.png)
.png)
Trong một thế giới đang ngột ngạt bởi những toan tính địa chính trị và những âm mưu kinh tế, Tổng thống Donald Trump vừa tung ra một đòn knock-out khiến cả Bắc Kinh lẫn Tehran phải choáng váng. Từ sân bay ở Riyadh đến các phòng họp kín ở Washington, vị tổng thống Mỹ đã chứng minh rằng nước Mỹ không chỉ là một siêu cường mà còn là một thế lực không thể bị xem thường. Với thỏa thuận thương mại trị giá 1.000 tỷ USD vừa được ký kết với Ả Rập Saudi và loạt biện pháp trừng phạt thẳng tay nhắm vào các công ty tiếp tay cho đường dây dầu Iran-Trung Quốc, Trump đã gửi đi một thông điệp sắc lạnh: Nước Mỹ đang dẫn dắt cuộc chơi, và những ai dám thách thức sẽ phải trả giá đắt.
Chỉ trong hai tháng kể từ khi nhậm chức nhiệm kỳ mới, Tổng thống Trump đã làm được điều mà các đời tổng thống trước chỉ dám mơ ước. Tại hội nghị đầu tư Mỹ-Ả Rập Saudi ở Riyadh ngày 13 tháng 5, ông cùng Thái tử Mohammed bin Salman công bố một loạt thỏa thuận thương mại mang tính lịch sử. Con số 1.000 tỷ USD không chỉ là một cột mốc kinh tế mà còn là biểu tượng cho sức mạnh của nước Mỹ dưới sự lãnh đạo của Trump. Phát biểu trước hội nghị, ông Trump tuyên bố với giọng điệu đầy tự hào: “Chúng ta sẽ cùng chiến thắng, cùng thành công và mãi là đồng minh. Thời kỳ hoàng kim của Trung Đông có thể bắt đầu ngay tại đây, với sự hợp tác cùng nước Mỹ.” Lời nói ấy không chỉ vang lên trong khán phòng mà còn vọng đến tận Bắc Kinh, nơi các nhà lãnh đạo Trung Quốc đang vật lộn với những rào cản kinh tế ngày càng siết chặt.
Thỏa thuận với Ả Rập Saudi không chỉ dừng lại ở những con số khổng lồ. Hàng loạt hợp đồng cụ thể đã được ký kết, từ việc mua bán vũ khí trị giá 142 tỷ USD với hơn 10 doanh nghiệp quốc phòng Mỹ, đến hợp đồng nhập khẩu máy móc và tua-bin khí tự nhiên từ GE Vernova trị giá 14 tỷ USD. Boeing, biểu tượng của ngành hàng không Mỹ, cũng ghi dấu ấn với hợp đồng cung cấp máy bay 737-8 trị giá 4,8 tỷ USD, một đòn giáng mạnh vào tham vọng của Trung Quốc trong lĩnh vực sản xuất máy bay giá rẻ. Các gã khổng lồ công nghệ như Google, Oracle, Nvidia, AMD, và Uber cũng cam kết đầu tư 80 tỷ USD vào các dự án công nghệ tiên tiến tại cả hai quốc gia. Đặc biệt, Datavant, một công ty công nghệ dữ liệu, đã chi 1 tỷ USD để xây dựng trung tâm dữ liệu tại Mỹ, củng cố vị thế của nước này trong cuộc đua công nghệ toàn cầu.
Nhưng không chỉ có tiền và hợp đồng, Nhà Trắng còn công bố kế hoạch thành lập các quỹ đầu tư song phương Mỹ-Ả Rập Saudi, tập trung vào năng lượng, hàng không vũ trụ, thể thao, và hạ tầng công nghệ. Những quỹ này không chỉ bơm dòng tiền khổng lồ vào các ngành chiến lược của Mỹ mà còn tạo ra hàng ngàn việc làm, củng cố vị thế địa chính trị của Washington ở Trung Đông. Trong bối cảnh Trung Quốc đang cố gắng lách các lệnh kiểm soát công nghệ cao và tìm cách đầu tư vào các nước đang phát triển, Trump đã chứng minh rằng nước Mỹ vẫn là điểm đến hàng đầu cho vốn đầu tư toàn cầu. “Chính quyền của tôi làm được điều này chỉ trong hai tháng,” ông Trump nhấn mạnh, và niềm tự hào ấy là hoàn toàn chính đáng.
Trong khi Ả Rập Saudi đặt niềm tin vào nước Mỹ, Trung Quốc lại đang đối mặt với một cơn bão kinh tế do chính Trump tạo ra. Chỉ vài ngày sau hội nghị ở Riyadh, chính quyền Trump công bố một loạt biện pháp trừng phạt nhắm vào hơn 20 công ty bị cáo buộc tiếp tay cho hoạt động vận chuyển dầu thô từ Iran sang Trung Quốc. Đây không chỉ là một đòn đánh vào Tehran mà còn là một cảnh báo trực tiếp đến Bắc Kinh. Theo Bộ Tài chính Mỹ, mạng lưới này đã giúp Iran tuồn dầu trị giá hàng tỷ USD tới Trung Quốc thông qua các công ty bình phong như Energy, một tổ chức đã bị Mỹ liệt vào danh sách trừng phạt từ năm 2023 vì liên hệ với các lực lượng vũ trang Iran. Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Stein tuyên bố: “Hoa Kỳ sẽ tiếp tục nhắm vào nguồn thu nhập này chừng nào chế độ Iran còn hỗ trợ khủng bố và phổ biến vũ khí chết người.”
Những biện pháp trừng phạt này đến ngay sau vòng đàm phán hạt nhân lần thứ tư giữa Mỹ và Iran, cho thấy Washington không còn kiên nhẫn với các hành vi lách lệnh cấm vận. Nguồn doanh thu từ dầu mỏ, theo chính quyền Trump, đang được Tehran sử dụng để tài trợ cho chương trình tên lửa đạn đạo, máy bay không người lái, và các cuộc tấn công của phiến quân Houthi trên Biển Đỏ, đe dọa trực tiếp đến hải quân Mỹ và Israel. Nhưng đòn trừng phạt không chỉ nhắm vào Iran. Các chuyên gia nhận định rằng mục tiêu thực sự là các ngân hàng lớn của Trung Quốc, những nơi xử lý các giao dịch dầu mờ ám. Jeremy Panner, cựu điều tra viên Bộ Tài chính Mỹ, cảnh báo: “Các ngân hàng Trung Quốc hiểu rõ mức độ rủi ro khi giao dịch với các công ty bị trừng phạt. Đây là bước dọn đường cho những đòn lớn hơn.”
Và như để đáp trả sức ép từ Washington, Trung Quốc bất ngờ tuyên bố hạ thuế quan đối với hàng hóa Mỹ xuống còn 10%, bắt đầu từ ngày 14 tháng 5 và kéo dài trong 90 ngày. Đây là một nhượng bộ chưa từng có kể từ khi cuộc thương chiến Mỹ-Trung bùng nổ. Trước đó, Bắc Kinh đã áp mức thuế trả đũa lên tới 91% đối với hàng Mỹ, nhưng nay họ buộc phải xuống thang. Quyết định này không chỉ là một nỗ lực nhằm giảm nhiệt căng thẳng mà còn là dấu hiệu cho thấy Trung Quốc đang cảm nhận rõ sức ép từ các biện pháp trừng phạt của Trump. Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu rút khỏi Trung Quốc, lạm phát công nghiệp gia tăng, và đầu tư nước ngoài suy giảm, Bắc Kinh không còn nhiều lựa chọn. Nhưng thời hạn 90 ngày cho thấy đây chỉ là một nhượng bộ chiến thuật, một khoảng lặng để Bắc Kinh điều chỉnh chiến lược trước khi đối mặt với những đòn tiếp theo từ Washington.
Trong khi Trung Quốc loay hoay, châu Âu lại thở phào nhẹ nhõm. Việc thương chiến Mỹ-Trung tạm hạ nhiệt đã giúp Liên minh châu Âu (EU) tránh được làn sóng hàng hóa giá rẻ từ Trung Quốc tràn vào lục địa già. Ủy viên Kinh tế châu Âu Vanis Domproskit phát biểu: “Việc căng thẳng thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc giảm bớt là bước đi đúng hướng.” Nhưng ông cũng cảnh báo rằng tình hình vẫn mong manh. Với mức thuế 30% mà Mỹ tiếp tục áp lên hàng Trung Quốc, nguy cơ Bắc Kinh chuyển hướng xuất khẩu sang châu Âu vẫn hiện hữu. Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen đã lên tiếng yêu cầu Bắc Kinh không biến EU thành “lối thoát” cho hàng hóa bị Mỹ chặn lại, đồng thời thúc đẩy các biện pháp chống bán phá giá và siết chặt kiểm soát xuất xứ.
Cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung không chỉ là một trận chiến kinh tế mà còn là một cuộc đấu trí địa chính trị. Trong khi Trung Quốc cố gắng thao túng thị trường và lách các lệnh trừng phạt, Trump đã chứng minh rằng nước Mỹ có thể vừa phòng thủ công nghệ vừa thu hút đầu tư chất lượng cao từ các đồng minh như Ả Rập Saudi. Với thỏa thuận 1.000 tỷ USD và loạt biện pháp trừng phạt cứng rắn, ông đã đặt nước Mỹ vào vị trí dẫn đầu, buộc Bắc Kinh phải nhượng bộ và Tehran phải đối mặt với áp lực chưa từng có. Đây không chỉ là chiến thắng của Trump mà còn là lời khẳng định rằng, trong cuộc chơi toàn cầu này, chỉ có một người cầm trịch. Và người đó đang đứng ở Washington.