.png)
.png)
Một chiến dịch quân sự từng được Tổng thống Vladimir Putin tuyên bố sẽ kết thúc trong vòng 5 ngày, giờ đây kéo dài sang năm thứ ba, để lại sau lưng những vết máu trải dài hàng nghìn kilômét trên chiến trường Ukraina. Cỗ máy chiến tranh Nga, từng khiến cả thế giới phải run sợ, giờ đây lộ rõ sự mục ruỗng: xe tăng hoen gỉ, binh lính hoảng loạn, và một bộ máy chỉ huy đang tự dệt nên những ảo tưởng để che đậy thất bại. Từ những chiến thắng tuyên truyền trên sóng truyền hình Nga đến hàng triệu thi thể lạnh giá ngoài thực địa, bức tranh tàn khốc về một đế chế đang tan rã từng mảnh đang hiện lên rõ nét hơn bao giờ hết. Tình báo Mỹ, các chuyên gia phương Tây, và ngay cả những người từng đặt niềm tin vào sức mạnh Nga giờ đây đồng thanh đưa ra một kết luận: cuộc chiến này không còn là cuộc đối đầu giữa hai quốc gia, mà là tiếng gào thét cuối cùng của một tham vọng đế vương đang sụp đổ.
Cuộc chiến tại Ukraina, được xem là cuộc xung đột đắt đỏ nhất thế kỷ 21, đã trở thành cơn ác mộng cho Điện Kremlin. Theo các báo cáo mới nhất từ tình báo Mỹ, quân đội Nga đã chịu tổn thất vượt quá 1 triệu binh sĩ, với kho vũ khí cạn kiệt và khả năng tấn công gần như tê liệt. Các chuyên gia chiến lược phương Tây gọi đây là “bước ngoặt lịch sử”, nơi mọi toan tính ban đầu của Putin – từ quân số, khí tài đến lãnh thổ – đều rơi vào ngõ cụt. Tướng Richard Barens, một nhà phân tích quân sự nổi tiếng, đã khẳng định: “Nga vẫn tiến được, nhưng họ đang tự chảy máu đến chết.” Mỗi kilômét vuông đất chiếm được phải trả giá bằng hàng ngàn sinh mạng và những dàn pháo binh kiệt quệ. Cuộc phản công của Ukraina năm 2023, dù từng bị cho là thất bại, lại chính là đòn đánh làm nứt vỡ nội tại quân đội Nga, khiến tuyến phòng thủ của họ trở nên mong manh hơn bao giờ hết.
Những con số thống kê lạnh lùng càng phơi bày sự thật khắc nghiệt. Trong tháng 3 năm 2025, Nga chỉ chiếm thêm 142 km² lãnh thổ Ukraina, tháng 4 khá hơn một chút với 336 km², nhưng đó chỉ là những bước tiến chậm chạp, đổi bằng cái giá quá đắt. Thành phố Bakhmut, mục tiêu ám ảnh của quân Nga, vẫn đứng vững như một biểu tượng bất khuất. Vùng Donbas, từng được xem là tâm điểm chiến lược, giờ trở thành nơi phơi bày toàn bộ giới hạn của cỗ máy quân sự Nga. Không còn kế hoạch B, không thể tiến, cũng chẳng dám lùi, Nga bị mắc kẹt trong một ván cờ mà mỗi nước đi đều dẫn đến tiêu hao. Tình báo Mỹ ghi nhận, chỉ trong ngày 23 tháng 4, Nga mất 1.210 binh sĩ và 85 hệ thống pháo trong chưa đầy 24 giờ. Ngày hôm sau, thêm 1.060 lính thiệt mạng cùng ba xe tăng bị phá hủy. Trung bình, Putin đang hy sinh hơn 1.135 binh sĩ mỗi ngày để chiếm vỏn vẹn 6 km² đất – một chiến thuật đắt giá đến mức phi lý.
Báo cáo từ Trung tướng Jeffrey Cruis trình bày trước Quốc hội Mỹ càng làm rõ bức tranh u ám. Cơ quan Tình báo Quốc phòng Hoa Kỳ (DIA) nhận định rằng, nếu không có giải pháp đàm phán hay sự hỗ trợ mạnh mẽ hơn từ phương Tây, cán cân chiến sự có thể vẫn nghiêng về Nga trong năm tới, nhưng với tốc độ tấn công chậm lại đáng kể. Cái giá nhân lực và khí tài của Nga đang trở thành gánh nặng không thể chịu nổi. Tính từ đầu cuộc chiến, Nga đã mất ít nhất 10.000 phương tiện chiến đấu mặt đất, hơn 3.000 xe tăng, 250 máy bay và trực thăng, cùng hơn 10 chiến hạm. Nhưng theo Bộ Tài chính Ukraina, con số thực tế còn khủng khiếp hơn: 10.854 xe tăng, 22.622 xe bọc thép, 372 máy bay, 336 trực thăng, 28 tàu chiến và một tàu ngầm đã bị phá hủy. Những con số này khiến giới quan sát quân sự không khỏi rùng mình. Một quan chức phương Tây mô tả chiến trường Ukraina như “một lò xay thịt”, nơi Nga đang nghiền nát chính quân đội của mình để đổi lấy vài phần trăm lãnh thổ.
Trong bối cảnh đó, Putin buộc phải thay đổi chiến thuật. Khi các đợt tấn công bộ binh bế tắc, Nga chuyển sang dựa vào tên lửa tầm xa và máy bay không người lái. Ngày 23 tháng 4, bầu trời Ukraina rung chuyển bởi 298 máy bay không người lái và 69 tên lửa đạn đạo từ Nga, theo tuyên bố của Tổng thống Volodymyr Zelenskyy. Nhưng Ukraina không khoan nhượng, đáp trả bằng một đợt phản công dữ dội, phá hủy 700 máy bay không người lái, trong đó 100 chiếc nhắm thẳng vào Moscow. Zelenskyy nhấn mạnh: “Mỗi cuộc tấn công như vậy cho thấy rõ Moscow đang kéo dài chiến tranh.” Ông kêu gọi phương Tây mạnh tay hơn với các ngành kinh tế trụ cột của Nga, đặc biệt là dầu mỏ và khí đốt.
Tuy nhiên, tên lửa và máy bay không người lái không thể chiếm đất. Để kiểm soát lãnh thổ, Nga cần bộ binh – thứ mà họ đang cạn kiệt. Các chuyên gia từ Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế (IISS) chỉ ra rằng, dù Nga tuyển mộ lượng tân binh kỷ lục trong năm 2025, chất lượng quân đội không cải thiện. Những tân binh này, thường bị dụ dỗ bằng tiền thưởng và lời hứa chiến tranh sẽ sớm kết thúc, được đẩy ra chiến trường với đào tạo sơ sài, trở thành “thịt cannon” trước hỏa lực Ukraina. Trong khi đó, Ukraina đã biến các khu vực mục tiêu của Nga thành những vùng tử địa, với hầm hào, bãi mìn và máy bay không người lái sát thủ trải dài 16 km. Mọi đơn vị Nga tiến vào đều trở thành mục tiêu bị tiêu diệt nhanh chóng.
Chiến dịch phản công tại Kursk tháng 8 năm 2024 là minh chứng rõ nhất cho sự chuyển mình của Ukraina. Chỉ trong vài tuần, quân đội Ukraina chiếm 3.237 km² lãnh thổ Nga và 92 khu định cư, khiến giới quân sự thế giới kinh ngạc. Dù Nga sau đó chiếm lại Kursk, cái giá phải trả là 62.000 binh sĩ. Reuters dẫn nguồn tin Nga tuyên bố Ukraina mất 76.000 quân và 412 xe tăng, nhưng các nguồn độc lập cho rằng con số này bị thổi phồng. Dù thế nào, chiến dịch Kursk đã buộc Nga rút lực lượng từ Donbas để phòng thủ, tạo cơ hội cho Ukraina củng cố tuyến phòng thủ.
Hiện nay, mỗi ngày Nga mất hơn 1.000 binh sĩ chỉ để tiến vài bước. Đây là kịch bản không thể duy trì lâu dài. Các nhà phân tích như Michael Welling cảnh báo Nga sắp cạn xe tăng. Với hơn 1.400 xe tăng chiến đấu chủ lực bị phá hủy, theo IISS, Nga sẽ sớm mất khả năng vận hành quân sự truyền thống. Kho dự trữ vũ khí từ thời Liên Xô của Putin đang cạn kiệt, với những xe tăng còn lại phần lớn trong tình trạng rỉ sét, không thể sử dụng. Dù ngành công nghiệp quốc phòng Nga sản xuất 200 xe tăng mới mỗi năm, con số này không đủ bù đắp tổn thất gấp bảy lần. Tướng Barens cảnh báo: “Nga đang đi đến điểm đỉnh. Họ không đủ thiết bị, nhân lực, hậu cần để mở chiến dịch quy mô lớn.”
Trong khi đó, nội bộ Nga đang rạn nứt. Tham nhũng trong quân đội tăng gấp ba kể từ năm 2022, với hàng nghìn hợp đồng mua vũ khí bị thổi giá và thiết bị không đạt tiêu chuẩn. Binh sĩ thiếu đạn dược, thiết bị liên lạc, thậm chí cả giày chống nước. Bộ trưởng Quốc phòng Sergei Shoigu bị chỉ trích nặng nề khi hơn 70% máy bay không người lái Ukraina vượt qua lưới phòng không Nga chỉ trong ba ngày. Tình trạng “lừa trên, dối dưới” đang trở thành căn bệnh mãn tính, khiến Putin ra quyết định dựa trên thông tin sai lệch.
Ở phía bên kia, Ukraina không chỉ phòng thủ mà còn phản công chính xác vào điểm yếu của Nga. Vụ tấn công ngày 26 tháng 5 vào trung tâm chỉ huy tại Belgorod đã phá hủy mạng lưới hậu cần Nga tại Kharkiv. Vụ nổ ngày 27 tháng 5 tại căn cứ không quân Engels, nơi đặt các máy bay ném bom chiến lược TU-95, được xem là đòn cảnh báo vào năng lực hạt nhân tầm xa của Nga. Từ một quốc gia bị dồn vào thế thủ, Ukraina giờ đây khiến Moscow run sợ.
Phương Tây, đặc biệt là Mỹ, cũng đang hành động. Ngày 21 tháng 5 năm 2025, hai thượng nghị sĩ Lindsey Graham và Richard Blumenthal, cùng 81 nghị sĩ khác, ủng hộ dự luật áp thuế 500% lên các quốc gia mua dầu mỏ, khí đốt và uranium từ Nga. Đây là đòn đánh trực diện vào nguồn tài chính chiến tranh của Putin. Tổng thống Donald Trump, người từng bị nghi ngờ thân Nga, giờ cũng thay đổi thái độ. Sau vụ không kích ngày 25 tháng 5 khiến 12 người thiệt mạng, Trump gọi Putin là “điên rồ” và cảnh báo rằng cuộc chiến này sẽ dẫn Nga đến bờ vực sụp đổ. Nếu Trump, một tiếng nói quyền lực trong Đảng Cộng hòa, quay lưng với Putin, đó là dấu hiệu cho một chuyển biến lớn trong chính sách Mỹ.
Giờ đây, khi quân đội Nga tan rã từng ngày, khi xe tăng và binh lính không còn đủ để duy trì tham vọng, Putin đang đối mặt với một thực tế không thể chối cãi: ông đã đánh cược sai lầm. Ukraina không khuất phục, phương Tây không chia rẽ, và chính nội bộ Nga đang rạn nứt. Từ những lời hứa chiến thắng chớp nhoáng, Putin giờ chỉ còn lại những bài phát biểu lạc lõng, cố gắng che giấu một sự thật rằng cỗ máy chiến tranh của ông đang vỡ vụn trong khói lửa Ukraina.