.png)
.png)
Trong một động thái gây sốc, Nga đang âm thầm mở rộng các căn cứ quân sự và cơ sở hạ tầng gần biên giới Phần Lan, ngay sát sườn Đông Bắc của NATO, làm dấy lên lo ngại về một cuộc chạy đua vũ trang mới ở Bắc Âu. Những hình ảnh vệ tinh mới nhất, được tờ Telegraph công bố, hé lộ hàng loạt lều trại quân sự, sân bay Bắc Cực được cải tạo, và các máy bay ném bom chiến lược mang đầu đạn hạt nhân được triển khai tại khu vực này. Đây không chỉ là một tín hiệu cảnh báo về tham vọng chiến lược của Moscow mà còn là lời thách thức trực tiếp đến sự ổn định của châu Âu trong bối cảnh địa chính trị toàn cầu ngày càng bất ổn.
Tại Camenka, cách biên giới Phần Lan chưa đầy 64 km và thủ đô Helsinki khoảng 225 km, hơn 130 lều trại quân sự mới đã mọc lên như nấm. Căn cứ này, vốn bị bỏ hoang trước năm 2022, giờ đây có khả năng chứa tới 2.000 binh sĩ. Gần thành phố Petrozavodsk, cách biên giới Phần Lan và Na Uy khoảng 160 km, Nga cũng đang củng cố cơ sở hạ tầng quân sự, biến khu vực này thành một trung tâm chỉ huy tiềm năng nếu xung đột với NATO bùng nổ. Hình ảnh vệ tinh cho thấy hoạt động quân sự tại các căn cứ không quân Bắc Cực Thins Xô, CB Rom 2, và Olenia gia tăng đáng kể. Đáng lo ngại hơn, các máy bay ném bom chiến lược Tu-22 và Tu-95, có khả năng mang vũ khí hạt nhân, đã được triển khai tại đây. Tại Murmansk, trực thăng Nga xuất hiện trở lại sau hai thập kỷ vắng bóng, đánh dấu sự trở lại mạnh mẽ của Moscow ở khu vực Bắc Cực – một mặt trận địa chính trị mới đầy tiềm năng nhưng cũng chứa đựng nhiều rủi ro.
Động thái này của Nga không chỉ dừng lại ở việc mở rộng cơ sở hạ tầng. Moscow còn tăng cường tuyển quân, đẩy mạnh sản xuất vũ khí và cải thiện mạng lưới hậu cần dọc biên giới với Na Uy, Phần Lan, và các nước vùng Baltic. Theo các nguồn tin quốc phòng Phần Lan, Nga đang chuẩn bị để triển khai hàng chục nghìn binh sĩ cùng khí tài quân sự về phía Bắc, đặc biệt là khu vực Bắc Cực, nơi tài nguyên thiên nhiên và vị trí chiến lược đang trở thành tâm điểm cạnh tranh toàn cầu. Tướng Sami Nurmi, Giám đốc chiến lược của lực lượng quốc phòng Phần Lan, khẳng định: “Chúng tôi đã lường trước điều này từ khi gia nhập NATO. Hiện tại, chưa có mối đe dọa trực tiếp, nhưng chúng tôi đang theo dõi sát sao và sẵn sàng ứng phó.” Lời khẳng định này, dù cứng rắn, không thể che giấu sự lo lắng ngày càng tăng trong lòng các nhà lãnh đạo Bắc Âu.
Sự gia nhập NATO của Phần Lan vào năm 2023, sau hàng thập kỷ trung lập, đã làm thay đổi cán cân chiến lược ở khu vực. Đường biên giới giữa NATO và Nga giờ đây kéo dài thêm 1.345 km, tạo ra một mặt trận mới đầy căng thẳng. Nga đã nhanh chóng đáp trả bằng cách khôi phục quân khu Leningrad với quy mô lớn, mở rộng các lữ đoàn thành sư đoàn với hơn 10.000 quân mỗi đơn vị. Hàng rào biên giới phía Đông Phần Lan, dài 200 km, hiện đã hoàn tất 35 km với chiều cao 4,5 m, được trang bị dây thép gai, camera và cảm biến hiện đại. Đây là phản ứng trực tiếp của Helsinki trước cáo buộc Nga cố tình đưa người di cư qua biên giới để gây bất ổn. Cựu Bộ trưởng Quốc phòng Phần Lan Jussi Niinistö nhấn mạnh: “Những gì diễn ra bên kia biên giới là ưu tiên hàng đầu của chúng tôi. Nga đang thử thách sự kiên nhẫn của chúng tôi.”
Trong bối cảnh đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump, trong phát biểu ngày 20/5, đã bày tỏ sự tự tin về tình hình an ninh khu vực, khẳng định rằng Phần Lan và Na Uy “sẽ rất an toàn.” Tuy nhiên, sự tự tin này dường như không đủ để xoa dịu những lo ngại của các đồng minh NATO. Nga không chỉ tăng cường hiện diện quân sự mà còn tìm cách mở rộng tầm ảnh hưởng ở Bắc Cực, nơi các nguồn tài nguyên dầu mỏ, khí đốt và tuyến hàng hải mới đang trở thành miếng mồi ngon cho các cường quốc. Tướng Nurmi cảnh báo: “Bắc Cực sẽ là mặt trận quan trọng trong tương lai. Chúng tôi đang phối hợp chặt chẽ với các đồng minh để đánh giá các động thái của Nga.”
Xa hơn về phía Đông, Ukraine tiếp tục là điểm nóng của cuộc đối đầu Nga – phương Tây. Ngày 24/5, Ukraine cáo buộc Nga phóng hàng chục UAV và tên lửa đạn đạo tấn công thủ đô Kyiv, gây thiệt hại cho nhiều tòa nhà và làm 15 người bị thương. Tổng thống Volodymyr Zelensky, trong một bài đăng đầy cảm xúc trên mạng xã hội, gọi đây là “một đêm khó khăn” và khẳng định chỉ có các biện pháp trừng phạt mạnh mẽ hơn nhằm vào nền kinh tế Nga mới có thể buộc Moscow ngồi vào bàn đàm phán. Những vụ nổ rung chuyển Kyiv, tiếng pháo phòng không vang vọng khắp thành phố, và hình ảnh những ô cửa kính vỡ vụn đã khắc họa rõ nét sự khốc liệt của cuộc xung đột. Khu vực phía Tây Bắc Kyiv chịu thiệt hại nặng nề nhất, với các ban công bị phá hủy và cơ sở hạ tầng bị tàn phá.
Đáp lại, Nga tố cáo Ukraine thực hiện tới 800 vụ tấn công bằng UAV nhằm vào các mục tiêu dân sự trong lãnh thổ Nga, bao gồm cả Moscow. Cựu Tổng thống Dmitry Medvedev, hiện là Phó Chủ tịch Hội đồng An ninh Nga, gay gắt chỉ trích sự im lặng của các chính trị gia châu Âu trước các cuộc tấn công của Ukraine, nhưng lại “la ó” khi Nga đáp trả. Medvedev tuyên bố: “Họ im lặng khi 500 UAV tấn công dân thường Nga, nhưng giờ đây lại lên án chúng tôi vì sử dụng vũ lực không cân xứng. Sự đạo đức giả này phải chấm dứt.”
Một diễn biến khác gây lo ngại là việc tình báo Nga bị cáo buộc xâm nhập vào khoảng 10.000 camera giám sát tại biên giới Ukraine, Romania, Ba Lan, Hungary và Slovakia. Theo The Guardian, Nga đã sử dụng các email lừa đảo và kỹ thuật giả mạo để đánh cắp mật khẩu, qua đó theo dõi các lô hàng viện trợ quân sự cho Ukraine. Trung tâm An ninh mạng Quốc gia Anh (NCSC) đã kêu gọi các công ty tư nhân hỗ trợ Ukraine tăng cường bảo mật, trong khi các chuyên gia cảnh báo Nga đang nỗ lực thu thập thông tin về lịch trình tàu hỏa và hóa đơn vận tải để nắm bắt chi tiết về nguồn cung vũ khí.
Ở khu vực Baltic, căng thẳng cũng leo thang khi máy bay chiến đấu Ba Lan áp sát một chiếc Su-24 của Nga trên không phận quốc tế ngày 22/5. Bộ trưởng Quốc phòng Ba Lan Władysław Kosiniak-Kamysz xác nhận sự gia tăng hoạt động của Nga trong khu vực, nhấn mạnh rằng các động tác nguy hiểm của máy bay Nga đang thử thách sự kiên nhẫn của NATO. Sự kiện này diễn ra chỉ vài tháng sau khi một chiếc Su-24 khác xâm phạm không phận Ba Lan, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ đối đầu trực tiếp.
Trong bối cảnh đó, Nga và Iran đã ký một hiệp ước đối tác chiến lược toàn diện vào ngày 17/5 tại điện Kremlin, đánh dấu bước ngoặt trong quan hệ hai nước. Hiệp ước này, được Quốc hội Iran phê chuẩn ngày 21/5, không chỉ củng cố hợp tác quốc phòng và kinh tế mà còn thể hiện tham vọng định hình một trật tự thế giới đa cực, thách thức sự thống trị của Mỹ. Với cam kết sử dụng đồng tiền quốc gia trong giao dịch và phát triển hành lang vận tải Bắc – Nam, Nga và Iran đang xây dựng một liên minh chiến lược để giảm phụ thuộc vào hệ thống tài chính phương Tây. Tuy nhiên, hiệp ước này cũng làm dấy lên lo ngại ở Mỹ và Israel về sự thắt chặt quan hệ giữa Moscow và Tehran.
Trên chiến trường Ukraine, bê bối nội bộ trong quân đội nước này tiếp tục làm rung chuyển niềm tin. Sĩ quan Alexander Syrsky, biệt danh “Thiên tài,” đã từ chức khỏi vị trí tiểu đoàn trưởng lữ đoàn cơ giới số 47, chỉ trích các mệnh lệnh “ngu ngốc” từ cấp trên dẫn đến tổn thất nặng nề. Syrsky, người từng dẫn dắt các chiến dịch phản công ở Zaporizhzhia và Avdiivka, khẳng định: “Những mệnh lệnh thiếu thực tế chỉ dẫn đến thất bại. Tôi không thể tiếp tục chứng kiến binh lính hy sinh vô ích.” Lời chỉ trích của ông phản ánh sự bất mãn ngày càng tăng trong quân đội Ukraine về văn hóa lãnh đạo, trong bối cảnh Kyiv phải đối mặt với áp lực ngày càng lớn từ Nga.
Trong khi đó, tại Bắc Cực, NATO cũng đang tăng cường hiện diện với kế hoạch thử nghiệm máy bay không người lái trinh sát RQ-4D Phoenix tại Phần Lan vào tháng 6. Động thái này, cùng với các biện pháp tăng cường an ninh của Ba Lan ở biển Baltic, cho thấy liên minh đang nỗ lực đối phó với sự mở rộng quân sự của Nga. Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk cảnh báo về “tình hình an ninh ngày càng xấu đi” ở khu vực Baltic, nơi các cơ sở hạ tầng quan trọng đang bị đe dọa bởi các hoạt động đáng ngờ của Nga.
Những diễn biến này cho thấy một thế giới đang đứng trước bờ vực của những thay đổi chiến lược sâu rộng. Nga, với những bước đi táo bạo gần biên giới NATO, đang thử thách sự đoàn kết và khả năng ứng phó của liên minh. Trong khi đó, châu Âu, dù đang nỗ lực củng cố phòng thủ, vẫn phải đối mặt với những thách thức nội tại và sự bất ổn từ bên ngoài. Cuộc đối đầu này không chỉ là câu chuyện về quân sự mà còn là một bài kiểm tra về ý chí và tầm nhìn của các quốc gia trong một thế giới đang phân cực.