Trump Biến Phòng Bầu Dục Thành Đấu Trường: Đồng Minh Mỹ Xé Hợp Đồng Với Trung Quốc

Trump Biến Phòng Bầu Dục Thành Đấu Trường: Đồng Minh Mỹ Xé Hợp Đồng Với Trung Quốc


Ngày 27 tháng 5 năm 2025, Nhà Trắng không còn là biểu tượng của những cái bắt tay ngoại giao khách sáo hay những bức ảnh kỷ niệm vô hồn. Dưới thời Tổng thống Donald Trump, Phòng Bầu dục đã biến thành một đấu trường chính trị khốc liệt, nơi các nhà lãnh đạo thế giới bước vào với sự thận trọng và rời đi với những bài học đắt giá. Trong bối cảnh đó, các đồng minh thân cận của Mỹ, từ Australia đến châu Âu, đang đồng loạt hành động, siết chặt vòng vây chiến lược nhằm cắt đứt ảnh hưởng kinh tế của Trung Quốc, đồng thời đối mặt với những áp lực chưa từng có từ Washington. Một cơn bão địa chính trị đang hình thành, và tâm điểm của nó chính là người đàn ông quyền lực nhất thế giới: Donald Trump.

Phòng Bầu dục, nơi từng là biểu tượng của sự ổn định và nghi thức ngoại giao, giờ đây là một chiến trường thực sự. CNN, trong một bài viết gần đây, đã phải thừa nhận rằng không khí trong căn phòng quyền lực này đã thay đổi hoàn toàn dưới nhiệm kỳ thứ hai của Trump. Không còn những buổi gặp gỡ mang tính biểu diễn, nơi các nhà lãnh đạo thế giới chỉ cần mỉm cười trước ống kính và lặp lại những lời hứa hẹn quen thuộc về “mối quan hệ bền chặt”. Thay vào đó, mỗi cuộc gặp với Trump là một phép thử khắc nghiệt, nơi các lãnh đạo phải chứng minh bản lĩnh, sự khôn ngoan và cả lòng trung thành với lợi ích của Mỹ. Tổng thống Trump, với phong cách không khoan nhượng, đã biến mọi cuộc đối thoại thành một ván cờ chính trị, nơi ông luôn là người cầm trịch.

Phó Tổng thống JD Vance, một nhân vật đầy tranh cãi nhưng trung thành tuyệt đối, thường xuyên xuất hiện ngay bên cạnh Trump trong những cuộc gặp này, ngồi trên chiếc sofa gần Tổng thống – một hình ảnh chưa từng thấy ở các chính quyền tiền nhiệm. Nếu như Joe Biden thời Obama chọn cách lùi lại để tránh làm lu mờ tổng thống, thì Vance lại thể hiện một sự đồng bộ đáng kinh ngạc với Trump, như một biểu tượng của kỷ luật sắt thép trong nội các. Cuộc gặp giữa Trump và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy vào tháng 2 năm 2025 là một ví dụ điển hình. Những gì được kỳ vọng là một cuộc trao đổi thông thường nhanh chóng biến thành một trận đấu khẩu căng thẳng. Zelenskyy, vốn quen với sự ủng hộ vô điều kiện từ phương Tây, đã phải nhún nhường trước những câu hỏi sắc bén và yêu cầu thẳng thừng từ Trump và Vance. Thông điệp rõ ràng: trong Phòng Bầu dục, không có chỗ cho sự yếu đuối.

Các nhà lãnh đạo thế giới giờ đây bước vào Nhà Trắng với sự chuẩn bị kỹ lưỡng, bởi một bước đi sai lầm có thể khiến họ bị Trump công khai chỉ trích trước truyền thông toàn cầu. Vua Abdullah của Jordan đã trải qua khoảnh khắc khó quên khi bị Trump thúc ép nhận thêm người tị nạn từ Gaza. Biết rõ sự phụ thuộc của Jordan vào viện trợ an ninh từ Mỹ, vị vua này chỉ có thể im lặng chấp nhận. Trong khi đó, Thủ tướng Anh David Cameron đã gây bất ngờ khi khéo léo trao tận tay Trump một lá thư từ Vua Charles III, một cử chỉ ngoại giao mang tính trọng thị, gợi nhớ đến những gì Nữ hoàng Elizabeth II từng làm. Thủ tướng Ý Giorgia Meloni, một đồng minh thân cận của Trump, lại chọn cách tiếp cận trực diện hơn. Với phong thái tự tin và sự am hiểu về ngôn ngữ chính trị của Trump, bà không chỉ nhấn mạnh cam kết tăng chi tiêu quốc phòng của Ý mà còn lồng ghép khẩu hiệu của Trump: “Chúng ta có thể làm cho phương Tây vĩ đại trở lại”. Ngay cả Thủ tướng Canada Justin Trudeau, đối mặt với sức ép trong nước sau phát biểu gây sốc của Trump về việc “sáp nhập Canada”, cũng phải đáp trả một cách cứng rắn nhưng khéo léo: “Có những thứ không bao giờ được bán”. Tuy nhiên, Trump, với bản lĩnh không khoan nhượng, chỉ đáp lại: “Đừng bao giờ nói không bao giờ.”

Trong khi Phòng Bầu dục trở thành tâm điểm của những cuộc đối đầu chính trị, các đồng minh của Mỹ trên toàn cầu đang có những động thái quyết liệt để thoát khỏi ảnh hưởng của Trung Quốc, phù hợp với chiến lược “America First” của Trump. Australia, một đồng minh then chốt, đang dẫn đầu làn sóng này với kế hoạch thu hồi cảng Darwin – một cảng chiến lược ở miền Bắc nước này – từ tay tập đoàn Trung Quốc Landbridge. Thương vụ cho thuê cảng Darwin trong 99 năm vào năm 2015 từng bị chỉ trích là một sai lầm chiến lược, đặc biệt khi cảng này không chỉ có ý nghĩa thương mại mà còn là căn cứ quân sự quan trọng, nơi đóng quân luân phiên của 2.000 lính thủy đánh bộ Mỹ mỗi năm. Thủ tướng Anthony Albanese, với cam kết mạnh mẽ trong chiến dịch tranh cử, đã tuyên bố rằng cảng Darwin phải thuộc về người Australia. Động thái này không chỉ làm gia tăng căng thẳng với Bắc Kinh mà còn đánh dấu một bước ngoặt trong nỗ lực giảm phụ thuộc kinh tế vào Trung Quốc của Canberra.

Phản ứng từ Trung Quốc là gay gắt nhưng không bất ngờ. Đại sứ Trung Quốc tại Canberra, Xiao Qian, gọi quyết định của Australia là “phi đạo đức”, cho rằng việc thu hồi cảng sau khi nó bắt đầu sinh lời là không công bằng. Tuy nhiên, chính phủ Australia vẫn kiên định. Cảng Darwin, với vị trí chiến lược ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, không chỉ là vấn đề kinh tế mà còn là biểu tượng của an ninh quốc gia. Việc Trung Quốc mất dần ảnh hưởng tại đây phản ánh một thực tế lớn hơn: các đồng minh của Mỹ, từ Nhật Bản, Hàn Quốc đến Australia, đang lần lượt xem xét lại các thỏa thuận kinh tế nhạy cảm với Bắc Kinh. Chiến lược của Trump, với mục tiêu tách rời chuỗi cung ứng và củng cố liên minh quân sự, đang tạo ra một làn sóng thay đổi chưa từng có.

Ở châu Âu, áp lực từ Trump cũng không kém phần quyết liệt. Sau cuộc điện đàm đầy căng thẳng với Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen, Trump đã đồng ý gia hạn thời hạn áp thuế 50% đối với hàng hóa EU đến ngày 9 tháng 5 năm 2025. Đây là một động thái bất ngờ, nhưng đi kèm với lời cảnh báo rõ ràng: Washington sẽ không chờ đợi mãi. Trump, thông qua nền tảng Truth Social, nhấn mạnh rằng EU phải thể hiện thiện chí đàm phán, nếu không muốn đối mặt với một cuộc chiến thương mại toàn diện. Thâm hụt thương mại 170 tỷ bảng Anh giữa Mỹ và EU là tâm điểm chỉ trích của Trump, người từng tuyên bố rằng EU được thành lập để “làm hại Hoa Kỳ về thương mại”. Áp lực này buộc Brussels phải nhanh chóng điều chỉnh chiến lược, vừa tìm cách giảm phụ thuộc vào Trung Quốc, vừa củng cố liên kết xuyên Đại Tây Dương.

Trong khi đó, một diễn biến gây tranh cãi khác đang làm nóng dư luận quốc tế: Trung Quốc bị cáo buộc lách lệnh cấm vận bằng cách trao đổi hai máy bay Airbus A330 đã qua sử dụng lấy dầu mỏ từ Iran. Thương vụ này, được thực hiện thông qua công ty Hainan Energy, không chỉ gây nghi ngờ về tính minh bạch mà còn đặt ra câu hỏi về việc Bắc Kinh đang cố tình thách thức hệ thống trừng phạt quốc tế. Với giá trị dầu mỏ lên tới 116 triệu USD cho hai chiếc máy bay chỉ đáng giá 25-30 triệu USD mỗi chiếc, thỏa thuận này bị coi là một cách hợp thức hóa các giao dịch bất hợp pháp. Châu Âu, vốn là nơi sản xuất Airbus, đang theo dõi sát sao và có thể mở cuộc điều tra về việc liệu các quy định kiểm soát xuất khẩu có bị vi phạm hay không. Trong khi đó, tại Iran, nhiều nhà lập pháp kêu gọi điều tra độc lập, đặt câu hỏi về vai trò của Hainan Energy và sự thiếu minh bạch trong thương vụ.

Những diễn biến này không chỉ là các sự kiện riêng lẻ mà là một phần của bức tranh địa chính trị rộng lớn hơn, nơi Tổng thống Trump đang định hình lại trật tự thế giới. Từ Phòng Bầu dục đến các cảng chiến lược ở Australia, từ bàn đàm phán thương mại với EU đến những động thái lách luật của Trung Quốc, mọi thứ đều xoay quanh một thực tế: Mỹ dưới thời Trump không chấp nhận vai trò kẻ chịu thiệt trong cuộc chơi toàn cầu. Các đồng minh buộc phải lựa chọn – hoặc đứng về phía Washington, hoặc đối mặt với hậu quả. Trong đấu trường sinh tử này, Trump không chỉ là người chơi, mà là người viết luật.