Chiến trường Ukraine bùng nổ, Nga chao đảo và EU mạnh tay với Hungary

Chiến trường Ukraine bùng nổ, Nga chao đảo và EU mạnh tay với Hungary


Trong những ngày cuối tháng 5 năm 2025, thế giới đang chứng kiến những diễn biến chấn động từ chiến trường Ukraine, nơi quân đội Kyiv không chỉ phòng thủ mà còn tung ra những đòn phản công táo bạo, khiến Nga rơi vào thế bị động chưa từng thấy. Tiếng nổ rền vang trên đất Nga, các sân bay quân sự bị phong tỏa, và hàng trăm máy bay không người lái (UAV) của Ukraine gầm thét trên bầu trời Moscow, biến thủ đô của kẻ xâm lược thành tâm điểm hoảng loạn. Trong khi đó, tại châu Âu, Liên minh châu Âu (EU) đang dồn áp lực chưa từng có lên Hungary, quốc gia bị cáo buộc tiếp tay cho Nga, với các động thái mạnh mẽ nhằm loại bỏ quyền bỏ phiếu của Budapest tại EU. Đồng thời, một tia hy vọng hòa bình lóe lên từ Vatican, nơi Giáo hoàng Leo 14 đang nỗ lực làm cầu nối cho các cuộc đàm phán giữa Nga và Ukraine. Những diễn biến này không chỉ làm rung chuyển cán cân chiến lược ở Đông Âu mà còn đặt ra câu hỏi lớn về tương lai của cuộc xung đột đẫm máu này.

Tại chiến trường, Ukraine đã chứng minh rằng họ không chỉ là nạn nhân của cuộc xâm lược mà còn là một lực lượng đáng gờm, sẵn sàng đưa chiến tranh vào sâu trong lòng nước Nga. Trong ba ngày liên tiếp, từ ngày 22 đến 24 tháng 5, gần 500 UAV của Ukraine đã tràn vào không phận Nga, tấn công các mục tiêu chiến lược từ Moscow đến các khu vực biên giới như Bryansk và Ivanovo. Căn cứ không quân tại Ivanovo, một trung tâm huấn luyện và vận tải quân sự quan trọng của Nga, bị tàn phá nặng nề. Tiếng nổ liên hồi, khói lửa bốc lên từ các sân bay quân sự, và hệ thống phòng không Nga rơi vào trạng thái hỗn loạn khi phải đối phó với những đợt tấn công liên tục. Theo Bộ Quốc phòng Nga, chỉ trong 48 giờ, họ đã bắn hạ 485 UAV, trong đó 63 chiếc hướng thẳng về Moscow. Dù không có UAV nào chạm được đến trung tâm thủ đô, tác động của các đợt tấn công này là không thể phủ nhận: hàng chục sân bay bị đóng cửa, hàng ngàn hành khách mắc kẹt, và ngành hàng không Nga chịu tổn thất nặng nề. Các chuyên gia quân sự nhận định, chiến dịch UAV của Ukraine không chỉ nhằm phá hủy cơ sở hạ tầng mà còn đánh vào tinh thần và sự kiểm soát nội bộ của Nga, làm lung lay hậu phương của quân xâm lược.

Không dừng lại ở các cuộc tấn công từ trên không, Ukraine còn mở rộng chiến lược bằng những đợt tiến công chớp nhoáng trên mặt đất. Các đơn vị tinh nhuệ của Kyiv đã tiến sâu vào vùng Bryansk của Nga, cách biên giới Ukraine gần 90 km, đe dọa các khu định cư như Shekino và Novozibkov. Báo cáo từ Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW) xác nhận rằng các nhóm trinh sát Ukraine đang hoạt động mạnh mẽ trên lãnh thổ Nga, một động thái chưa từng thấy kể từ khi xung đột bùng nổ. Những cuộc tấn công này không chỉ làm chao đảo các lực lượng Nga mà còn phơi bày sự yếu kém trong hệ thống phòng thủ biên giới của Moscow. Trong khi đó, tại khu vực Kharkiv, lực lượng an ninh Ukraine đã bắt giữ năm sĩ quan quân đội Nga với cáo buộc tham ô, cướp bóc và giết người với mức độ tàn ác đặc biệt. Vụ việc này cho thấy sự rạn nứt trong nội bộ quân đội Nga, khi các hành vi phạm tội và mất đoàn kết đang làm suy yếu năng lực chỉ huy của họ.

Trên mặt trận ngoại giao, Vatican đang nổi lên như một điểm sáng hiếm hoi trong bối cảnh xung đột leo thang. Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb, trong một cuộc phỏng vấn với đài truyền hình quốc gia Yle vào ngày 21 tháng 5, tiết lộ rằng các cuộc đàm phán kỹ thuật giữa Nga, Ukraine, Mỹ và các nước châu Âu có thể diễn ra tại Vatican ngay trong tuần tới. Đây là lần đầu tiên kể từ khi Giáo hoàng Leo 14 nhậm chức vào ngày 8 tháng 5, sau sự ra đi của Giáo hoàng Francis, Vatican thể hiện vai trò tích cực trong việc làm trung gian hòa giải. Hồng y Quốc vụ khanh Pietro Parolin nhấn mạnh rằng Vatican là địa điểm lý tưởng cho các cuộc đối thoại nhờ tính bảo mật và uy tín trung lập. Giáo hoàng Leo 14, trong bài phát biểu đầu tiên tại buổi đọc kinh ngày 11 tháng 5, đã kêu gọi các lãnh đạo thế giới chấm dứt chiến sự và hướng tới một nền hòa bình công bằng, lâu dài. Những nỗ lực này, dù còn sơ khai, đã thắp lên hy vọng rằng một giải pháp ngoại giao có thể làm dịu đi ngọn lửa chiến tranh đang thiêu đốt Ukraine và đe dọa ổn định toàn cầu.

Tuy nhiên, ở châu Âu, bức tranh lại mang sắc thái đối lập, khi nội bộ EU đang sục sôi vì những mâu thuẫn liên quan đến Hungary. Thủ tướng Viktor Orban, với chính sách thân Nga lâu nay, đã khiến các đồng minh châu Âu mất kiên nhẫn. Hội đồng châu Âu đang xem xét áp dụng Điều 7 của Hiệp ước EU, một biện pháp chưa từng có tiền lệ, nhằm tước quyền bỏ phiếu của Hungary tại các cơ quan của EU. Động thái này xuất phát từ những cáo buộc rằng chính phủ Orban liên tục vi phạm các giá trị cốt lõi của EU, từ pháp quyền đến chống tham nhũng. Một nhóm 26 nghị sĩ từ năm nhóm chính trị khác nhau tại Nghị viện châu Âu đã gửi thư tới Ủy ban châu Âu, yêu cầu cắt hoàn toàn nguồn tài trợ cho Hungary, hiện đang bị giữ lại 18 tỷ euro do các vi phạm nghiêm trọng. Bức thư, được công bố vào ngày 21 tháng 5, nhấn mạnh rằng EU không thể tiếp tục dung thứ cho một quốc gia thành viên “phản bội” lợi ích chung để làm lợi cho Nga. Thủ tướng Slovakia Robert Fico, một đồng minh thân cận của Orban, tuyên bố sẽ ngăn chặn bất kỳ quyết định nào chống lại Hungary, nhưng sự đoàn kết mong manh giữa hai quốc gia này khó có thể cản trở làn sóng phẫn nộ từ phần còn lại của EU.

Những diễn biến trên chiến trường và trong các phòng họp ngoại giao đang vẽ nên một bức tranh phức tạp, nơi Ukraine không chỉ chiến đấu để bảo vệ lãnh thổ mà còn để khẳng định vị thế của mình trên trường quốc tế. Các cuộc tấn công bằng UAV, những bước tiến táo bạo vào đất Nga, và sự chủ động của Kyiv trong việc làm suy yếu hậu phương của Moscow cho thấy một chiến lược sắc bén, tận dụng mọi cơ hội để lật ngược thế cờ. Trong khi đó, sự rạn nứt trong nội bộ EU, với Hungary bị cô lập, phản ánh một liên minh đang đứng trước ngã rẽ lịch sử: hoặc đoàn kết để đối phó với Nga, hoặc tiếp tục bị chia rẽ bởi những lợi ích riêng lẻ. Dù Vatican có mang lại cơ hội cho hòa bình hay không, thực tế trên chiến trường vẫn khắc nghiệt: Ukraine đang chiến đấu không khoan nhượng, và Nga đang trả giá đắt cho tham vọng xâm lược của mình.