.png)
.png)
Ngày 26/5/2025, Thủ tướng Đức Friedrich Merz, trong một diễn đàn do kênh WDR tổ chức, đã tuyên bố một bước ngoặt trong chính sách hỗ trợ Ukraine của phương Tây. Ông khẳng định rằng Đức, cùng với Anh, Pháp và Mỹ, đã chính thức dỡ bỏ mọi giới hạn về tầm bắn của các loại vũ khí cung cấp cho Ukraine. Điều này đồng nghĩa với việc Kiev giờ đây có thể sử dụng các loại tên lửa tầm xa, như Taurus của Đức hay ATACMS của Mỹ, để tấn công sâu vào lãnh thổ Nga, nhắm vào các mục tiêu quân sự chiến lược. “Ukraine hiện có thể tự vệ, bao gồm cả các cuộc tấn công vào các mục tiêu quân sự ở Nga. Đây là một sự thay đổi mang tính quyết định trong cuộc chiến,” ông Merz nhấn mạnh, giọng điệu đầy cương quyết, như muốn gửi một thông điệp cứng rắn đến Moscow.
Tuyên bố này đánh dấu một sự chuyển dịch đáng kể trong lập trường của Berlin. Trước đây, dưới thời cựu Thủ tướng Olaf Scholz, Đức luôn tỏ ra thận trọng, từ chối cung cấp tên lửa Taurus cho Ukraine vì lo ngại nguy cơ leo thang xung đột. Tuy nhiên, ông Merz, ngay từ trước khi nhậm chức, đã công khai chỉ trích sự do dự này và thậm chí đưa ra tối hậu thư yêu cầu Nga ngừng tấn công Ukraine trong vòng 24 giờ, nếu không Berlin sẽ chuyển giao các loại vũ khí tối tân. Sau khi lên nắm quyền, ông Merz đã nhanh chóng biến lời nói thành hành động, phối hợp chặt chẽ với các đồng minh phương Tây để “cởi trói” cho Ukraine, mở ra một chương mới trong cuộc xung đột kéo dài hơn ba năm qua.
Phản ứng từ Nga là tức thời và không khoan nhượng. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova, trong một tuyên bố sắc lạnh, nhấn mạnh rằng quyết định của phương Tây đồng nghĩa với việc NATO đang “trực tiếp tham gia vào cuộc xung đột với Nga”. Bà nhắc lại lời cảnh báo của Tổng thống Vladimir Putin rằng việc cho phép Ukraine sử dụng vũ khí tầm xa tấn công sâu vào Nga sẽ dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng. “Nếu phương Tây tiếp tục con đường này, Moscow sẽ đưa ra những quyết định phù hợp để đối phó với các mối đe dọa,” bà Zakharova tuyên bố, ám chỉ khả năng Nga sử dụng các biện pháp quân sự mạnh mẽ hơn, bao gồm cả vũ khí chiến lược chưa từng được triển khai.
Tổng thống Putin, trong một bài phát biểu gần đây, đã làm rõ hơn quan điểm của Nga. Ông khẳng định rằng các loại vũ khí tầm xa, như tên lửa Taurus hay Storm Shadow, không thể được Ukraine vận hành độc lập mà cần sự hỗ trợ trực tiếp từ quân nhân NATO. “Điều này có nghĩa là các quốc gia NATO đang trực tiếp tham chiến, và Nga sẽ buộc phải đáp trả tương xứng,” ông nói, giọng điệu đầy đe dọa. Putin còn nhấn mạnh rằng Nga đang xem xét các phương án trả đũa, bao gồm cả việc sử dụng tên lửa siêu vượt âm Oreshnik – loại vũ khí được Moscow tuyên bố là “không thể đánh chặn” với tốc độ gấp 10 lần âm thanh.
Căng thẳng không chỉ dừng lại ở lời nói. Theo Bộ Quốc phòng Nga, từ ngày 20/5 đến 23/5, Ukraine đã liên tục phóng hàng trăm máy bay không người lái (UAV) vào các mục tiêu trên lãnh thổ Nga, bao gồm cả thủ đô Moscow. Đỉnh điểm là cuộc tấn công quy mô lớn vào đêm 23/5, khi Nga ghi nhận hơn 150 UAV của Ukraine bị bắn hạ trong vòng 24 giờ. Đáp trả, Nga đã tiến hành các cuộc tấn công chính xác nhằm vào các cơ sở quân sự của Ukraine, bao gồm các nhà máy sản xuất vũ khí và trung tâm tình báo vệ tinh. Bộ Quốc phòng Nga tuyên bố tất cả các mục tiêu được nhắm đến đều bị phá hủy, trong khi Ukraine báo cáo thiệt hại nghiêm trọng về cơ sở hạ tầng năng lượng và dân sự.
Tình hình càng trở nên phức tạp khi Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky liên tục kêu gọi phương Tây tăng cường hỗ trợ, không chỉ về vũ khí mà còn về việc triển khai lực lượng gìn giữ hòa bình tới Ukraine. Trong một bài phát biểu vào ngày 6/4, ông Zelensky cáo buộc Nga từ chối các đề xuất ngừng bắn và tiếp tục các cuộc tấn công “không vì lý do gì”. Ông nhấn mạnh rằng bất kỳ lệnh ngừng bắn nào cũng phải “vô điều kiện” và không được phép tạo cơ hội cho Nga tái trang bị. Đáp lại, Nga cho rằng các cuộc tấn công của Ukraine vào lãnh thổ Nga là nỗ lực nhằm phá hoại các cuộc đàm phán hòa bình, vốn đã nhiều lần bị gián đoạn do sự thiếu đồng thuận giữa hai bên.
Trong khi đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump, người đang đương nhiệm, đã bày tỏ sự không hài lòng với các động thái quân sự của Nga. Ông gọi các cuộc không kích của Moscow vào Ukraine là “vô lý” và đe dọa áp đặt thêm các lệnh trừng phạt. Tuy nhiên, ông cũng nhấn mạnh mong muốn thúc đẩy đàm phán hòa bình, gọi đây là “thời điểm rất quan trọng” để chấm dứt xung đột. Lập trường của Trump dường như đang bị giằng xé giữa áp lực từ các đồng minh NATO và mong muốn tránh một cuộc đối đầu trực tiếp với Nga. Trong khi đó, các quốc gia như Anh và Pháp tiếp tục thúc đẩy ý tưởng triển khai lực lượng gìn giữ hòa bình tới Ukraine, bất chấp cảnh báo từ Moscow rằng bất kỳ sự hiện diện quân sự nào của NATO trên lãnh thổ Ukraine đều sẽ bị coi là “mục tiêu hợp pháp”.
Những diễn biến này không chỉ làm gia tăng căng thẳng giữa Nga và phương Tây mà còn đặt ra câu hỏi về tương lai của cuộc xung đột. Việc Đức và các đồng minh dỡ bỏ hạn chế về vũ khí tầm xa cho Ukraine có thể giúp Kiev giành lợi thế chiến thuật trên chiến trường, nhưng đồng thời cũng đẩy nguy cơ leo thang lên mức chưa từng thấy. Nga, với kho vũ khí chiến lược và học thuyết hạt nhân được sửa đổi gần đây, dường như sẵn sàng đáp trả bằng mọi giá để bảo vệ lợi ích của mình. Phó Chủ tịch Hội đồng An ninh Nga Dmitry Medvedev, một nhân vật nổi tiếng với những phát ngôn cứng rắn, đã cảnh báo rằng bất kỳ động thái nào của phương Tây nhằm trang bị vũ khí hạt nhân cho Ukraine sẽ bị coi là “tuyên chiến” và có thể dẫn đến một cuộc đáp trả hạt nhân.
Trong bối cảnh này, cộng đồng quốc tế đang theo dõi sát sao từng động thái của các bên. Các cuộc đàm phán hòa bình, dù được đề cập nhiều lần, vẫn chưa đạt được tiến triển đáng kể. Nga yêu cầu phương Tây dỡ bỏ các lệnh trừng phạt và đảm bảo Ukraine không gia nhập NATO, trong khi Kiev kiên quyết đòi hỏi một nền hòa bình công bằng, bao gồm việc lấy lại toàn bộ lãnh thổ đã mất. Sự bất đồng này, kết hợp với các hành động quân sự ngày càng quyết liệt, đang đẩy thế giới đến gần hơn với một kịch bản mà không ai mong muốn: một cuộc xung đột toàn diện giữa Nga và NATO.
Câu hỏi đặt ra là liệu các bên có thể tìm ra một lối thoát ngoại giao trước khi tình hình vượt khỏi tầm kiểm soát. Với những lời đe dọa đanh thép từ Moscow và sự quyết tâm của phương Tây trong việc hỗ trợ Ukraine, con đường dẫn đến hòa bình dường như ngày càng mờ mịt. Trong khi đó, người dân Ukraine và Nga tiếp tục gánh chịu những hậu quả đau thương của cuộc chiến, từ các cuộc tấn công bằng UAV đến những đợt không kích tàn khốc. Thế giới đang đứng trước một ngã rẽ lịch sử, nơi mỗi quyết định đều có thể định hình tương lai của an ninh toàn cầu.