.png)
.png)
Ngày 25 tháng 5 năm 2025, bầu trời Moscow rực cháy trong những bóng ma của hàng trăm máy bay không người lái (UAV) tàng hình do Ukraine triển khai, đánh dấu một bước ngoặt chưa từng có trong cuộc xung đột Nga-Ukraine. Điện Kremlin, trái tim quyền lực của Nga, rung chuyển trước những đợt tấn công táo bạo, buộc hệ thống phòng không thủ đô phải hoạt động hết công suất. Trong khi đó, nền kinh tế thời chiến của Tổng thống Vladimir Putin đang đứng bên bờ vực sụp đổ, với ngân sách quốc phòng cạn kiệt, lạm phát phi mã và đồng rúp trượt giá không phanh. Ukraine, với sự hỗ trợ từ phương Tây, đang đẩy mạnh chiến lược “ăn miếng trả miếng”, biến Moscow thành mục tiêu của những cuộc không kích chưa từng thấy kể từ Thế chiến thứ hai. Câu hỏi đặt ra: Liệu đây chỉ là khúc dạo đầu cho một cuộc chiến tranh tổng lực trên không hay là đòn áp lực cuối cùng để đưa Nga trở lại bàn đàm phán?
Căng thẳng leo thang bắt đầu từ những ngày đầu tháng 5, khi Ngoại trưởng Hoa Kỳ Marco Rubio, trong một phiên điều trần trước Ủy ban Đối ngoại Thượng viện, thúc giục Tổng thống Donald Trump phê chuẩn gói trừng phạt mới nhắm vào các lĩnh vực then chốt của Nga: năng lượng, tài chính và công nghệ cao. Những biện pháp này được thiết kế để bóp nghẹt nguồn lực chiến tranh của Moscow, cắt đứt mọi cơ hội tiếp tế cho các chiến dịch quân sự. Rubio nhấn mạnh rằng các lệnh trừng phạt hiện tại vẫn được duy trì, với dòng chảy vũ khí và tình báo Mỹ tiếp tục đổ vào Ukraine, chỉ tạm gián đoạn một tuần vào tháng 3. Tuy nhiên, Trump, người luôn tỏ ra thận trọng trong việc đối đầu trực diện với Nga, dường như đang chần chừ. Theo tờ The Wall Street Journal, Tổng thống Mỹ đã công khai thừa nhận với các đồng minh châu Âu rằng Putin không có ý định chấm dứt chiến tranh, bởi ông ta tin mình sẽ giành chiến thắng. Lập trường này làm dấy lên lo ngại rằng Mỹ, dù là đồng minh then chốt của Ukraine, có thể đang do dự trong việc gia tăng áp lực lên Moscow.
Trong khi đó, chiến trường Ukraine chứng kiến những bước tiến đáng kinh ngạc. Lực lượng đặc nhiệm Ukraine, với sự hỗ trợ của các đơn vị UAV tinh nhuệ, đã tung ra hàng loạt đòn đánh chính xác vào các mục tiêu chiến lược của Nga. Một cuộc tấn công táo bạo vào sở chỉ huy quân đoàn 3 của Nga tại khu vực tạm chiếm ở miền Đông Ukraine đã làm gián đoạn chuỗi chỉ huy, buộc quân đội Nga phải rút về tuyến phòng thủ thứ hai. Không dừng lại, đội quân “chim sắt” của Ukraine, dẫn đầu bởi đơn vị Forest thuộc Lữ đoàn Formstar, đã phá hủy hơn 20 xe cơ giới, một trạm tác chiến điện tử OR-330M1P Jabon và hàng loạt kho đạn dược. Những đòn đánh này không chỉ làm suy yếu khả năng liên lạc và phối hợp của Nga mà còn mở ra không phận cho các đợt tấn công UAV tiếp theo. Tại khu vực Kharkiv, lực lượng biên phòng Ukraine đã tiêu diệt một kho đạn dược, một xe tăng, hai vị trí cất cánh UAV và hàng chục công sự kiên cố, gây tổn thất nặng nề cho quân đội Nga.
Cuộc không kích quy mô lớn vào lãnh thổ Nga từ ngày 20 đến 23 tháng 5 là minh chứng rõ nét nhất cho sự chuyển mình của Ukraine trong chiến tranh hiện đại. Gần 1.000 UAV mang chất nổ, xuất phát từ các khu vực do Ukraine kiểm soát, đã xâm nhập sâu vào không phận Nga, tấn công các sân bay, nhà máy quốc phòng, kho xăng dầu và cơ sở hạ tầng quân sự. Các khu vực như Vladimir, Kaluga, Kostroma, Tambov, Yaroslavl, Ivanovo, Samara và Nizhny Novgorod chịu ảnh hưởng nặng nề, với nhiều sân bay phải tạm ngừng hoạt động và dịch vụ internet di động bị cắt đứt tại ít nhất sáu vùng. Theo tờ Kiev Post, các cuộc tấn công này đã khiến giao thông hàng không tại Moscow tê liệt một phần, đẩy Điện Kremlin vào trạng thái báo động cao độ. Một blogger quân sự Nga thừa nhận: “Chỉ vài UAV cũng đủ khiến các sân bay lớn nhất của chúng tôi phải đóng cửa.”
Sự trỗi dậy của Ukraine trong chiến tranh UAV đánh dấu một bước ngoặt chiến lược. Trong hai năm qua, Nga từng chiếm ưu thế với các đợt không kích tầm xa vào lãnh thổ Ukraine, nhắm vào cả mục tiêu quân sự và dân sự. Tuy nhiên, Ukraine đã nhanh chóng thích nghi, phát triển các UAV tầm xa mạnh mẽ và triển khai chiến lược phân tán mục tiêu quân sự để giảm thiểu thiệt hại. Kết quả là các cuộc tấn công của Nga ngày càng kém hiệu quả, chủ yếu gây thiệt hại cho hạ tầng dân sự và dân thường. Ngược lại, Nga, với lãnh thổ rộng lớn và cơ sở hạ tầng quân sự tập trung, trở thành mục tiêu lý tưởng cho các cuộc tấn công chính xác của Ukraine. Các nhà máy lọc dầu, kho đạn dược và sân bay của Nga, vốn không thể phân tán hay che giấu, đã hứng chịu thiệt hại nặng nề. Hệ thống phòng không Nga, dù được tăng cường ở tiền tuyến, không thể bao phủ toàn bộ lãnh thổ, để lại những “bầu trời tự do” cho UAV Ukraine tung hoành.
Trong bối cảnh chiến sự leo thang, một tia hy vọng nhân đạo đã xuất hiện. Nga và Ukraine đã tiến hành một cuộc trao đổi tù nhân lớn nhất kể từ khi xung đột bắt đầu vào năm 2022. Theo Bộ Quốc phòng Nga, 390 tù nhân mỗi bên, bao gồm 270 binh sĩ và 120 dân thường, đã được trao trả trong giai đoạn đầu của thỏa thuận đạt được tại Istanbul. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy, trong một bài đăng trên Telegram, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đưa tất cả những người bị giam giữ trở về, đồng thời cam kết tiếp tục các cuộc trao đổi trong những ngày tới. Những tù nhân Nga được thả đã được chuyển đến Cộng hòa Belarus để hỗ trợ y tế và tâm lý, trong khi Ukraine cũng đón nhận hàng trăm người thân trở về từ chiến tuyến. Đây là một bước tiến hiếm hoi trong bối cảnh đàm phán ngừng bắn liên tục bế tắc, nhưng liệu nó có thể mở ra cánh cửa cho hòa bình hay không vẫn là câu hỏi bỏ ngỏ.
Trong khi đó, nền kinh tế Nga đang chao đảo dưới áp lực của chiến tranh và các lệnh trừng phạt. Theo hãng tin RFER, ngành đường sắt Nga, một trụ cột kinh tế, đang chứng kiến sự sụt giảm kỷ lục về lưu lượng vận chuyển hàng hóa, giảm 8,6% trong tháng 4 năm 2025. Các công ty năng lượng lớn như Rosneft và Gazpromneft buộc phải cắt giảm khối lượng giao hàng, phản ánh nhu cầu nội địa suy yếu và tác động của các lệnh trừng phạt phương Tây. Ngành luyện kim đen, chiếm 5% GDP của Nga, cũng lao đao khi mất quyền tiếp cận các thị trường phương Tây. Thương mại với Trung Quốc, đối tác kinh tế lớn nhất của Nga, giảm 7,5% kể từ đầu năm, làm trầm trọng thêm khủng hoảng. Ngân sách quốc phòng Nga, vốn đã cạn kiệt, đang đẩy lạm phát lên mức báo động, trong khi đồng rúp mất giá khiến đời sống người dân ngày càng khó khăn.
Cuộc tấn công bằng UAV của Ukraine không chỉ là đòn đánh quân sự mà còn là thông điệp rõ ràng gửi đến Điện Kremlin: Nga không còn là kẻ bất khả chiến bại. Những bóng ma trên bầu trời Moscow đã gieo rắc nỗi kinh hoàng, làm lung lay niềm tin vào sự kiểm soát của Putin. Liệu đây có phải là bước khởi đầu cho một chiến dịch không kích kéo dài, hay chỉ là đòn áp lực để buộc Nga ngồi vào bàn đàm phán? Câu trả lời vẫn nằm trong tay các nhà lãnh đạo ở Kiev và Moscow, nhưng rõ ràng, cán cân quyền lực đang dần nghiêng về phía Ukraine, với sự hỗ trợ không ngừng từ phương Tây và tinh thần chiến đấu không khoan nhượng.