Ngày 6 tháng 5 năm 2025, một cơn địa chấn chính trị rung chuyển toàn cầu khi Tổng thống Nga Vladimir Putin bất ngờ tuyên bố đang tìm kiếm người kế nhiệm và đã chuẩn bị bàn giao quyền kiểm soát vũ khí hạt nhân. Trong bối cảnh ngày lễ kỷ niệm 80 năm chiến thắng phát xít tại Quảng trường Đỏ đang đến gần, thông điệp của Putin không chỉ là một lời cảnh báo mà còn là một lời thừa nhận sâu sắc: ông đang sợ hãi. Sợ hãi trước một cuộc tấn công tiềm tàng từ Ukraine, sợ hãi trước sự sụp đổ của trật tự mà ông đã xây dựng, và sợ hãi trước viễn cảnh thế giới rơi vào hỗn loạn hạt nhân. Khi các nhà lãnh đạo độc tài từ khắp nơi chuẩn bị tụ họp tại Moskva, bầu không khí lo lắng bao trùm, với câu hỏi lớn nhất vẫn treo lơ lửng: Liệu ngày 9 tháng 5 có trở thành ngòi nổ cho một cuộc chiến tranh toàn cầu?
Putin, người đã cai trị Nga với bàn tay sắt hơn hai thập kỷ, xuất hiện trước báo chí với một giọng điệu khác thường. “Tôi đã lãnh đạo đất nước đủ lâu,” ông nói, “và đã đến lúc phải tìm người thay thế.” Ông tuyên bố đã có “vài ứng viên trong đầu” nhưng nhấn mạnh rằng quyết định cuối cùng thuộc về “người dân Nga.” Lời nói này, dù mang vẻ dân chủ, khó che giấu thực tế rằng ở Nga, quyền lực chỉ chuyển giao theo ý muốn của Kremlin. Cuộc bầu cử ở đây từ lâu đã bị thao túng, biến thành một trò chơi chính trị mà Putin là người cầm quân. Vậy tại sao, vào thời điểm này, khi sức khỏe của ông vẫn còn tốt và quyền lực vẫn nằm trong tay, Putin lại công khai nói về người kế nhiệm?
Câu trả lời nằm ở ngày 9 tháng 5, ngày kỷ niệm chiến thắng lịch sử của Nga, nhưng năm nay, nó mang một ý nghĩa hoàn toàn khác. Quảng trường Đỏ, nơi dự kiến diễn ra cuộc diễu binh hoành tráng, không chỉ là sân khấu cho sự phô trương sức mạnh quân sự mà còn là tâm điểm của sự căng thẳng toàn cầu. Hơn 20 nguyên thủ quốc gia, bao gồm cả những lãnh đạo độc tài thân cận với Putin như Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng Bí thư Việt Nam Tô Lâm, được mời tham dự. Nhưng thay vì sự hân hoan, một bầu không khí sợ hãi đang lan tỏa. Ukraine, dưới sự lãnh đạo của Tổng thống Volodymyr Zelenskyy, đã không giấu giếm ý định biến ngày này thành cơ hội để tấn công. Các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine vào các thành phố lớn của Nga đã tăng cường trong những ngày gần đây, biến nhiều khu vực thành biển lửa và làm lung lay niềm tin vào khả năng bảo vệ của Moskva.
Putin hiểu rõ rủi ro. Một cuộc tấn công vào Quảng trường Đỏ, nơi tập trung các nhà lãnh đạo độc tài và khí tài quân sự, có thể không chỉ tiêu diệt ông mà còn phá hủy toàn bộ hệ thống quyền lực mà ông đã xây dựng. Để đối phó, Putin đã chơi một nước cờ táo bạo: công khai việc bàn giao quyền kiểm soát vũ khí hạt nhân cho người kế nhiệm. “Nếu ai đó dám tấn công Nga,” ông cảnh báo, “người kế nhiệm của tôi sẽ có quyền nhấn nút hạt nhân để đáp trả.” Đây không phải là lời đe dọa suông. Nga sở hữu kho vũ khí hạt nhân lớn nhất thế giới, và chỉ cần một đầu đạn phát nổ, hậu quả sẽ là không thể tưởng tượng. Lời tuyên bố này là thông điệp gửi đến Ukraine và các đồng minh phương Tây: bất kỳ hành động liều lĩnh nào vào ngày 9 tháng 5 sẽ dẫn đến thảm họa toàn cầu.
Trong khi Putin cố gắng củng cố vị thế, Ukraine vẫn giữ một lập trường mập mờ nhưng đầy thách thức. Tổng thống Zelenskyy, với sự kiên cường đã trở thành biểu tượng, không cam kết đảm bảo an toàn cho các khách mời tại Moskva. “Đây là chiến tranh,” ông nói, “và không ai có thể dự đoán được điều gì sẽ xảy ra.” Lời nói của Zelenskyy không chỉ làm gia tăng sự lo lắng mà còn đặt các đồng minh phương Tây vào thế khó. Hoa Kỳ, dưới sự lãnh đạo của Tổng thống Donald Trump, đã phát đi tín hiệu lẫn lộn. Trump, trong một bài phát biểu gần đây, gọi đề nghị ngừng bắn ba ngày của Putin là “đáng xem xét,” nhưng ông cũng nhấn mạnh rằng ba ngày là không đủ để giải quyết xung đột kéo dài ba năm qua. Thông điệp này, dù nhẹ nhàng, dường như là lời kêu gọi Ukraine kiềm chế, tránh hành động có thể đẩy thế giới vào lằn ranh hạt nhân.
Tuy nhiên, không phải tất cả các đồng minh của Ukraine đều đồng tình với sự thận trọng của Trump. Thủ tướng Đức Olaf Scholz, trong một bài phát biểu đầy cảm xúc, tuyên bố: “Đức sẽ sát cánh cùng Ukraine cho đến khi Ukraine không cần chúng tôi nữa.” Lời cam kết này, dù mang tính biểu tượng, đã gây ra làn sóng tranh cãi. Một số người cho rằng Đức đang khuyến khích Ukraine tấn công vào ngày 9 tháng 5, bất chấp nguy cơ đối đầu trực tiếp với Nga. Lịch sử đệ nhị thế chiến, khi Đức và Nga từng là kẻ thù không đội trời chung, vẫn là bóng ma ám ảnh an ninh châu Âu. Sự ủng hộ mạnh mẽ của Đức cho Ukraine không chỉ là hành động đoàn kết mà còn là cách để bảo vệ lợi ích quốc gia trước mối đe dọa từ sự bành trướng của Nga.
Trong khi đó, các nhà lãnh đạo khác lại chọn cách im lặng. Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Tổng thư ký NATO Jens Stoltenberg chưa đưa ra bất kỳ bình luận nào về kịch bản ngày 9 tháng 5. Sự im lặng này càng làm tăng thêm sự bí ẩn, khi các đồng minh của Ukraine dường như đang chờ đợi động thái từ Washington. Trong bối cảnh đó, nỗ lực ngoại giao của Zelenskyy trở nên nổi bật. Chỉ trong vài ngày, ông đã đến Cộng hòa Séc, nơi ông đạt được thỏa thuận mua đạn dược và huấn luyện phi công lái máy bay F-16. Những bước đi này cho thấy Ukraine không chỉ chuẩn bị cho chiến tranh mà còn đang xây dựng một liên minh vững chắc để đối phó với Nga trong dài hạn.
Nhưng nguy cơ lớn nhất không chỉ đến từ Ukraine hay Nga, mà từ một kịch bản đáng sợ hơn: một cuộc tấn công của bên thứ ba, đổ lỗi cho Ukraine. Các nhà phân tích lo ngại rằng một thế lực ẩn danh có thể lợi dụng sự căng thẳng để kích động xung đột, đẩy thế giới vào hỗn loạn. Trong bối cảnh này, sự do dự của các nhà lãnh đạo như Tập Cận Bình và Tô Lâm càng trở nên đáng chú ý. Tập Cận Bình, dù đã nhận lời mời, chỉ xác nhận tham dự vào giờ chót, cho thấy sự thận trọng của Bắc Kinh trước tình báo về nguy cơ tấn công. Tô Lâm, mặt khác, đã chọn lộ trình vòng vèo, ghé Kazakhstan và Kyrgyzstan trước khi đến Nga, một động thái được cho là để tránh rủi ro nếu tình hình ở Moskva trở nên tồi tệ.
Sự sợ hãi không chỉ bao trùm các nhà lãnh đạo mà còn lan tỏa trong chính nội bộ Nga. Nhiều tỉnh thành đã hủy bỏ các cuộc diễu binh, bao gồm cả ở Crimea, do lo ngại các cuộc tấn công từ Ukraine. Tin đồn về việc Putin có thể sử dụng “bản sao” để xuất hiện tại Quảng trường Đỏ càng làm tăng thêm sự hoang mang. Nếu ngay cả Putin cũng không dám lộ diện, thì niềm tin vào sức mạnh của Nga đang lung lay nghiêm trọng. Đối với người dân Nga, những cuộc tấn công liên tiếp của Ukraine đã phá vỡ hình ảnh bất khả chiến bại của Kremlin, làm lung lay lòng trung thành của họ đối với chế độ.
Khi thế giới đếm ngược đến ngày 9 tháng 5, mỗi giờ trôi qua đều mang theo cảm giác nghẹt thở. Liệu Ukraine có dám tấn công vào trái tim của Nga? Liệu Putin có thực sự sẵn sàng nhấn nút hạt nhân? Và liệu các đồng minh phương Tây có thể ngăn chặn một thảm họa toàn cầu? Không ai có câu trả lời chắc chắn. Nhưng một điều rõ ràng: thế giới đang đứng trước một ngã rẽ lịch sử, nơi một quyết định sai lầm có thể dẫn đến sự hủy diệt không thể cứu vãn. Trong khi các nhà lãnh đạo cân nhắc nước cờ của mình, hàng tỷ người trên hành tinh này chỉ có thể chờ đợi, hy vọng rằng lý trí sẽ chiến thắng nỗi sợ hãi và tham vọng quyền lực.