chiến lược giữa hai nước. Cuộc gặp cấp bộ trưởng giữa Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên và Trưởng đại diện Thương mại Mỹ Jamie Greer tại đảo Jeju, Hàn Quốc, đã diễn ra trong không khí cởi mở và thẳng thắn. Hai bên thống nhất về nguyên tắc và phương pháp tiếp cận, đặt nền móng cho các vòng đàm phán tiếp theo. Trump, người từng công bố mức thuế 46% với hàng hóa Việt Nam từ ngày 2 tháng 4, đã tạm hoãn áp dụng trong 90 ngày để tạo điều kiện đàm phán. Việt Nam, cùng với Anh, Ấn Độ, Hàn Quốc, Nhật Bản và Indonesia, nằm trong nhóm sáu quốc gia được Mỹ ưu tiên đàm phán sớm. Kết quả này không chỉ thể hiện thiện chí của Hà Nội mà còn khẳng định vị thế ngày càng quan trọng của Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Chiến lược thương mại của Trump không dừng lại ở các đối thủ lớn. Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent, trong một cuộc phỏng vấn trên NBC, tuyên bố rằng các quốc gia từ chối đàm phán thiện chí sẽ đối mặt với mức thuế lên tới 10%, thậm chí cao hơn. “Không ai được phép lợi dụng thị trường Mỹ mà không trả giá,” Bessent nhấn mạnh. Chính sách này đã buộc nhiều quốc gia, từ Anh đến Ấn Độ, phải điều chỉnh chiến lược. Ấn Độ, từng bị Trump gọi là “quốc gia áp thuế cao nhất thế giới”, đã đồng ý giảm 100% thuế đối với hàng hóa Mỹ. Anh, dù được giảm thuế cho ô tô và thép, vẫn phải chịu mức thuế 10% cho phần lớn hàng hóa xuất khẩu. Ngay cả các tập đoàn bán lẻ lớn như Walmart cũng không thoát khỏi áp lực. Khi Walmart tuyên bố tăng giá do thuế, Bessent công khai chỉ trích, nhắc lại cam kết của doanh nghiệp này về việc chia sẻ chi phí thuế để bảo vệ người tiêu dùng Mỹ.
Dưới sự dẫn dắt của Trump, nước Mỹ đang tái định hình trật tự thương mại toàn cầu với tốc độ chóng mặt. Từ việc buộc Trung Quốc vào thế yếu, khiến Canada lùi bước, đến việc mở ra cơ hội hợp tác chiến lược với Việt Nam, Trump đang chứng minh rằng ông không chỉ nói mà còn hành động. Đây là một nước Mỹ không tìm kiếm xung đột, nhưng cũng không ngần ngại bảo vệ lợi ích quốc gia bằng mọi giá. Khi thế giới dõi theo từng bước đi của Washington, câu hỏi lớn nhất vẫn là: ai sẽ là người tiếp theo phải điều chỉnh trước sức mạnh không khoan nhượng của Trump?