.png)
.png)
Ngày 25 tháng 5 năm 2025, một làn sóng căng thẳng địa chính trị mới đang trỗi dậy tại châu Âu, nơi NATO, với sự dẫn dắt của Phần Lan – thành viên mới nhất của liên minh – đã triển khai hơn 5.000 quân nhân trong cuộc tập trận Carolian Square 25, chỉ cách biên giới Nga 96 km. Cuộc tập trận này, diễn ra tại vùng Kimens Laso ở miền nam Phần Lan, không chỉ là một màn phô diễn sức mạnh quân sự mà còn là lời tuyên bố đanh thép: Châu Âu không còn là vùng đệm trung lập, mà đã sẵn sàng đối đầu trực diện với Nga bằng hỏa lực và ý chí. Trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump đang định hình lại các ưu tiên chiến lược của Hoa Kỳ, châu Âu đang tự vươn mình, không chỉ hỗ trợ Ukraine bằng viện trợ mà còn xây dựng một nền công nghiệp quốc phòng tự chủ, thách thức cả sự thống trị của vũ khí Mỹ.
Tại khu vực biên giới, hình ảnh những trực thăng tấn công Apache của NATO phóng tên lửa Hellfire trong cuộc tập trận Lively Chef 25 đã làm rung chuyển không khí. Tờ Newsweek đưa tin, các phi hành đoàn Anh đã bắn 15 tên lửa Hellfire từ trực thăng Apache AH-64E nâng cấp, nhằm kiểm tra khả năng chiến đấu trong điều kiện khắc nghiệt của vùng Bắc Cực. Cuộc tập trận này, diễn ra đồng thời với Carolian Square 25, có sự tham gia của Anh, Mỹ, Thụy Điển, và Phần Lan – hai quốc gia Bắc Âu mới gia nhập NATO. Đây không chỉ là một bài kiểm tra năng lực tác chiến, mà còn là minh chứng cho sự hội nhập nhanh chóng của các thành viên mới vào cấu trúc quân sự của liên minh. Thiếu tướng Sami Ni, phụ trách hoạch định chiến lược của Phần Lan, khẳng định: “Chúng tôi đã quen sống cạnh Nga hàng trăm năm, nhưng giờ đây, chúng tôi không chỉ là láng giềng, mà là một phần của bức tường thép bảo vệ châu Âu.”
Trong khi đó, tại chiến trường Ukraine, Kyiv tiếp tục gây sốc với những bước tiến công nghệ và chiến lược táo bạo. Trong 72 giờ từ ngày 20 đến 23 tháng 5, Ukraine đã phóng hơn 750 máy bay không người lái (UAV), thực hiện các đợt tấn công quy mô lớn nhắm vào sân bay, kho vũ khí, và cơ sở hạ tầng quân sự chiến lược của Nga. Các mục tiêu trải dài từ Moscow đến các vùng Vladimir, Kaluga, và Tula, khiến hệ thống phòng không Nga rơi vào tình trạng quá tải. Một trong những đòn đánh chính xác nhất đã phá hủy nhà máy Energia ở Lipetsk, nơi sản xuất linh kiện cho tên lửa Iskander và Kinzhal – niềm tự hào của lực lượng tên lửa Nga. Vụ tấn công này không chỉ làm gián đoạn dây chuyền sản xuất mà còn gửi một thông điệp rõ ràng: Ukraine, với sự hậu thuẫn của châu Âu, có khả năng xuyên thủng hậu phương Nga, khiến Điện Kremlin “như ngồi trên đống lửa.”
Công nghệ quân sự của Ukraine cũng đang đạt được những bước tiến đáng kinh ngạc. Máy bay không người lái Baia, do công ty District Tech phát triển, có tầm tấn công hơn 800 km, đủ sức đe dọa các mục tiêu sâu trong lãnh thổ Nga. Với thiết kế linh hoạt, Baia có thể hoạt động như mồi nhử, máy bay ném bom, hoặc UAV cảm tử, mang đầu đạn nặng tới 18 kg. Điểm nổi bật của Baia là khả năng cơ động cao, có thể phóng từ xe tải mà không cần cơ sở hạ tầng phức tạp, phù hợp với điều kiện chiến trường khắc nghiệt. Dù có vẻ ngoài tương tự UAV Shahed của Iran, các kỹ sư Ukraine khẳng định Baia được thiết kế độc lập, dựa trên tài liệu kỹ thuật phương Tây, thể hiện khả năng tự chủ công nghệ của Kyiv.
Trong khi Ukraine đẩy mạnh các đợt tấn công, châu Âu đang bước vào một kỷ nguyên mới của sự tự cường quân sự. Từ đầu năm 2025, khi Hoa Kỳ dưới sự lãnh đạo của Tổng thống Trump bắt đầu giảm tốc viện trợ do áp lực nội bộ, các quốc gia châu Âu đã nhanh chóng lấp khoảng trống. Liên minh châu Âu cam kết cung cấp hơn 1,35 triệu viên đạn pháo cho Ukraine trong năm nay, đồng thời phân bổ gần 1,9 tỷ euro từ tài sản Nga bị phong tỏa để hỗ trợ quốc phòng Kyiv. Anh và Na Uy dẫn đầu một liên minh viện trợ mới trị giá 450 triệu bảng, cung cấp hàng trăm ngàn drone, radar phản pháo, và mìn chống tăng. Pháp, với tư duy chiến lược độc lập, đã giao máy bay Mirage 2000-5, tên lửa hành trình SCALP, và pháo tự hành Caesar, đồng thời sử dụng Ukraine như “phòng thí nghiệm” để thử nghiệm và quảng bá vũ khí nội địa.
Đức tiếp tục khẳng định vai trò trụ cột với việc cung cấp xe tăng Leopard 2 và hệ thống phòng không IRIS-T, được đánh giá là gần như hoàn hảo trong việc đối phó với tên lửa hành trình và drone. Đan Mạch, với gói viện trợ 322 triệu euro, không chỉ hỗ trợ tài chính mà còn đầu tư trực tiếp vào dây chuyền sản xuất drone và tên lửa tại Ukraine, biến Kyiv từ một quốc gia nhận viện trợ thành một trung tâm sản xuất vũ khí. Phần Lan, dù là thành viên mới của NATO, cũng đóng góp 90 triệu euro từ tài sản Nga bị đóng băng để cung cấp đạn pháo, cho thấy quyết tâm của các quốc gia Bắc Cực trong việc bảo vệ an ninh khu vực.
Không chỉ dừng ở viện trợ, châu Âu đang tái định hình công nghiệp quốc phòng để thoát khỏi sự phụ thuộc vào Hoa Kỳ. Pháp công bố hệ thống tên lửa tầm xa Forcer, cạnh tranh trực tiếp với HIMARS của Mỹ, với khả năng phóng đa dạng đạn chính xác ở cự ly 1.000 km. Dự án chiến đấu cơ thế hệ sáu NGF, hợp tác giữa Pháp, Đức, và Tây Ban Nha, hướng tới thay thế F-35, trong khi Anh, Ý, và Nhật Bản phát triển dòng chiến đấu cơ riêng qua chương trình GCAP. Trên mặt đất, xe tăng KF51 Panther của Đức và dự án MGCS hợp tác Pháp-Đức hứa hẹn tạo ra thế hệ thiết giáp mới, đủ sức đối đầu với cả Abrams của Mỹ và Armata của Nga. Dưới nước, tàu ngầm S1 Phantom của Đức có thể hoạt động liên tục ba tháng, trong khi Thụy Điển và Slovakia dẫn đầu trong lĩnh vực drone và pin sạc nhanh.
Những nỗ lực này không chỉ là kỹ thuật mà còn mang ý nghĩa chính trị sâu sắc. Châu Âu, từng bị xem là yếu mềm, giờ đây đang khẳng định mình là một thế lực quân sự độc lập, không còn bị ràng buộc bởi chính sách của Washington. Trong bối cảnh Nga tăng cường lực lượng sát biên giới Phần Lan và dự đoán dồn quân sau khi chiến sự tại Ukraine kết thúc, NATO đang gửi đi một thông điệp không thể rõ ràng hơn: Liên minh sẵn sàng chiến đấu, và châu Âu sẽ không khoan nhượng.
Tại Ukraine, các đợt tấn công bằng UAV tiếp tục làm rung chuyển Nga. Từ ngày 20 đến 23 tháng 5, các sân bay ở Moscow và các vùng lân cận phải tạm ngừng hoạt động, mạng di động bị cắt ở sáu khu vực, và hàng ngàn hành khách bị mắc kẹt. Một blogger quân sự Nga thừa nhận giao thông hàng không bị tê liệt một phần, trong khi Ukraine tuyên bố phá hủy 60.000 tấn đạn dược ở vùng Tambov – dù thông tin này chưa được xác nhận. Bộ Quốc phòng Nga cho biết đã bắn rơi 127 UAV, nhưng hệ thống phòng không của họ rõ ràng không thể ngăn chặn toàn bộ các đợt tấn công.
Cuộc tấn công vào nhà máy Energia ở Lipetsk là đòn giáng mạnh nhất. Nhà máy này, sản xuất pin cho tên lửa Iskander và Kinzhal, đã bị phá hủy một phần, với các vụ nổ và hỏa hoạn kéo dài. Bộ Tổng Tham mưu Ukraine xác nhận cuộc tấn công được thực hiện bởi lực lượng tác chiến đặc biệt, phối hợp với các đơn vị phòng vệ khác. Vụ việc không chỉ gây thiệt hại vật chất mà còn làm gián đoạn chuỗi cung ứng vũ khí chiến lược của Nga, khiến Moscow đối mặt với nguy cơ mất đi các thành phần thiết yếu cho hệ thống tên lửa.
Trong bối cảnh chiến tranh bước sang năm thứ tư, châu Âu không còn là khán giả đứng bên lề. Từ các cuộc tập trận sát biên giới Nga đến những bước tiến công nghệ của Ukraine, từ viện trợ quân sự quy mô lớn đến sự trỗi dậy của ngành công nghiệp quốc phòng nội địa, lục địa già đang viết lại câu chuyện của mình. Không còn là một châu Âu do dự, mà là một châu Âu kiên định, sẵn sàng đứng lên vì Ukraine, vì an ninh khu vực, và vì chính niềm kiêu hãnh của mình.