.png)
.png)
Trong bối cảnh thế giới đang đối mặt với những biến động địa chính trị chưa từng có, những diễn biến mới nhất từ Trung Đông đến Đông Nam Á đang làm rung chuyển bàn cờ quốc tế. Từ lệnh nóng của Tổng thống Mỹ Donald Trump yêu cầu Israel kiềm chế tấn công Iran, đến động thái cứng rắn của Mỹ điều động tàu sân bay và máy bay B-52 tới Biển Đông nhằm cảnh cáo Trung Quốc, mọi ánh mắt đang đổ dồn về những điểm nóng có thể định hình tương lai của trật tự toàn cầu. Những căng thẳng này không chỉ là câu chuyện của các siêu cường, mà còn là phép thử cho các liên minh, sự kiên định của các quốc gia, và khả năng giữ vững hòa bình trong một thế giới đang đứng bên bờ vực.
Tại Trung Đông, Tổng thống Trump, với phong cách quyết đoán đặc trưng, đã trực tiếp can thiệp vào lằn ranh mong manh giữa chiến tranh và ngoại giao. Trong một tuyên bố tại Nhà Trắng hôm 28/5, ông xác nhận đã yêu cầu Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tạm hoãn mọi hành động quân sự nhằm vào Iran. Lời kêu gọi này được đưa ra trong bối cảnh Mỹ và Tehran đang đạt những bước tiến đáng kể trong các cuộc đàm phán hạt nhân tại Rome, với sự trung gian của Oman. “Tôi đã nói rõ với ông ấy rằng một cuộc tấn công vào Iran bây giờ sẽ không phù hợp,” Trump nhấn mạnh, giọng điệu vừa cứng rắn vừa mang tính chiến lược. Ông bày tỏ sự lạc quan về khả năng đạt được một thỏa thuận hạt nhân, một bước ngoặt có thể làm dịu căng thẳng ở Trung Đông và cho phép Mỹ chuyển hướng tập trung vào các thách thức khác, đặc biệt là cuộc xung đột Nga-Ukraine. Tuy nhiên, lời cảnh báo của Trump không phải là sự đe dọa suông. Ông nhấn mạnh rằng Mỹ vẫn giữ lựa chọn quân sự nếu con đường ngoại giao thất bại, một thông điệp rõ ràng rằng Washington không ngần ngại sử dụng sức mạnh để bảo vệ lợi ích của mình.
Nhưng mối lo ngại không dừng lại ở Trung Đông. Israel, một đồng minh lâu năm của Mỹ, đang đứng trước ngã rẽ nguy hiểm. Các nguồn tin tiết lộ rằng Thủ tướng Netanyahu từng cân nhắc tấn công các cơ sở hạt nhân của Iran, bất chấp khả năng đạt được thỏa thuận giữa Washington và Tehran. Israel lo ngại rằng một hiệp định mới có thể cho phép Iran duy trì khả năng làm giàu uranium, điều mà Tel Aviv coi là mối đe dọa sống còn. Nếu Israel bất chấp cảnh báo của Mỹ và hành động đơn phương, liên minh Mỹ-Israel – vốn được xem là bất khả xâm phạm – có nguy cơ rạn nứt nghiêm trọng. Một kịch bản như vậy không chỉ làm phức tạp tình hình Trung Đông mà còn gửi tín hiệu tiêu cực đến các đồng minh khác của Mỹ trên toàn cầu, từ châu Âu đến châu Á.
Trong khi đó, tại Đông Nam Á, Biển Đông tiếp tục là tâm điểm của cuộc đối đầu chiến lược giữa Mỹ và Trung Quốc. Động thái mới nhất của Bắc Kinh – triển khai máy bay ném bom H-6 tới đảo Phú Lâm thuộc quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam – đã châm ngòi cho phản ứng tức thời từ Washington. Mỹ lập tức điều động tàu sân bay USS Nimitz, con tàu lâu đời nhưng vẫn đầy uy lực, cùng các máy bay B-52 tới sát khu vực tranh chấp. Đây không chỉ là hành động phô trương sức mạnh mà còn là thông điệp cứng rắn: Mỹ sẽ không khoan nhượng trước các động thái bành trướng của Trung Quốc. Hình ảnh vệ tinh do Maxar Technologies cung cấp cho thấy các máy bay ném bom H-6 xuất hiện trên đảo Phú Lâm, một dấu hiệu rõ ràng rằng Bắc Kinh đang tăng cường hiện diện quân sự tại khu vực. Đáp lại, Mỹ khẳng định cam kết bảo vệ tự do hàng hải và hàng không, một nguyên tắc cốt lõi của trật tự quốc tế mà Washington đã kiên định bảo vệ.
Căng thẳng ở Biển Đông không chỉ là câu chuyện của hai siêu cường. Các quốc gia láng giềng như Việt Nam, Philippines, và Malaysia – những nước có yêu sách chồng lấn với Trung Quốc – đang theo dõi sát sao. Động thái của Mỹ, dù mang tính răn đe, cũng đặt các nước ASEAN vào tình thế khó xử: làm thế nào để cân bằng giữa việc duy trì quan hệ kinh tế với Trung Quốc và ủng hộ sự hiện diện quân sự của Mỹ để kiềm chế Bắc Kinh? Trong bối cảnh này, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth đã tới Singapore để tham dự Đối thoại Shangri-La, diễn đàn an ninh hàng đầu châu Á. Trong bài phát biểu vào ngày 31/5, ông nhấn mạnh rằng Mỹ là đối tác đáng tin cậy hơn so với Trung Quốc, đồng thời chỉ trích chính quyền tiền nhiệm của Joe Biden vì “sự yếu đuối” trong chính sách đối ngoại. Hegseth khẳng định: “Dưới chính quyền Trump, chúng ta sẽ đạt được hòa bình thông qua sức mạnh.” Tuy nhiên, những lời lẽ mạnh mẽ này không thể xóa tan hoàn toàn sự hoài nghi từ các đồng minh châu Á, vốn lo ngại về tính nhất quán trong chính sách của Mỹ dưới thời Trump.
Xa hơn về phía tây, biên giới giữa Campuchia và Thái Lan bùng nổ căng thẳng sau một vụ đấu súng chết người tại khu vực tranh chấp gần đền Preah Vihear vào ngày 28/5. Một binh sĩ Campuchia thiệt mạng, và cả hai bên đổ lỗi cho nhau về việc khơi mào xung đột. Vụ việc làm dấy lên lo ngại về nguy cơ leo thang quân sự trong khu vực, nơi mà sự chênh lệch về sức mạnh giữa hai quốc gia là rõ rệt. Theo xếp hạng Global Firepower 2025, Thái Lan đứng thứ 25 thế giới với lực lượng quân sự hùng hậu, bao gồm gần 800 xe tăng, hơn 2.600 xe bọc thép, và một lực lượng không quân hiện đại với các chiến đấu cơ F-16 và Gripen. Trong khi đó, Campuchia xếp hạng 95, với lực lượng chủ yếu là lục quân với trang bị lỗi thời và ngân sách quốc phòng chỉ bằng một phần nhỏ so với Thái Lan. Dù vậy, Campuchia đang nỗ lực hiện đại hóa quân đội với sự hỗ trợ từ Trung Quốc, một yếu tố có thể làm thay đổi cán cân trong tương lai.
Trong một diễn biến khác, Israel thông báo bán đấu giá các xe bọc thép M113 đã qua sử dụng, một động thái cho thấy sự chuyển đổi chiến lược trong lực lượng phòng vệ của nước này. Với khoảng 5.000 xe M113 trong kho dự trữ, Israel đang dần thay thế chúng bằng dòng xe Eitan nội địa, hiện đại hơn và phù hợp với các chiến dịch đô thị tại Gaza. Cuộc đấu thầu, mở cho cả các bên trong nước và quốc tế, sẽ kéo dài đến ngày 25/6, nhưng đi kèm với điều kiện nghiêm ngặt: mọi giao dịch phải được chính phủ Mỹ phê duyệt, do M113 là thiết bị do Mỹ sản xuất. Động thái này không chỉ phản ánh sự chuyển dịch trong chính sách quốc phòng của Israel mà còn mở ra cơ hội cho các quốc gia khác, đặc biệt là những nước đang tìm cách tăng cường khả năng phòng thủ với chi phí thấp.
Những diễn biến này, từ Trung Đông đến Đông Nam Á, đều liên kết với nhau bởi một thực tế không thể chối cãi: thế giới đang bước vào giai đoạn bất ổn mới, nơi mà các siêu cường và đồng minh của họ phải đối mặt với những lựa chọn khắc nghiệt. Mỹ, dưới sự lãnh đạo của Tổng thống Trump, đang cố gắng định hình lại trật tự toàn cầu thông qua sức mạnh và ngoại giao cứng rắn. Nhưng liệu những bước đi táo bạo này có dẫn đến hòa bình hay đẩy thế giới đến gần hơn tới xung đột? Câu trả lời vẫn còn bỏ ngỏ, khi mỗi động thái, từ tàu sân bay ở Biển Đông đến các cuộc đàm phán hạt nhân ở Rome, đều mang theo sức nặng của lịch sử.