.png)
.png)
Liên minh châu Âu (EU) đang giáng những đòn trừng phạt mới đầy tàn khốc xuống chế độ Vladimir Putin, trong bối cảnh Nga tiếp tục leo thang chiến tranh xâm lược Ukraine và thách thức an ninh toàn cầu. Với những biện pháp mạnh mẽ chưa từng có, Brussels đang nhắm thẳng vào huyết mạch kinh tế của Moscow, đồng thời đối mặt với những động thái quân sự hung hãn từ Điện Kremlin. Từ việc loại 20 ngân hàng Nga khỏi hệ thống thanh toán toàn cầu SWIFT đến hạ giá trần dầu Nga xuống mức thấp kỷ lục, EU đang cho thấy quyết tâm không khoan nhượng nhằm bóp nghẹt cỗ máy chiến tranh của Putin. Trong khi đó, Nga đáp trả bằng những đợt tấn công tên lửa và máy bay không người lái (UAV) đẫm máu, cùng việc điều động 50.000 quân áp sát biên giới Ukraine, làm dấy lên lo ngại về một cuộc tấn công quy mô lớn. Trên không phận quốc tế, máy bay ném bom Nga liên tục khiêu khích NATO, đẩy căng thẳng lên mức nguy hiểm. Cuộc đối đầu này không chỉ là một trận chiến kinh tế hay quân sự, mà còn là cuộc thử nghiệm ý chí giữa một liên minh phương Tây đoàn kết và một chế độ đang trượt dài vào vòng xoáy suy thoái.
Hôm nay, EU công bố kế hoạch mở rộng gói trừng phạt thứ 18, nhắm trực diện vào nền kinh tế Nga vốn đã rệu rã sau hơn hai năm chìm trong chiến tranh và các lệnh cấm vận khắc nghiệt. Theo các nguồn tin từ Brussels, khoảng 20 ngân hàng Nga sẽ bị loại khỏi SWIFT, hệ thống thanh toán quốc tế đóng vai trò xương sống cho các giao dịch tài chính toàn cầu. Động thái này, nếu được thông qua, sẽ cắt đứt khả năng giao dịch quốc tế của các ngân hàng Nga, làm tê liệt dòng chảy tài chính mà Moscow phụ thuộc để duy trì chiến tranh. Đồng thời, EU dự kiến hạ giá trần dầu Nga từ 60 USD xuống còn 40 USD mỗi thùng, một đòn đánh trực tiếp vào nguồn thu chủ lực của Nga. Dầu mỏ, vốn chiếm phần lớn ngân sách chiến tranh của Putin, giờ đây trở thành gót chân Achilles của Điện Kremlin. Các biện pháp này không chỉ dừng lại ở lĩnh vực tài chính và năng lượng. EU còn nhắm đến hệ thống đường ống dẫn khí Nord Stream, dù đã ngưng hoạt động, để đảm bảo không còn cơ hội cho Nga sử dụng khí đốt làm công cụ tống tiền năng lượng trong tương lai.
Gói trừng phạt mới dự kiến gây thiệt hại thêm 2,5 tỷ euro cho ngân sách chiến tranh của Nga, một con số tuy chưa đủ để làm sụp đổ hoàn toàn cỗ máy quân sự của Putin nhưng là bước đi quyết liệt nhằm làm suy yếu khả năng tài chính và quân sự của Moscow. Tuy nhiên, nội bộ phương Tây không phải lúc nào cũng đồng thuận. Trong một cuộc họp gần đây của các bộ trưởng tài chính G7 tại Canada, Hoa Kỳ đã tỏ ra do dự trong việc hạ giá trần dầu Nga, tạo ra rạn nứt trong liên minh. Tổng thống Donald Trump, người từng đe dọa áp đặt các biện pháp trừng phạt mạnh mẽ hơn nếu Putin không chấm dứt chiến tranh, hiện vẫn duy trì các lệnh cấm vận do chính quyền tiền nhiệm áp đặt nhưng chưa có hành động mới đáng kể. Sự chần chừ này làm dấy lên câu hỏi về mức độ quyết tâm của Washington trong việc đối đầu với Nga, trong khi EU tiếp tục dẫn đầu cuộc chiến kinh tế với Moscow.
Không dừng lại ở đó, EU đang đẩy mạnh chiến dịch triệt phá “hạm đội ngầm” của Nga – những tàu chở dầu hoạt động bất hợp pháp để lách lệnh trừng phạt. Hơn 400 tàu chở dầu đã bị ảnh hưởng bởi các biện pháp trước đó của EU và Anh, và giờ đây Brussels đang siết chặt hơn nữa để cắt đứt hoàn toàn nguồn cung dầu bất hợp pháp. EU cũng đang xây dựng cơ chế pháp lý nhằm bảo vệ các công ty châu Âu khỏi các vụ kiện trả đũa từ Moscow, một bước đi quan trọng để vô hiệu hóa các nỗ lực pháp lý của Nga nhằm gây áp lực lên phương Tây. Dù Hungary vẫn là một trở ngại, từng cản trở nhiều sáng kiến trừng phạt trước đây, áp lực từ các đồng minh châu Âu có thể buộc Budapest nhượng bộ, như đã xảy ra với gói trừng phạt thứ 17.
Trong khi EU tấn công vào nền kinh tế Nga, Moscow đang phải đối mặt với những vết thương tự gây ra. Nền kinh tế Nga đang lộ rõ dấu hiệu suy yếu nghiêm trọng, với các tập đoàn lớn buộc phải cắt giảm hàng triệu tấn hàng hóa xuất khẩu. Theo một tài liệu nội bộ từ Reuters, tập đoàn đường sắt Nga RZD, huyết mạch vận tải của Moscow, sẽ phải giảm 32,5 tỷ rúp (tương đương 408 triệu USD) trong ngân sách đầu tư năm 2025, tương ứng giảm 3,5%. Nguyên nhân chính là sự sụt giảm mạnh trong khối lượng hàng hóa vận chuyển, phản ánh sự đình trệ của hoạt động xuất khẩu – một trụ cột sống còn của nền kinh tế Nga. Với lãi suất chính sách tăng vọt lên 21%, chi phí vay vốn tăng cao đã buộc RZD giảm 40% vốn đầu tư trong năm 2024, và dự báo năm 2025 cho thấy khối lượng vận tải hàng hóa sẽ giảm thêm 36,7 triệu tấn so với mục tiêu ban đầu.
Ngành thép và nhôm của Nga, vốn đóng góp gần 5% GDP, cũng đang chìm trong khủng hoảng. Các tập đoàn lớn như RusAL, Severstal và MMK ghi nhận doanh thu xuất khẩu sụt giảm nghiêm trọng do bị chặn khỏi các thị trường phương Tây. Nhu cầu nội địa yếu kém và chi phí nguyên liệu tăng cao càng làm trầm trọng thêm tình hình. Ngay cả tập đoàn nhôm hàng đầu RusAL cũng phải cắt giảm sản lượng 250.000 tấn mỗi năm, một con số đáng báo động. Trong khi đó, kim ngạch thương mại với Trung Quốc – hy vọng cuối cùng của Moscow trong chiến lược “xoay trục sang phương Đông” – đã giảm 7,5% kể từ đầu năm, phá tan kỳ vọng về một lối thoát kinh tế. Các cuộc tấn công chính xác của Ukraine vào cơ sở hạ tầng dầu mỏ Nga, bao gồm các nhà máy lọc dầu trọng yếu, càng đẩy Moscow vào tình trạng hỗn loạn kinh tế và chiến thuật.
Trên chiến trường, Nga tiếp tục leo thang bạo lực. Rạng sáng ngày 24/5, Moscow thực hiện một cuộc tập kích quy mô lớn với 14 tên lửa đạn đạo và 250 UAV nhắm vào các khu vực đông dân cư của Ukraine, bao gồm Kyiv, Kharkiv, Odesa và Zaporizhzhia. Lực lượng phòng không Ukraine đã xuất sắc bắn hạ 6 tên lửa và 128 UAV, đồng thời vô hiệu hóa 117 UAV khác bằng tác chiến điện tử. Tuy nhiên, các cuộc tấn công này là minh chứng rõ ràng cho chiến lược khủng bố bằng hỏa lực của Nga, nhằm phá hủy tinh thần kháng cự của người dân Ukraine. Hành động này vi phạm nghiêm trọng luật pháp quốc tế và Công ước Geneva, khi Nga cố tình nhắm vào hạ tầng dân sự và thường dân.
Đồng thời, Nga đang tập trung khoảng 50.000 quân gần khu vực Kharkiv, làm dấy lên lo ngại về một cuộc tấn công lớn nhằm phá vỡ phòng tuyến đông bắc Ukraine. Các nhà phân tích quốc phòng nhận định Moscow có thể đang chuẩn bị cho hai kịch bản: tấn công trực tiếp vào Kharkiv hoặc Sumy, hoặc chiếm lại các khu vực biên giới mà Ukraine đã giải phóng từ năm 2022. Tuy nhiên, với nguồn lực bị phân tán và các lệnh trừng phạt làm suy yếu hậu cần, khả năng Nga thực hiện một cuộc tấn công toàn diện là rất hạn chế. Thay vào đó, Moscow có thể áp dụng chiến lược tiêu hao, sử dụng pháo binh và UAV để làm suy yếu Ukraine trước khi tung ra các đợt đột phá cục bộ.
Trên không phận quốc tế, Nga tiếp tục khiêu khích NATO. Ngày 24/5, không quân Ba Lan đã điều động chiến đấu cơ F-16 để ngăn chặn một máy bay ném bom Tu-22M3 của Nga gần biển Baltic, trong khi Phần Lan điều tra cáo buộc hai máy bay Nga xâm phạm không phận nước này. Những hành động này, cùng với việc Nga tắt bộ đáp và tránh liên lạc với kiểm soát không lưu, bị NATO đánh giá là “vô trách nhiệm và nguy hiểm”. Các sự cố này làm gia tăng nguy cơ tính toán sai lầm quân sự, có thể kích hoạt điều khoản phòng thủ tập thể của NATO. Trong bối cảnh Phần Lan và Thụy Điển gia nhập liên minh, Moscow dường như đang thử thách quyết tâm của phương Tây.
Cuộc chiến kinh tế và quân sự giữa Nga và phương Tây đang đẩy thế giới vào một giai đoạn bất ổn chưa từng có. EU, với những đòn trừng phạt sắc bén, đang cho thấy họ không chỉ nói suông mà hành động để buộc Nga trả giá. Trong khi đó, Nga đáp trả bằng bạo lực và khiêu khích, nhưng mỗi bước đi của Moscow chỉ càng làm lộ rõ sự suy yếu của một chế độ đang trượt dài vào khủng hoảng. Cuộc xung đột này không chỉ định hình tương lai của Ukraine mà còn là phép thử cho trật tự toàn cầu, nơi sức mạnh đoàn kết của phương Tây đối đầu với tham vọng độc tài của Điện Kremlin.