.png)
.png)
Trong bối cảnh chiến sự Ukraine vẫn là tâm điểm của mọi ánh nhìn toàn cầu, một diễn biến mới đầy kịch tính đã làm rung chuyển bàn cờ địa chính trị. Tổng thống Nga Vladimir Putin, với sự sắc sảo và mưu lược vốn có, đang từng bước củng cố vị thế của Moscow trong cuộc xung đột kéo dài, khiến Ukraine và các đồng minh phương Tây rơi vào thế bị động chưa từng có. Lời thừa nhận cay đắng từ cựu tổng tư lệnh lực lượng vũ trang Ukraine, nay là đại sứ tại Anh, ông Valery Zaluzhny, đã làm rõ một thực tế phũ phàng: giấc mơ khôi phục biên giới năm 1991, hay thậm chí là năm 2022, giờ đây chỉ là ảo vọng xa xỉ. Trong khi đó, Putin, với những nước cờ ngoại giao táo bạo, đang dần biến Mỹ thành một đối tác bất đắc dĩ, làm lung lay cam kết của Tổng thống Donald Trump về một giải pháp nhanh chóng cho cuộc chiến.
Trong bài phát biểu tại một diễn đàn ở London hôm 22 tháng 5, ông Zaluzhny đã thẳng thắn thừa nhận rằng Ukraine không còn khả năng lấy lại những vùng đất đã mất. “Tôi hy vọng rằng không còn ai trong căn phòng này vẫn còn ảo tưởng về một phép màu hay dấu hiệu may mắn nào đó sẽ mang lại hòa bình cho Ukraine với biên giới năm 1991 hoặc 2022,” ông nói, giọng điệu nặng nề nhưng đầy thực tế. Ông nhấn mạnh rằng Nga, dù đối mặt với những khó khăn kinh tế và nguồn lực hạn chế, vẫn duy trì sức mạnh đáng gờm. Với chiến lược tiêu hao có tính toán, Moscow đã khiến Ukraine kiệt quệ trong một cuộc chiến kéo dài, nơi mà sức mạnh công nghệ và sự bền bỉ của Nga đang chiếm ưu thế. Lời khuyên của Zaluzhny là rõ ràng: Ukraine chỉ còn hy vọng vào việc phát triển các công nghệ tiên tiến để “tồn tại” trong cuộc chiến sinh tử này. Nhưng ngay cả điều đó cũng dường như là một mục tiêu xa vời khi nguồn lực của Kiev ngày càng cạn kiệt.
Trong khi Ukraine chật vật tìm lối thoát, Tổng thống Putin lại thể hiện sự tự tin đáng kinh ngạc. Với một loạt động thái ngoại giao đầy tinh vi, ông vừa duy trì áp lực quân sự trên chiến trường, vừa tìm cách bình thường hóa quan hệ với Mỹ – một bước đi mà nhiều nhà phân tích cho rằng là “diệu kế” để làm suy yếu liên minh phương Tây. Cuộc điện đàm giữa Putin và Tổng thống Trump vào ngày 19 tháng 5 đã đánh dấu một bước ngoặt quan trọng. Trump, vốn từng cam kết chấm dứt xung đột Ukraine ngay lập tức, giờ đây dường như đã chấp nhận một thực tế mới: ông hoan nghênh các cuộc đàm phán trực tiếp giữa Nga và Ukraine, một động thái được xem là sự nhượng bộ ngầm trước lập trường cứng rắn của Moscow. Nhưng đằng sau những lời lẽ hòa hoãn, Putin đang đối mặt với một thách thức lớn hơn: làm thế nào để biến chiến thắng ngoại giao này thành đòn bẩy kinh tế, trong khi Mỹ vẫn giữ quan điểm rằng hòa bình ở Ukraine là điều kiện tiên quyết cho bất kỳ mối quan hệ kinh tế nào.
Trump, trong phát biểu sau cuộc gọi, đã nhấn mạnh rằng việc nối lại thương mại quy mô lớn với Nga chỉ có thể diễn ra sau khi chiến sự kết thúc. “Nga muốn làm ăn lớn với Mỹ khi cuộc xung đột thảm khốc này chấm dứt, và tôi hoàn toàn đồng ý,” ông nói, để lộ một lập trường thực dụng nhưng đầy mâu thuẫn. Phó Tổng thống J.D. Vance còn gay gắt hơn khi tuyên bố rằng Moscow sẽ không thể hưởng lợi từ quan hệ kinh tế với thế giới nếu tiếp tục gây chiến. Những lời lẽ này như một gáo nước lạnh dội vào tham vọng của Kremlin, vốn hy vọng rằng cách tiếp cận “giao dịch” của Trump sẽ mở ra cánh cửa cho việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt và khôi phục vị thế kinh tế của Nga trên trường quốc tế.
Tuy nhiên, Putin dường như không hề nao núng. Ông tiếp tục thúc đẩy các sáng kiến ngoại giao, từ việc đề xuất trao đổi tù nhân với Mỹ đến việc duy trì các cuộc đối thoại song phương. Theo cố vấn chính sách đối ngoại Yuri Ushakov, cuộc điện đàm kéo dài hai tiếng giữa Putin và Trump đã đề cập đến nhiều vấn đề, từ quan hệ kinh tế đến các lợi ích chiến lược. Đề xuất trao đổi chín tù nhân Nga bị giam giữ tại Mỹ lấy chín công dân Mỹ bị giam tại Nga là một bước đi khiêm tốn nhưng mang tính biểu tượng, cho thấy sự kiên nhẫn của Moscow trong việc xây dựng lòng tin với Washington. Tuy nhiên, giới tinh hoa Nga, từng kỳ vọng vào một “kỷ nguyên mới” trong quan hệ với Mỹ, giờ đây bắt đầu nhận ra rằng tham vọng của họ có thể đang vấp phải bức tường thực tế.
Ở chiều ngược lại, các đồng minh phương Tây của Ukraine không khoan nhượng. Sau cuộc họp tại Canada, các bộ trưởng tài chính G7 đã phát đi một thông điệp cứng rắn: tài sản của Nga tại các nước thành viên sẽ tiếp tục bị đóng băng cho đến khi Moscow chấm dứt chiến sự và bồi thường thiệt hại cho Ukraine. Họ cũng đe dọa tăng cường các lệnh trừng phạt nếu Nga không chấp nhận một lệnh ngừng bắn. Đề xuất hạ giá trần dầu thô Nga xuống dưới 60 USD/thùng, dù không được đưa vào tuyên bố chung, vẫn là một mối đe dọa tiềm tàng đối với nền kinh tế phụ thuộc vào năng lượng của Nga. Phó Chủ tịch Ủy ban châu Âu Valdis Dombrovskis nhấn mạnh rằng G7 sẽ không cho phép bất kỳ quốc gia nào tài trợ cho chiến tranh được hưởng lợi từ quá trình tái thiết Ukraine. Lời cảnh báo này không chỉ nhắm vào Nga mà còn là một thông điệp gửi đến các đối tác tiềm năng của Moscow, rằng bất kỳ sự hợp tác nào cũng sẽ phải trả giá đắt.
Trong bối cảnh đó, Putin vẫn tin rằng ông có thể tách bạch vấn đề Ukraine khỏi nỗ lực cải thiện quan hệ với Mỹ. Theo giáo sư Sam Greene từ Đại học Hoàng gia London, chiến lược của Putin là thuyết phục Trump rằng các nguồn tài nguyên phong phú của Nga – từ dầu mỏ đến khoáng sản – là phần thưởng đủ hấp dẫn để Washington làm ngơ trước những thất bại ở Ukraine. “Nếu Trump không đạt được điều ông muốn ở Ukraine, và nếu ông ấy có thể tránh đổ lỗi cho Nga, thì ông ấy có thể sẽ tiến tới bình thường hóa quan hệ mà không cần chờ một giải pháp,” Greene nhận định. Đây là một canh bạc lớn, nhưng với Putin, người đã chứng minh khả năng xoay chuyển tình thế trong những thời khắc tưởng chừng bế tắc, nó không phải là bất khả thi.
Trong khi đó, tại Mỹ, một sự kiện khác đang thu hút sự chú ý: lễ kỷ niệm 250 năm thành lập lục quân Mỹ vào ngày 14 tháng 6, trùng với sinh nhật của Tổng thống Trump. Gần 30 xe tăng M1A1 Abrams sẽ diễu hành trên đại lộ Constitution ở Washington, một màn phô diễn sức mạnh quân sự chưa từng có. Tuy nhiên, sự kiện này cũng đặt ra thách thức kỹ thuật khi các kỹ sư quân đội phải tìm cách bảo vệ mặt đường khỏi sức nặng của những cỗ máy 70 tấn. Các tấm thép dày và miếng lót bánh xích cao su đang được triển khai để giảm thiểu thiệt hại, nhưng câu hỏi về tính khả thi vẫn còn bỏ ngỏ. Sự kiện này, dù mang tính biểu tượng, cũng là một lời nhắc nhở rằng sức mạnh quân sự vẫn là trung tâm của các toan tính địa chính trị, từ Washington đến Moscow.
Cuộc chiến ở Ukraine, với những diễn biến mới nhất, không chỉ là câu chuyện về súng đạn và lãnh thổ. Nó là một ván cờ phức tạp, nơi Putin đang chơi những nước đi táo bạo, buộc Ukraine và phương Tây phải đối mặt với những lựa chọn đau đớn. Trong khi Zaluzhny thừa nhận thất bại của giấc mơ biên giới, Putin tiếp tục củng cố vị thế của mình, biến Moscow thành một thế lực không thể xem nhẹ. Liệu Trump, với lập trường thực dụng nhưng đầy mâu thuẫn, có trở thành người mở đường cho tham vọng của Nga? Câu trả lời vẫn nằm trong những động thái tiếp theo của các bên, nhưng hiện tại, Putin dường như đang nắm giữ lợi thế.